KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 31.
Związek chemiczny Ag2CrO4, powstały podczas oznaczania chlorków ma barwę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ag2CrO4 (chromian srebra) jest charakterystycznym osadem o barwie ceglasto- lub brunatnoczerwonej, pojawiającym się m.in. jako sygnał końca oznaczania chlorków w argentometrii. Pozostałe barwy odpowiadają innym typowym osadom (np. AgCl jest biały), więc nie pasują do Ag2CrO4.

Pełne wyjaśnienie:

W argentometrycznym oznaczaniu chlorków jednym z klasycznych podejść jest miareczkowanie, w którym jony chlorkowe strąca się jonami srebra. Dopóki w roztworze obecne są jony Cl-, preferencyjnie powstaje trudno rozpuszczalny, biały osad chlorku srebra (AgCl). Po zużyciu chlorków (w pobliżu punktu końcowego) pojawia się możliwość zajścia reakcji tworzącej chromian srebra Ag2CrO4, który ma barwę brunatnoczerwoną (często opisywaną też jako ceglastoczerwona).

Dlatego odpowiedź "brunatnoczerwoną." jest właściwa: opisuje typowy, wizualny efekt wytrącenia się Ag2CrO4 jako osadu wskaźnikowego/końcowego. W praktyce laboratoryjnej odcień może być postrzegany jako czerwono‑brązowy, ale pozostaje w tej samej kategorii barwnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "żółtą." – żółta barwa kojarzy się częściej z innymi związkami (np. niektórymi chromianami metali) lub z barwą roztworów; Ag2CrO4 jako osad nie jest typowo opisywany jako żółty.
  • "czarnobrązową." – bardzo ciemne (brązowe/czarne) osady są typowe np. dla niektórych tlenków srebra lub siarczków metali; nie jest to standardowy opis chromianu srebra w tym oznaczeniu.
  • "białą." – biała barwa pasuje do AgCl, czyli osadu powstającego przed pojawieniem się Ag2CrO4; pomylenie tych osadów to częsty błąd wynikający z kojarzenia "srebro = biały osad".

Wskazówka do nauki: w oznaczaniu chlorków zapamiętaj sekwencję barw osadów: najpierw biały AgCl, a sygnałem końca jest pojawienie się brunatnoczerwonego Ag2CrO4.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ag2CrO4 to chromian srebra, czyli trudno rozpuszczalny osad powstający z jonów Ag+ i CrO42-. W oznaczaniu chlorków metodą strąceniową jego pojawienie się może sygnalizować osiągnięcie punktu końcowego miareczkowania.
Typowo opisuje się go jako brunatnoczerwony (często też "ceglastoczerwony"). To charakterystyczna barwa osadu, odróżniająca go od białego AgCl powstającego podczas strącania chlorków jonami srebra.
Przy obecności jonów Cl- jony Ag+ tworzą przede wszystkim AgCl, który jest trudno rozpuszczalny i ma barwę białą. Dopiero po zużyciu chlorków może pojawić się inny osad (np. Ag2CrO4), dający wyraźną zmianę barwy.
Osad Ag2CrO4 pojawia się zwykle dopiero wtedy, gdy stężenie jonów chlorkowych spadnie na tyle, że dodawane Ag+ nie jest już zużywane na tworzenie AgCl. Wtedy Ag+ może reagować z jonami chromianowymi, dając brunatnoczerwony osad.
AgCl tworzy osad biały, zwykle drobnoziarnisty. Ag2CrO4 daje osad brunatnoczerwony (ceglasty). W praktyce obserwuje się więc przejście od "samej bieli" do pojawienia się czerwono‑brązowego zabarwienia osadu przy końcu oznaczania.
Tak, warunki roztworu (w tym pH) wpływają na równowagi jonowe i na to, które formy chromu(VI) dominują w roztworze. W praktyce analitycznej dobiera się warunki tak, by punkt końcowy był możliwie wyraźny i dawał charakterystyczny brunatnoczerwony osad Ag2CrO4.
Najczęstsze błędy to: automatyczne kojarzenie "srebro = biały osad" (co pasuje do AgCl, ale nie do Ag2CrO4), mylenie barw osadu z barwą roztworu oraz zapominanie, że w jednym oznaczaniu mogą pojawiać się różne osady na różnych etapach reakcji.
"Osad wskaźnikowy" to produkt reakcji, którego pojawienie się (zwykle wyraźna zmiana barwy lub mętności) informuje o osiągnięciu punktu końcowego. W oznaczaniu chlorków może nim być brunatnoczerwony Ag2CrO4, który staje się widoczny po zużyciu chlorków.
Bo w wielu ćwiczeniach z chemii analitycznej pierwszy skojarzony osad srebra to AgCl, który jest biały. Mechanizm błędu polega na przypisaniu tej barwy wszystkim solom srebra. W tym pytaniu chodzi jednak o Ag2CrO4, który ma barwę brunatnoczerwoną.
Pomaga tworzenie krótkich "par": związek → barwa oraz ćwiczenie na przykładach reakcji. Dla oznaczania chlorków zapamiętaj zestaw: AgCl – biały, Ag2CrO4 – brunatnoczerwony. Najlepiej łączyć to z kontekstem (kiedy dany osad powstaje).
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ag2CrO4 (chromian srebra) jest charakterystycznym osadem o barwie ceglasto- lub brunatnoczerwonej, pojawiającym się m.in. jako sygnał końca oznaczania chlorków w argentometrii."

Źródła:

  • Wikipedia: "Silver chromate" – opis związku i barwy osadu, https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_chromate - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia: "Mohr's method" – opis punktu końcowego i powstawania czerwono-brązowego Ag2CrO4, https://en.wikipedia.org/wiki/Mohr%27s_method - accessed 2026-03-02
  • ChemLibreTexts: materiały o miareczkowaniach strąceniowych/argentometrii (Mohr), https://chem.libretexts.org/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: rozdział o argentometrii i miareczkowaniach strąceniowych
  • Ćwiczenia laboratoryjne z oznaczania chlorków metodami miareczkowymi
  • Tabele/atlas barw osadów w analizie jakościowej i ilościowej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego