KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Pacjent z afazją ruchową i prawostronnym niedowładem po udarze mózgu ma trudności z komunikowaniem opiekunowi swoich potrzeb. W celu ułatwienia wzajemnego porozumienia, opiekun powinien zaproponować choremu posługiwanie się przez niego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja ruchowa oznacza, że pacjent zwykle rozumie mowę, ale ma trudność z jej wytwarzaniem. Dlatego pomocne jest narzędzie pozwalające "zastąpić" wypowiedź, np. wskazywanie liter i składanie słów. Przy prawostronnym niedowładzie może to robić lewą ręką. Pozostałe opcje nie odpowiadają temu problemowi.

Pełne wyjaśnienie:

W afazji ruchowej (motorycznej) po udarze kluczowym problemem jest ekspresja mowy: pacjent często wie, co chce powiedzieć i rozumie komunikaty, ale nie potrafi ich wypowiedzieć lub wypowiada je z dużym trudem. Dlatego w opiece należy dobierać takie metody, które wykorzystują zachowane funkcje (rozumienie, czytanie, wskazywanie) i umożliwiają przekazanie potrzeb.

Karty z literami alfabetu są prostą formą komunikacji wspomagającej (AAC). Pacjent może wskazywać kolejne litery (np. lewą ręką, gdy występuje prawostronny niedowład) i w ten sposób budować słowa lub skrócone komunikaty. Metoda wymaga cierpliwości, czasu oraz jasnego ułożenia kart, ale znacząco poprawia porozumienie i zmniejsza frustrację chorego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Język migowy jest przeznaczony głównie dla osób niesłyszących i wymaga opanowania systemu znaków oraz sprawności manualnej; przy niedowładzie (oraz braku wcześniejszej znajomości) nie jest to adekwatne rozwiązanie.
  • Komunikaty werbalne nie rozwiązują problemu, bo właśnie mówienie jest ograniczone przez afazję ruchową; opiekun może mówić prosto i wolno, ale pacjent potrzebuje alternatywy do wyrażania własnych potrzeb.
  • Pismo Braille’a dotyczy osób niewidomych; samo zaburzenie mowy (afazja) nie stanowi wskazania do Braille’a, a jego nauka jest długotrwała i nieadekwatna do celu.

W praktyce opiekun powinien także: zadawać pytania zamknięte (tak/nie), dawać czas na odpowiedź, nie kończyć zdań za pacjenta i obserwować sygnały niewerbalne. Jednak wśród podanych opcji najbardziej trafne są karty z literami alfabetu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja ruchowa (motoryczna) to zaburzenie mowy, w którym pacjent zwykle rozumie wypowiedzi, ale ma duże trudności z mówieniem (tworzeniem słów i zdań). Po udarze bywa tak, że chory "wie, co chce powiedzieć", lecz nie potrafi tego wypowiedzieć lub robi to z wysiłkiem.
Pomaga stosowanie komunikacji wspomagającej: tablic z literami lub słowami, obrazków, pytań zamkniętych (tak/nie), prostych poleceń oraz spokojnego tempa rozmowy. Ważne jest też dawanie czasu na reakcję i wspieranie gestem, wskazywaniem oraz obserwacją potrzeb.
Karty z literami pozwalają pacjentowi zastąpić mówienie wskazywaniem i "składaniem" słów. To wykorzystuje często zachowane rozumienie i czytanie. W połączeniu z cierpliwością opiekuna umożliwia precyzyjniejsze zgłaszanie potrzeb (np. ból, pragnienie, toaleta).
Tak, zazwyczaj może wskazywać lewą ręką, jeśli jest sprawniejsza. Opiekun powinien ułożyć karty czytelnie, zapewnić wygodną pozycję oraz stabilne podparcie. Jeśli wskazywanie palcem jest trudne, można zastosować większe karty lub wskaźnik.
Język migowy jest głównie systemem komunikacji osób niesłyszących i wymaga jego znajomości oraz sprawności manualnej. U pacjenta po udarze z niedowładem może być trudno wykonywać znaki, a bez wcześniejszej nauki porozumienie i tak nie będzie skuteczne. W afazji częściej stosuje się proste metody AAC.
Często tak, bo w afazji ruchowej zaburzone jest przede wszystkim mówienie, a niekoniecznie rozumienie. Dlatego opiekun nie powinien traktować chorego jak osoby "niekontaktowej". Warto mówić prosto, spokojnie i sprawdzać zrozumienie, np. pytaniami tak/nie.
Można użyć tablic z piktogramami, listy najczęstszych potrzeb, kart "tak/nie", plansz z gotowymi frazami, a także notesu do pisania (jeśli pacjent może pisać). Dobór zależy od sprawności ręki, wzroku, koncentracji oraz poziomu zmęczenia pacjenta.
Typowe błędy to: mówienie bardzo szybko, zadawanie wielu pytań naraz, poprawianie pacjenta, kończenie zdań za niego, ocenianie go jako "niewspółpracującego" oraz rezygnacja po pierwszych niepowodzeniach. Skuteczność zwiększa cierpliwość, proste komunikaty i stała metoda AAC.
Gdy pacjent ma trudności z mówieniem lub inną formą przekazywania potrzeb, a jednocześnie jest w stanie reagować, wskazywać, czytać lub rozumieć pytania. AAC warto wprowadzić możliwie wcześnie, aby zmniejszyć lęk i frustrację oraz poprawić bezpieczeństwo opieki (np. zgłaszanie bólu).
Litery powinny być duże, kontrastowe i ułożone w stałym porządku. Tablicę kładzie się w zasięgu sprawnej ręki pacjenta, zapewnia dobre oświetlenie i wygodną pozycję. Opiekun może prosić o wskazanie pierwszej litery słowa lub podawać kategorie (np. "jedzenie", "ból").
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Afazja ruchowa oznacza, że pacjent zwykle rozumie mowę, ale ma trudność z jej wytwarzaniem."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny neurologii i logopedii (afazja, udar)
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny opieki długoterminowej i komunikacji z pacjentem niesamodzielnym
  • Materiały edukacyjne dotyczące AAC (komunikacji wspomagającej i alternatywnej) stosowane w praktyce opiekuńczej i logopedycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego