KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 49.
Źródło światła oświetlające stanowisko pracy dla pracownika praworęcznego powinno znajdować się:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla pracownika praworęcznego światło powinno padać z przodu i z lewej strony, aby dominująca prawa ręka nie rzucała cienia na powierzchnię roboczą. Ustawienie lampy z tyłu powoduje zacienienie blatu przez sylwetkę, a ustawienie z prawej sprzyja cieniowi od prawej dłoni podczas pracy.

Pełne wyjaśnienie:

Na stanowisku pracy (także w kuchni) liczy się nie tylko natężenie oświetlenia, ale też kierunek padania światła. W praktyce chodzi o to, aby podczas pracy ręce i sylwetka nie zasłaniały pola roboczego oraz aby nie powstawały silne cienie utrudniające precyzyjne czynności (np. krojenie, porcjowanie, dekorowanie).

Odpowiedź "z przodu pracownika, po lewej stronie miejsca pracy." jest poprawna dla pracownika praworęcznego, ponieważ dominująca prawa ręka najczęściej znajduje się nad materiałem obrabianym. Gdy światło jest ustawione z lewej strony, cień od prawej dłoni pada poza obszar pracy lub jest ograniczony, co poprawia widoczność i zmniejsza zmęczenie wzroku.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów ergonomicznych:

  • "z tyłu pracownika, po prawej stronie…" oraz "z tyłu pracownika, po lewej stronie…" – światło z tyłu sprzyja temu, że sylwetka pracownika rzuca cień na blat. W efekcie miejsce pracy jest zacienione, a kontrast może być zbyt duży.
  • "z przodu pracownika, po prawej stronie…" – przy praworęczności częściej pojawia się cień od dominującej prawej dłoni (lub narzędzia trzymanego w prawej ręce) padający na obrabiany produkt.

Warto zapamiętać zasadę egzaminacyjną: oświetlenie miejscowe ustawiaj po stronie przeciwnej do ręki dominującej (praworęczni: lewa, leworęczni: prawa) i raczej z przodu/boku niż z tyłu. To ogranicza cienie i poprawia bezpieczeństwo pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dla osoby praworęcznej zaleca się ustawienie światła z przodu i po lewej stronie stanowiska. Dzięki temu prawa dłoń (dominująca) rzadziej rzuca cień na miejsce pracy, co poprawia widoczność i zmniejsza zmęczenie wzroku.
Dla osoby leworęcznej zwykle stosuje się zasadę lustrzaną: światło z przodu i po prawej stronie. Chodzi o to, aby światło było po stronie przeciwnej do ręki dominującej i nie powodowało zacieniania pola pracy.
Światło z tyłu często powoduje, że sylwetka pracownika zasłania pole robocze i na blacie pojawia się cień. To pogarsza widoczność, zwiększa ryzyko błędu i może obniżać bezpieczeństwo, zwłaszcza przy pracy nożem.
Oba elementy są ważne, ale dotyczą czego innego. Natężenie dotyczy "ile" światła jest na stanowisku, a kierunek – czy nie powstają cienie i olśnienie. Na egzaminie często sprawdza się właśnie zasadę ergonomii ustawienia lampy.
Tak. Oprócz oświetlenia ogólnego (np. oprawy sufitowe) stosuje się oświetlenie miejscowe nad blatami przygotowawczymi. Jest szczególnie przydatne przy czynnościach precyzyjnych, gdzie cień i refleksy mogą utrudniać ocenę produktu.
Typowe błędy to ustawienie lampy po stronie ręki dominującej (cień dłoni na produkcie) albo z tyłu (cień sylwetki). Częsty jest też brak uwzględnienia olśnienia i odbić od mokrych lub metalowych powierzchni.
Ręka dominująca i trzymane narzędzie są najczęściej nad polem pracy. Jeśli światło jest po tej samej stronie, powstaje cień dłoni dokładnie tam, gdzie trzeba widzieć najwięcej. Światło po stronie przeciwnej ogranicza to zjawisko.
Nie zawsze. "Po lewej stronie" jest typowo poprawne dla praworęcznych. Dla leworęcznych zalecenie jest odwrotne (po prawej). Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych musi być doprecyzowane, czy chodzi o praworęczność.
Jeśli pytanie dotyczy strony ustawienia lampy, cieni, olśnienia lub komfortu widzenia, to zwykle jest to ergonomia. Przepisy i normy częściej odnoszą się do parametrów typu natężenie i wymagania dla oświetlenia w pomieszczeniach pracy.
Prosta reguła: światło ustaw po stronie przeciwnej do ręki dominującej. Praworęczny: lewa strona. Leworęczny: prawa strona. Dzięki temu ręka pracująca nie zacienia blatu. Warto skojarzyć to z "nie zasłaniaj sobie światła ręką".
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Dla pracownika praworęcznego światło powinno padać z przodu i z lewej strony, aby dominująca prawa ręka nie rzucała cienia na powierzchnię roboczą."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650
  • PN-EN 12464-1:2012, Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach
  • Optegra (poradnik ergonomiczny) – zalecenie ustawienia światła względem ręki dominującej, https://www.optegra.com.pl/ (dokładna podstrona nieposiadana) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ergonomii i BHP stanowiska pracy (szkolenia BHP, podręczniki ergonomii)
  • Norma PN-EN 12464-1:2012 (wymagania ogólne dotyczące oświetlenia miejsc pracy wewnątrz)
  • Poradniki ergonomiczne opisujące ustawienie światła względem ręki dominującej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego