KWALIFIKACJA EKA6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 11.
Zredagowane pismo służbowe nie powinno zawierać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pismo służbowe powinno być utrzymane w stylu oficjalnym: rzeczowym, neutralnym i zgodnym z normą językową.
Wyrazy potoczne obniżają formalność, mogą brzmieć nieprofesjonalnie i wprowadzać nieprecyzyjność. Zwroty grzecznościowe i typowe skróty bywają dopuszczalne, jeśli są standardowe i czytelne.

Pełne wyjaśnienie:

W korespondencji służbowej obowiązuje styl oficjalny (urzędowy/służbowy): wypowiedź ma być rzeczowa, zrozumiała, precyzyjna i pozbawiona elementów potoczności. Dlatego poprawna jest odpowiedź "wyrazów potocznych" – słowa i zwroty kolokwialne (np. zbyt swobodne, emocjonalne, slangowe) obniżają rangę pisma, mogą zostać odebrane jako brak profesjonalizmu i utrudniają jednoznaczną interpretację treści.

Odpowiedź "zwrotów grzecznościowych" jest nieprawidłowa, ponieważ grzecznościowe formuły (np. wstępne i końcowe) są typowym elementem pism, pomagają zachować odpowiedni dystans i kulturę komunikacji. Odpowiedź "powszechnie używanych skrótów" również co do zasady nie jest trafna: skróty mogą występować w pismach, o ile są standardowe, zrozumiałe dla adresata i nie powodują niejasności; niewskazane są raczej skróty środowiskowe lub nieczytelne. Najbardziej problematyczna jest odpowiedź "konkretnych sformułowań", bo w pismach służbowych dąży się właśnie do konkretu i precyzji; niewłaściwe byłyby raczej sformułowania niejasne, ocenne lub zbyt emocjonalne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy języka pisma, rozpoznaj, czy odpowiedź odnosi się do rejestru językowego (potoczny vs formalny) czy do elementów struktury pisma (np. zwroty grzecznościowe). W pismach służbowych eliminuje się potoczność, a wzmacnia precyzję i neutralność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Styl urzędowy to sposób formułowania wypowiedzi typowy dla instytucji i biura: rzeczowy, bez emocji, precyzyjny i zgodny z normą językową. Unika się kolokwializmów, skrótów nieczytelnych i sformułowań wieloznacznych, a stosuje standardowe formuły grzecznościowe.
Wyrazy potoczne obniżają formalny charakter dokumentu i mogą brzmieć nieprofesjonalnie. Często są też mniej precyzyjne niż odpowiedniki oficjalne, co zwiększa ryzyko nieporozumień. W korespondencji biurowej liczy się neutralność, jasność i jednoznaczność.
Najlepiej zastępować kolokwializmy neutralnymi odpowiednikami i usuwać emocjonalne wtrącenia. Zamiast zwrotów swobodnych wybieraj konstrukcje rzeczowe: podaj fakt, termin, podstawę i oczekiwanie. Po zmianie przeczytaj tekst, czy jest jednoznaczny i grzeczny.
Tak, zwykle są potrzebne, bo porządkują kontakt z adresatem i utrzymują właściwy poziom uprzejmości. Kluczowe jest, aby były adekwatne do relacji i sytuacji oraz nie były przesadnie poufałe. W pismach formalnych stosuje się standardowe, neutralne formuły.
Można, ale ostrożnie. Dopuszczalne są skróty powszechnie znane i jednoznaczne dla odbiorcy (np. typowe skróty jednostek czy nazw). Niewskazane są skróty środowiskowe, niejasne lub takie, które mogą mieć kilka znaczeń, bo pogarszają czytelność pisma.
Najczęściej spotyka się potoczność, zbyt emocjonalny ton, brak precyzji (ogólniki), nadużywanie skrótów oraz niezgrabne, wielokrotnie złożone zdania. Częstym problemem jest też mieszanie form grzecznościowych i brak spójności stylistycznej w całym dokumencie.
Wyraz potoczny zwykle brzmi "mówiono", jest swobodny, skrótowy lub nacechowany emocjonalnie. Na egzaminie porównuj go z neutralnym odpowiednikiem: jeśli można łatwo zastąpić go formą bardziej oficjalną bez utraty sensu, to prawdopodobnie jest potoczny i niepasujący do pisma.
W praktyce potrzebne są oba elementy: konkret zapewnia jednoznaczność (co, kiedy, kto, w jakiej sprawie), a uprzejmość utrzymuje właściwy ton relacji. Najlepsze pisma są jednocześnie precyzyjne i grzeczne, bez potoczności i bez niepotrzebnych dygresji.
W nieformalnych rozmowach wewnętrznych bywa tolerowany, ale nie w oficjalnych dokumentach (pisma, noty, odpowiedzi do klientów/urzędu). Na egzaminie przyjmuj zasadę: jeśli to dokument "na zewnątrz" lub do akt, język ma być formalny i neutralny.
Ćwicz przerabianie krótkich tekstów: usuń potoczność, dopisz standardowe zwroty grzecznościowe i uporządkuj treść (cel, stan faktyczny, prośba/wniosek, termin, podpis). Korzystaj z przykładowych wzorów pism i sprawdzaj, czy styl jest jednolity oraz precyzyjny.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Zwroty grzecznościowe i typowe skróty bywają dopuszczalne, jeśli są standardowe i czytelne."

Źródła:

  • Wikipedia: "Styl urzędowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Styl_urz%C4%99dowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Pismo urzędowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pismo_urz%C4%99dowe (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z zakresu korespondencji biurowej (rozdziały o stylu urzędowym)
  • Ćwiczenia z redagowania pism: zamiana potocznych zwrotów na oficjalne
  • Słowniki i poradnie językowe (hasła o stylu urzędowym i normie językowej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego