Gdy w budżecie państwa występuje deficyt (wydatki są większe niż dochody), państwo musi pozyskać środki na pokrycie brakującej kwoty. Jednym z podstawowych sposobów jest finansowanie deficytu poprzez zaciąganie zobowiązań: pożyczanie środków od podmiotów krajowych i zagranicznych, np. w formie emisji instrumentów dłużnych. Suma takich zobowiązań wobec wierzycieli tworzy dług publiczny.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: dług publiczny – bo pytanie wprost mówi o zobowiązaniach państwa wobec wierzycieli, które powstały na skutek finansowania deficytu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Dotacja celowa – to forma przekazania środków na konkretny, wskazany cel. Jest to wydatek/transfer, a nie zobowiązanie wobec wierzyciela. Dotacja nie oznacza powstania długu, tylko finansowanie zadania.
- Koszt alternatywny – to pojęcie z mikroekonomii oznaczające wartość utraconej korzyści z najlepszego niewybranego wariantu. Nie dotyczy relacji dłużnik–wierzyciel ani zadłużenia państwa.
- Zrównoważony budżet – oznacza sytuację, w której dochody i wydatki są równe (brak deficytu). Skoro pytanie mówi o deficycie i jego finansowaniu, to pojęcie budżetu zrównoważonego jest przeciwstawne do opisywanego stanu.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o finanse publiczne zwracaj uwagę na słowa-klucze zobowiązania, wierzyciele, finansowanie deficytu. Taki zestaw prawie zawsze prowadzi do pojęć związanych z długiem, a nie z dotacjami czy kosztami w sensie ekonomicznym.
