Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 32.
Wskaż produkt leczniczy dostępny bez recepty lekarskiej. Skorzystaj z załączonego fragmentu Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dz. Urz. Min. Zdrów, z 2013 r.
Ilustracja przedstawia tabelę z fragmentem Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W urzędowym wykazie o możliwości zakupu bez recepty decyduje kolumna "Kat. dost.". Oznaczenie "OTC" wskazuje lek dostępny bez recepty, a "Rp." – lek wydawany wyłącznie na receptę. W podanym fragmencie jedynie "Acard" ma oznaczenie "OTC", pozostałe pozycje mają "Rp.".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy odczytać informację z podanego fragmentu Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych. Kluczowa jest kolumna "Kat. dost.", czyli kategoria dostępności produktu.

W praktyce aptecznej kategorie dostępności informują, czy lek można wydać pacjentowi bez recepty, czy też wymagany jest dokument recepty. Najczęściej spotkasz:

  • "OTC" – produkt leczniczy dostępny bez recepty (wydawany w obrocie poza receptą),
  • "Rp." – produkt leczniczy wydawany z przepisu lekarza (na receptę).

W przedstawionej tabeli przy nazwie "Acard" w kolumnie "Kat. dost." widnieje wpis "OTC". To bezpośrednio oznacza, że jest to produkt leczniczy dostępny bez recepty, więc ta odpowiedź jest poprawna.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, ponieważ w tym samym fragmencie wykazu mają w kolumnie "Kat. dost." oznaczenie "Rp.", czyli wymagają recepty:

  • "Absenor" – w wykazie oznaczony jako "Rp."
  • "Acarbax" – w wykazie oznaczony jako "Rp."
  • "AcarGen" – w wykazie oznaczony jako "Rp."

Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj na podstawie samego brzmienia nazwy lub skojarzeń terapeutycznych. Zawsze najpierw zlokalizuj właściwą kolumnę (tu: "Kat. dost.") i dopiero potem porównaj wpisy "OTC" vs "Rp.".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza skrót OTC w wykazie produktów leczniczych?
Skrót OTC oznacza produkt leczniczy dostępny bez recepty. W tabelach rejestrowych i wykazach urzędowych jest to informacja o kategorii dostępności, czyli że lek może być wydany pacjentowi bez przedstawiania recepty (przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i wskazań).
Co oznacza skrót Rp. w kolumnie "Kat. dost."?
Oznaczenie Rp. informuje, że jest to lek wydawany z przepisu lekarza, czyli na receptę. W praktyce aptecznej nie można go wydać pacjentowi bez ważnej recepty, nawet jeśli pacjent zna nazwę i dawkę lub stosował lek wcześniej.
Jak szybko znaleźć w tabeli, czy lek jest bez recepty?
Najpierw odszukaj wiersz z nazwą produktu, a następnie sprawdź kolumnę "Kat. dost.". Jeśli widzisz OTC, lek jest bez recepty; jeśli Rp., wymaga recepty. Pomaga też porównywanie kilku wierszy tej samej nazwy (różne dawki/opakowania).
Dlaczego w zadaniu podano rok 2013 w opisie wykazu?
Rok wskazuje, z jakiego wydania pochodzi załączony fragment tabeli, z którego masz skorzystać. W tym typie zadania oceniana jest umiejętność odczytu informacji z dokumentu (np. kolumny "Kat. dost."), a nie wyszukiwanie w bieżących źródłach.
Czy Acard jest lekiem bez recepty w pokazanym fragmencie wykazu?
Tak. W podanym fragmencie wykazu przy nazwie "Acard" w kolumnie "Kat. dost." znajduje się oznaczenie OTC. To jednoznacznie wskazuje dostępność bez recepty w ramach tego zestawienia.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy czytaniu kolumny "Kat. dost."?
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (np. EAN lub dawka), przeoczenie skrótu "Rp."/"OTC", założenie kategorii na podstawie przeznaczenia leku oraz mylenie nazw o podobnym brzmieniu (np. "Acard" vs "AcarGen") bez sprawdzenia wiersza w tabeli.
Czy leki o podobnych nazwach mogą mieć różne kategorie dostępności?
Tak. Podobieństwo nazw handlowych nie przesądza o kategorii dostępności. Dwie nazwy mogą brzmieć podobnie, a jedna pozycja będzie OTC, a inna Rp.. Dlatego technik farmaceutyczny powinien opierać się na źródle (wykazie/systemie), a nie na intuicji.
Kiedy w aptece trzeba sprawdzić kategorię dostępności leku?
Warto ją sprawdzać zawsze, gdy pacjent prosi o lek "z nazwy", a szczególnie gdy: nie ma recepty, lek ma kilka wariantów (różne dawki/opakowania), nazwa jest podobna do innych produktów lub masz wątpliwość co do statusu sprzedaży. To ogranicza ryzyko błędnego wydania.
Jak odróżnić w wykazie różne dawki tego samego leku?
W tabeli zwykle są osobne kolumny dla dawki i wielkości opakowania. Ten sam lek może występować w kilku wierszach (np. 75 mg i 150 mg). Zawsze porównaj nazwę produktu z dawką i dopiero potem sprawdź "Kat. dost." dla konkretnego wariantu.
Jak przygotować się do egzaminu z odczytu wykazów produktów leczniczych?
Ćwicz pracę na tabelach: wyszukiwanie nazwy, identyfikację kolumn i interpretację skrótów (np. "Kat. dost."). Rób krótkie zadania na czas, aby wyrobić nawyk systematycznego czytania wiersza po wierszu. Zapamiętaj podstawowe oznaczenia: OTC i Rp..
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w urzędowym wykazie o możliwości zakupu bez recepty decyduje kolumna "Kat.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 2301
  • Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych, Dz. Urz. Min. Zdrów, 2013 r. (fragment tabeli stanowiący załącznik do zadania – kolumna "Kat. dost." dla: Absenor, Acarbax, Acard, AcarGen)

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy Prawo farmaceutyczne (aktualna wersja w ISAP)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu "obrót produktami leczniczymi w aptece" dla technika farmaceutycznego
  • Ćwiczenia z czytania wykazów/rejestrów produktów leczniczych oraz interpretacji skrótów (OTC, Rp.)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego