Objawy takie jak chrypka (dysfonia) oraz kandydoza jamy ustnej i gardła są klasycznie kojarzone ze stosowaniem wziewnych glikokortykosteroidów (GKS). Mechanizm jest przede wszystkim miejscowy: część dawki z inhalatora osadza się w jamie ustnej i gardle, co może sprzyjać podrażnieniu oraz miejscowej immunosupresji, a w konsekwencji nadmiernemu namnażaniu drożdżaków.
Odpowiedź "flutikazonu" jest właściwa, ponieważ flutikazon (w praktyce: flutykazon) jest wziewnym GKS stosowanym m.in. w przewlekłym leczeniu astmy i POChP. Do typowych zaleceń w pracy w aptece należy edukacja pacjenta, aby po przyjęciu dawki GKS wziewnego wypłukał jamę ustną (i wypluł wodę) oraz stosował prawidłową technikę inhalacji; zmniejsza to ryzyko kandydozy i dolegliwości w obrębie gardła.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z punktu widzenia typowego profilu działań niepożądanych:
- "salbutamolu" – to krótko działający beta2-mimetyk. Jego działania niepożądane częściej dotyczą układu krążenia i mięśni (np. kołatanie serca, drżenia, niepokój), a nie kandydozy jamy ustnej jako efektu miejscowego immunosupresyjnego.
- "fenoterolu" – również beta2-mimetyk; podobnie jak salbutamol daje przede wszystkim objawy wynikające ze stymulacji receptorów beta-adrenergicznych, a kandydoza jamy ustnej nie jest dla niego typowym, charakterystycznym działaniem.
- "mesny" – lek stosowany w celu ochrony dróg moczowych (uroprotekcyjnie) przy niektórych cytostatykach. Nie jest typowym lekiem podawanym wziewnie i nie kojarzy się z miejscowymi działaniami niepożądanymi w jamie ustnej i gardle.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się kandydoza jamy ustnej/gardła i chrypka po inhalacji, najpierw rozważ wziewne GKS (np. budesonid, beklometazon, flutikazon) oraz pamiętaj o profilaktyce: płukanie jamy ustnej, użycie spejsera przy MDI, kontrola techniki inhalacji.
