KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 14.
Zobowiązanie wobec dostawcy zagranicznego wynoszące 3 750,00 zł, spłacono przelewem z rachunku bankowego według kursu sprzedaży 1 000 USD po 3,50 zł. Różnicę kursową należy zaksięgować między innymi na koncie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapłata wynosi 1 000 USD × 3,50 zł = 3 500 zł.
Skoro zobowiązanie ujęto na 3 750 zł, a spłata jest niższa (3 500 zł), powstaje dodatnia różnica kursowa 250 zł. Dodatnie różnice kursowe ujmuje się jako przychody finansowe, typowo po stronie Ct.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba porównać wartość zobowiązania wykazaną w księgach z wartością zapłaty wynikającą z kursu zastosowanego przez bank w momencie przelewu.

Najpierw obliczamy kwotę wypływu środków: 1 000 USD × 3,50 zł = 3 500 zł. W księgach widnieje zobowiązanie wobec dostawcy w kwocie 3 750 zł.

Jeżeli przy spłacie zobowiązania płacimy mniej niż wynosi wartość zobowiązania w PLN, to ekonomicznie "zyskujemy" na kursie (bo do umorzenia tego samego zobowiązania potrzeba mniej złotych). Taka sytuacja oznacza dodatnią różnicę kursową w wysokości: 3 750 zł − 3 500 zł = 250 zł.

Dodatnia różnica kursowa jest ujmowana jako przychód finansowy, czyli zwiększa wynik finansowy w części finansowej. W typowej ewidencji kont wynikowych przychody księguje się po stronie Ct, dlatego właściwe jest ujęcie różnicy kursowej m.in. na koncie przychody finansowe po stronie Ct.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • Przychody finansowe po stronie Dt myli stronę konta – po stronie Dt ujmuje się zwykle zwiększenia kosztów lub zmniejszenia przychodów, a nie powstanie przychodu.
  • Koszty finansowe po stronie Ct zawiera sprzeczność logiczną: koszt jako kategoria wynikowa nie jest "kredytowany" przy jego powstawaniu w typowych schematach, a ponadto w tym zadaniu powstał przychód, nie koszt.
  • Koszty finansowe po stronie Dt byłoby właściwe przy ujemnej różnicy kursowej (gdy zapłata w PLN jest wyższa niż wartość zobowiązania), ale tu zapłata jest niższa.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybkie porównanie "zobowiązanie w księgach" vs "zapłata wg kursu banku". To natychmiast podpowiada, czy różnica jest dodatnia (przychody) czy ujemna (koszty), a dopiero potem dobiera się stronę Dt/Ct.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Porównaj wartość zobowiązania w PLN z wartością zapłaty w PLN z dnia przelewu.

Najpierw przelicz kwotę waluty (np. USD) po kursie z treści (bankowym), a potem oblicz różnicę: zobowiązanie PLN minus zapłata PLN. Znak różnicy podpowiada, czy to przychód czy koszt.

Bo czasem do spłaty zobowiązania wyrażonego w walucie obcej potrzeba mniej złotych niż wynika z wartości zobowiązania ujętej wcześniej w księgach.

Tę "korzyść kursową" ujmuje się jako dodatnią różnicę kursową, czyli przychód finansowy.

Dodatnia różnica kursowa oznacza, że rozliczenie zobowiązania nastąpiło korzystniej, niż wynikało to z wcześniejszej wyceny w PLN.

W praktyce: zapłata po aktualnym kursie jest niższa niż wartość zobowiązania widniejąca w księgach, więc powstaje przychód finansowy.

Gdy przy rozliczeniu zobowiązania trzeba zapłacić w PLN więcej niż wynosi wartość zobowiązania ujęta w księgach (ujemna różnica kursowa).

Wtedy powstaje strata na kursie i ujmuje się ją w kosztach finansowych, najczęściej po stronie Dt konta kosztowego.

Zwykle przy rozchodzie waluty (płatność, przelew) pojawia się kurs sprzedaży, a przy wpływie waluty (otrzymanie zapłaty) – kurs kupna.

Na egzaminie kluczowe jest stosowanie tego, co podano w treści zadania, bez "domyślania".

Tak, bo w typowej ewidencji kont wynikowych przychody zwiększa się zapisem po stronie Ct.

Dlatego dodatnia różnica kursowa (przychód finansowy) będzie "po stronie Ct" konta przychodów finansowych, a ujemna – trafi do kosztów finansowych (często po Dt).

Stosuje się konto rozrachunkowe dotyczące zobowiązań wobec dostawców (w analityce można prowadzić walutę i kontrahenta).

W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej chodzi o rozliczenie salda zobowiązania oraz ujęcie różnicy kursowej jako przychodu lub kosztu finansowego.

Bo o tym, czy powstaje przychód czy koszt, decyduje porównanie dwóch wartości w PLN: zobowiązania w księgach i zapłaty według kursu z dnia spłaty.

Bez obliczenia zapłaty łatwo ulec intuicji, że każda różnica kursowa to koszt, co często prowadzi do błędu.

Najczęściej: odwrócenie znaku różnicy (pomylenie dodatniej i ujemnej), pomylenie zasad dla należności i zobowiązań oraz wybór złej strony Dt/Ct.

Pomaga schemat: najpierw policz zapłatę w PLN, potem ustal znak różnicy, a na końcu dobierz konto i stronę zapisu.

Zadaj sobie pytanie: czy zapłata w PLN jest niższa czy wyższa od zobowiązania w księgach?

Niższa zapłata oznacza "korzyść" (przychód finansowy), wyższa zapłata oznacza "stratę" (koszt finansowy). To prosta kontrola logiczna przed wyborem odpowiedzi.

info

Około 29% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • IFRS.org – IAS 21 The Effects of Changes in Foreign Exchange Rates (opis standardu) https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-21-the-effects-of-changes-in-foreign-exchange-rates/ (dostęp: 2026-03-01)
  • PoradnikPrzedsiebiorcy.pl – artykuły tematyczne o różnicach kursowych i ich ujęciu w księgach (sekcja: księgowość/rachunkowość, wyszukiwanie: "różnice kursowe księgowanie") https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • wfirma.pl – baza wiedzy: opracowania dotyczące różnic kursowych i ewidencji operacji walutowych (wyszukiwanie w serwisie: "różnice kursowe ewidencja") https://wfirma.pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej dotyczące rozrachunków i operacji walutowych
  • Zbiory zadań z dekretacji (różnice kursowe: należności i zobowiązania)
  • Dokumentacja szkolna/firmowa planu kont (opis kont: przychody i koszty finansowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego