KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 29.
Zrywanie kotew, łamanie stojaków, trzaski w górotworze to objawy zagrożenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zrywanie kotew, łamanie stojaków oraz trzaski w górotworze wskazują na nagłe, dynamiczne oddziaływanie górotworu na obudowę i wyrobisko.
Taki zestaw objawów jest typowy dla zagrożenia tąpaniami, a nie dla zagrożeń wodnych, pyłowych ani wyrzutów gazów i skał.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane symptomy dotyczą zachowania górotworu i obudowy wyrobiska w warunkach narastających naprężeń. Zrywanie kotew i łamanie stojaków oznaczają, że elementy podtrzymujące wyrobisko są obciążane w sposób gwałtowny i przekraczający ich nośność. Towarzyszące temu trzaski w górotworze są charakterystycznym sygnałem mikropęknięć i pracy skał pod wpływem zmian naprężeń.

To właśnie odpowiada zagrożeniu tąpaniami, czyli dynamicznym zjawiskom górotworu, które mogą powodować wstrząsy, przemieszczenia skał oraz uszkodzenia obudowy. W praktyce obserwacja takich oznak wymaga wzmożonej czujności, zgłaszania do dozoru oraz stosowania działań profilaktycznych i organizacyjnych przewidzianych w zakładzie.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do podanych objawów:

  • Zagrożenie wodne kojarzy się przede wszystkim z dopływem/wyciekiem wody, zawodnieniem, podmakaniem spągu, wzrostem wilgotności i ryzykiem podtopień. Nie jest typowe, aby samo w sobie powodowało trzaski górotworu oraz zrywanie kotew w zestawie opisanym w pytaniu.
  • Wyrzuty gazów i skał mają przebieg gwałtowny, ale ich objawy wiążą się z obecnością i nagłym uwolnieniem gazu oraz wyrzuceniem urobku/skał do wyrobiska. W pytaniu wskazano głównie na mechaniczne niszczenie elementów obudowy i akustyczne oznaki pracy górotworu, bez kontekstu gazowego.
  • Wybuch pyłu węglowego dotyczy mieszaniny pyłu i powietrza oraz źródła zapłonu; typowe są zjawiska spalania/wybuchu, fala ciśnienia i skutki termiczne. "Trzaski w górotworze" oraz stopniowe uszkodzenia obudowy nie są tu objawem rozpoznawczym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się trzaski górotworu razem z gwałtownymi uszkodzeniami obudowy (kotwy, stojaki), najczęściej testowana jest umiejętność rozpoznania zagrożenia tąpaniami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Tąpania to dynamiczne zjawiska górotworu związane z nagłą zmianą stanu naprężeń w skałach, mogące powodować wstrząsy i przemieszczenia skał.

W wyrobisku często obserwuje się uszkodzenia obudowy oraz odgłosy pracy górotworu.

Do objawów mogą należeć: trzaski w górotworze, nagłe uszkodzenia obudowy (np. zrywanie kotew, łamanie stojaków), deformacje wyrobiska oraz odczuwalne wstrząsy.

Kluczowe jest łączenie sygnałów akustycznych z mechanicznymi uszkodzeniami.

Zrywanie kotew oznacza, że obciążenia od górotworu przekraczają zdolność kotwienia do stabilizacji stropu/ociosów.

Może to świadczyć o narastających naprężeniach i ryzyku dynamicznego zjawiska, dlatego wymaga natychmiastowej reakcji zgodnej z procedurami zakładu.

Zagrożenie wodne wiąże się głównie z dopływem wody: wyciekami, zawodnieniem, podmakaniem spągu, zmianą warunków hydrogeologicznych.

Tąpania częściej dają objawy dynamiczne: trzaski, wstrząsy, uszkodzenia obudowy wynikające z pracy górotworu.

Częsty błąd to wybór odpowiedzi "na skojarzenie", np. kojarzenie każdego nagłego zdarzenia z wybuchem pyłu lub wyrzutem gazów i skał.

Warto analizować, czy opis dotyczy zjawisk termicznych/gazowych/wodnych, czy mechanicznej pracy górotworu i obudowy.

Gdy trzaskom towarzyszą inne symptomy, zwłaszcza uszkodzenia obudowy (kotwy, stojaki), deformacje wyrobiska lub wstrząsy.

Połączenie kilku sygnałów zwiększa prawdopodobieństwo zagrożenia dynamicznego i wymaga zgłoszenia do dozoru oraz działań zgodnych z instrukcjami.

Zwykle nie. Wybuch pyłu węglowego jest zjawiskiem spalania/wybuchu, związanym z zapłonem i falą ciśnienia oraz skutkami termicznymi.

Objawy takie jak trzaski górotworu i zrywanie kotew są bardziej charakterystyczne dla mechanicznej pracy skał i obudowy.

Wyrzut gazów i skał wiąże się z nagłym uwolnieniem gazu oraz wyrzuceniem materiału do wyrobiska; często istotny jest kontekst metanowości i obecności gazu.

Tąpania częściej objawiają się wstrząsami, trzaskami i niszczeniem obudowy przez dynamiczne przemieszczenia skał.

W pytaniu pojawiają się kotwy i stojaki, czyli elementy obudowy służące do podtrzymania stropu i stabilizacji wyrobiska.

Ich zrywanie lub łamanie wskazuje na nietypowo duże lub dynamiczne obciążenia, co jest istotną wskazówką przy rozpoznaniu zagrożenia.

Ucz się rozpoznawania zagrożeń po symptomach i skutkach: osobno dla tąpań, wody, pyłu i zagrożeń gazowo-skalnych.

Dobrą metodą jest tworzenie tabeli: "objawy w wyrobisku" → "najbardziej prawdopodobne zagrożenie", a potem rozwiązywanie wielu krótkich testów sytuacyjnych.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych: instrukcji ruchu i materiałów szkoleniowych dot. zagrożeń tąpaniami w danym zakładzie górniczym

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym (tąpania, wyrzuty, pył, woda)
  • Instrukcje i procedury zakładowe dotyczące obserwacji górotworu i obudowy (materiały szkoleniowe kopalni)
  • Podręcznik/kompendium z mechaniki górotworu i obudowy wyrobisk (materiały szkolne dla górnictwa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego