KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 4.
Znamionowe napięcie międzyfazowe uzwojenia stojana silnika asynchronicznego, trójfazowego, o danych znamionowych podanych w tabelce jest równe
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową silnika asynchronicznego trójfazowego, która zawiera kluczowe dane techniczne
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Napięcie międzyfazowe w układzie trójfazowym to wartość mierzona między dwiema fazami (L–L). W typowej sieci niskiego napięcia spotyka się układ 400/230 V, gdzie 400 V jest napięciem międzyfazowym, a 230 V fazowym. Dlatego poprawnie wskazuje się 400 V.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy znamionowego napięcia międzyfazowego (czyli napięcia linia–linia, L–L) dla uzwojenia stojana trójfazowego silnika asynchronicznego. Napięcie międzyfazowe mierzy się pomiędzy dwoma przewodami fazowymi (np. L1–L2), a nie między fazą i przewodem neutralnym.

W praktyce przemysłowej najczęściej spotyka się sieć trójfazową niskiego napięcia o relacji 400/230 V. Oznacza to, że:

  • 400 V występuje między fazami (L–L) i jest nazywane napięciem międzyfazowym,
  • 230 V występuje między fazą a przewodem neutralnym (L–N) i jest nazywane napięciem fazowym.

Dlatego odpowiedź "400 V" jest właściwa dla napięcia międzyfazowego w typowych warunkach zasilania trójfazowego, jakie zwykle pojawiają się na danych znamionowych.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • "230 V" to typowa wartość napięcia fazowego (L–N), więc pasuje do innej definicji niż "międzyfazowe".
  • "240 V" bywa kojarzone z historycznymi lub lokalnymi odchyleniami napięcia jednofazowego, ale nie jest standardową odpowiedzią dla napięcia międzyfazowego silnika 3-fazowego w tej klasie.
  • "380V" to wartość historycznie spotykana jako dawne napięcie międzyfazowe w starszych sieciach (przed powszechnym przejściem na 400 V). W pytaniu jednak należy wskazać wartość wynikającą z podanych danych znamionowych i aktualnie typowych oznaczeń.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się jednocześnie 400 V i 230 V, bardzo często testowana jest właśnie różnica między napięciem międzyfazowym a fazowym. Najpierw rozpoznaj, o którą definicję pyta zadanie, a dopiero potem wybieraj liczbę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Napięcie międzyfazowe to napięcie mierzone między dwiema fazami (L–L), np. L1–L2. Nie wymaga przewodu neutralnego. W typowej sieci niskiego napięcia odpowiada mu wartość 400 V, podczas gdy napięcie fazowe (L–N) wynosi 230 V.
Napięcie fazowe mierzy się między fazą i N (L–N), a międzyfazowe między dwiema fazami (L–L). W sieci 400/230 V: 230 V to L–N, a 400 V to L–L. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, o które napięcie pyta treść.
380 V jest często wartością historycznie spotykaną jako napięcie międzyfazowe w starszych sieciach. W wielu zastosowaniach współcześnie przyjmuje się 400 V. W zadaniu trzeba kierować się definicją "międzyfazowe" oraz danymi znamionowymi podanymi w tabeli/tabliczce.
Na tabliczce znamionowej zwykle podaje się napięcie zasilania i często także konfigurację połączeń (np. gwiazda/trójkąt) przy danym napięciu. Szukaj pola z jednostką V i upewnij się, czy dotyczy L–L. Jeśli widzisz 400/690 V, to zależy od połączenia uzwojeń.
Takie zapisy informują o dopuszczalnych napięciach przy różnych sposobach połączenia uzwojeń (np. trójkąt/gwiazda). W praktyce oznacza to, że to samo uzwojenie może pracować przy dwóch napięciach, ale w innym układzie połączeń. Na egzaminie czytaj dokładnie, o które napięcie jest pytanie.
Standardowo silnik trójfazowy wymaga zasilania trójfazowego. W wyjątkowych przypadkach stosuje się falownik jednofazowy z wyjściem trójfazowym albo rozwiązania zastępcze, ale to zmienia warunki pracy. W pytaniu o napięcie międzyfazowe przyjmuje się zasilanie trójfazowe, nie jednofazowe.
Najczęściej myli się definicje: wybiera 230 V, bo kojarzy się z "napięciem w gniazdku", mimo że pytanie dotyczy L–L. Innym błędem jest zakotwiczenie na 380 V jako "prawie 400". Pomaga zasada: L–N ≈ 230 V, L–L ≈ 400 V w sieci nN.
W praktyce mechatronika często trzeba pracować na dokumentacji: tabelach, tabliczkach znamionowych i kartach katalogowych. Pytanie sprawdza, czy potrafisz wyłuskać właściwą wielkość (tu: napięcie międzyfazowe) i nie pomylić jej z innymi wartościami napięcia podanymi obok.
Napięcie międzyfazowe mierzy się między dwoma przewodami fazowymi (np. L1 i L2). Wymaga to zachowania zasad bezpieczeństwa i doboru właściwego zakresu pomiarowego. W sieci trójfazowej nN typowo otrzymasz około 400 V. Na egzaminie ważna jest świadomość, co dokładnie mierzysz.
Ćwicz rozpoznawanie wielkości z tabliczki znamionowej (V, A, kW, cosφ, Hz) oraz pojęcia L–N i L–L. Warto też powtórzyć połączenia gwiazda/trójkąt i znaczenie zapisu 230/400 lub 400/690. Pomaga rozwiązywanie krótkich testów z interpretacji danych znamionowych.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że napięcie międzyfazowe w układzie trójfazowym to wartość mierzona między dwiema fazami (L–L).

Źródła:

  • IEC 60034-1: Rotating electrical machines – Part 1: Rating and performance (zakres: dane znamionowe i oznaczenia wielkości znamionowych)
  • PN-EN 60034-1 (odpowiednik normy IEC 60034-1) – Maszyny elektryczne wirujące – Część 1: Dane znamionowe i parametry (zakres: tabliczka znamionowa, wartości znamionowe)

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki zawodowej: układy trójfazowe i maszyny elektryczne
  • Karty katalogowe i tabliczki znamionowe przykładowych silników asynchronicznych 3-fazowych
  • Materiały dydaktyczne o rozruchu i połączeniach gwiazda/trójkąt

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego