Omeprazol i pantoprazol należą do inhibitorów pompy protonowej (IPP). Ich kluczowy efekt terapeutyczny w chorobie wrzodowej polega na zmniejszeniu wydzielania kwasu solnego (HCl) w żołądku, co sprzyja gojeniu błony śluzowej i ogranicza drażnienie ogniska wrzodowego.
Odpowiedź "hamują tzw. pompę protonową" jest poprawna, ponieważ IPP hamują H+/K+ ATP-azę w komórkach okładzinowych żołądka. Jest to końcowy etap wydzielania jonów wodorowych do światła żołądka, więc jego blokowanie daje silny i skuteczny spadek kwaśności soku żołądkowego.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "hamują ATP-azę zależną od sodu i potasu" – pompa Na+/K+ ATP-aza jest typowa m.in. dla utrzymania potencjału błonowego wielu komórek, ale nie jest docelowym miejscem działania IPP w żołądku. Podobieństwo nazw ATP-az bywa mylące, jednak w tym pytaniu chodzi o pompę H+/K+.
- "blokują receptory muskarynowe" – blokada receptorów muskarynowych dotyczy leków cholinolitycznych i wpływa na pobudzenie przywspółczulne. Nie jest to charakterystyczny mechanizm omeprazolu ani pantoprazolu.
- "pobudzają obwodowe receptory opioidowe" – receptory opioidowe są związane przede wszystkim z analgezją i działaniami w przewodzie pokarmowym (np. motoryka), ale nie stanowią mechanizmu hamowania wydzielania HCl typowego dla IPP.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: IPP = "najsilniejsze hamowanie kwaśności", bo działają na końcowy etap wydzielania kwasu (pompa protonowa), niezależnie od tego, jaki bodziec wcześniej pobudził komórkę okładzinową.
