Niedobory ujawnione w trakcie inwentaryzacji dzieli się na zawinione i niezawinione. Kluczowe jest kryterium przyczyny: czy strata powstała z powodu zdarzeń niezależnych od jednostki, czy też można ją powiązać z zaniedbaniem, brakiem staranności albo działaniem osób odpowiedzialnych.
Odpowiedź "1 000 zł" jest poprawna, ponieważ w tabeli ta kwota dotyczy przyczyny "spowodowana zdarzeniem losowym". Zdarzenia losowe (np. siła wyższa) są typowym przykładem niedoborów niezawinionych – jednostka nie ma realnej możliwości zapobieżenia takiej stracie mimo prawidłowej organizacji pracy.
Pozostałe pozycje nie wchodzą do niedoborów niezawinionych:
- "500 zł" – taka wartość nie wynika z klasyfikacji przyczyn z tabeli; wybór tej opcji zwykle oznacza przypadkowe sumowanie lub błędne odczytanie danych.
- "1 200 zł" – to suma 1 000 zł (zdarzenie losowe) i 200 zł (wina pracownika). Niedobór "powstała z winy pracownika" jest zawiniony, bo ma sprawcę i może skutkować obciążeniem osoby odpowiedzialnej.
- "1 500 zł" – to suma wszystkich trzech niedoborów, ale pytanie dotyczy wyłącznie niezawinionych. Pozycja "upływ przydatności do spożycia" w praktyce egzaminacyjnej jest traktowana jako zawiniona, ponieważ zwykle wynika ze złego gospodarowania zapasami (np. brak właściwej rotacji i kontroli terminów).
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij kategorię ("niezawinione" = niezależne od jednostki), a dopiero potem wybierz z tabeli przyczynę, która do niej pasuje. Unikniesz wtedy mechanicznego sumowania kwot.
