Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 39.
Na schemacie przedstawiono układ zasilania świetlówki. Cyfrą 1 oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny układu zasilania świetlówki, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W klasycznym układzie świetlówki element 1 to zapłonnik (starter): zawiera zestyk bimetaliczny i zwykle kondensator równoległy. Najpierw zwiera obwód podgrzewania żarników, a po rozwarciu powoduje impuls napięciowy (ze statecznikiem), który zapala świetlówkę.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionym układzie zasilania świetlówki numerem 1 oznaczono zapłonnik (starter). Jest to element stosowany w klasycznych oprawach ze statecznikiem indukcyjnym. Zapłonnik ma wewnątrz zestyk (często bimetaliczny) pracujący w atmosferze gazu obojętnego oraz kondensator przeciwzakłóceniowy podłączony równolegle.

Jak działa układ:

  • Po włączeniu zasilania zapłonnik na krótko zamyka obwód, dzięki czemu prąd płynie przez żarniki na końcach świetlówki i je podgrzewa.
  • Następnie zestyk w zapłonniku otwiera się. Gwałtowne przerwanie prądu w obwodzie z statecznikiem (dławikiem) powoduje powstanie impulsu wysokiego napięcia.
  • Ten impuls ułatwia jonizację gazu w rurze i inicjuje wyładowanie, po czym statecznik ogranicza prąd pracy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Statecznik to dławik/cewka włączona szeregowo z lampą; na schemacie ma symbol cewki (zwykle w górnej gałęzi), a nie symbol zestykowy z kondensatorem.
  • Żarnik jest elektrodą wewnątrz świetlówki (na końcach rury). Nie jest osobnym, zewnętrznym "modułem" łączącym końce obwodu tak jak zapłonnik.
  • Cewka indukcyjna w tym zastosowaniu jest w praktyce statecznikiem; element 1 ma inną funkcję i inny symbol (zestyk + kondensator), więc ta odpowiedź także nie pasuje do oznaczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w schemacie widzisz element z symbolem zestyków (często w "bańce") i kondensator równolegle, to najczęściej jest to zapłonnik. Cewka w szeregu z lampą to statecznik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zapłonnik w świetlówce i do czego służy?
Zapłonnik (starter) to element układu świetlówki ze statecznikiem indukcyjnym. Krótkotrwale zwiera obwód, aby podgrzać żarniki, a potem rozłącza go, co razem ze statecznikiem wytwarza impuls napięciowy potrzebny do zapłonu wyładowania w rurze.
Jak rozpoznać zapłonnik na schemacie układu świetlówki?
Zapłonnik zwykle jest narysowany jako element zestykowy (często symbol bimetalu/wyłącznika w "bańce") oraz bywa pokazany z kondensatorem połączonym równolegle. Jest włączony tak, by łączyć obwody żarników podczas fazy startu.
Dlaczego świetlówka potrzebuje statecznika i zapłonnika?
Świetlówka wymaga impulsu do zapłonu i ograniczenia prądu podczas pracy. Zapłonnik organizuje sekwencję podgrzania żarników i rozwarcia obwodu, a statecznik (dławik) przy rozwarciu generuje impuls wysokiego napięcia oraz później ogranicza prąd wyładowania.
Co oznacza żarnik w świetlówce i gdzie się znajduje?
Żarnik to elektroda na końcu rury świetlówki. W klasycznych świetlówkach są dwa żarniki (po jednym na każdym końcu), które podczas startu są podgrzewane prądem. Na schemacie są częścią symbolu lampy, a nie osobnym elementem montowanym na zewnątrz.
Jakie objawy wskazują na uszkodzony zapłonnik świetlówki?
Typowe objawy to długie migotanie bez zapłonu, wielokrotne "próby startu" lub brak reakcji świetlówki mimo sprawnego zasilania. Ponieważ zapłonnik jest elementem wymiennym, w praktyce często wymienia się go jako pierwszy przy takich symptomach.
Czy w nowoczesnych oprawach świetlówek zawsze jest zapłonnik?
Nie. W układach ze statecznikiem elektronicznym zapłon i stabilizacja prądu są realizowane elektronicznie, więc klasyczny zapłonnik (starter) nie występuje. Zapłonnik jest typowy dla starszych opraw z dławikiem (statecznikiem indukcyjnym).
Jaka jest różnica między statecznikiem a cewką indukcyjną w tym układzie?
W oprawach świetlówkowych "statecznik indukcyjny" jest w praktyce dławikiem, czyli cewką indukcyjną zaprojektowaną do ograniczania prądu lampy i wspomagania zapłonu. Sama "cewka" jako nazwa jest ogólna, a "statecznik" opisuje jej funkcję w oświetleniu.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o zapłonniku świetlówki?
Najczęściej myli się zapłonnik ze statecznikiem, bo oba są w obwodzie i kojarzą się z "uruchamianiem" lampy. Częsty błąd to też uznanie żarnika za oddzielny element zewnętrzny. Pomaga patrzenie na symbol: zestyk + kondensator to zapłonnik.
Dlaczego kondensator bywa dołączony do zapłonnika?
Kondensator równoległy w zapłonniku pełni funkcję przeciwzakłóceniową: tłumi krótkie impulsy i ogranicza emisję zakłóceń radiowych podczas przełączania styków. Nie zastępuje statecznika i nie odpowiada za ograniczanie prądu roboczego świetlówki.
Jak podejść do pytania "Cyfrą 1 oznaczono" na schemacie elektrycznym?
Najpierw zlokalizuj numer i element, do którego jest przypisany, a potem porównaj symbol z typowymi znakami: cewka oznacza dławik/statecznik, elektrody w symbolu rury to żarniki, a element zestykowy z kondensatorem to zapłonnik. Dopiero wtedy wybierz odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "W klasycznym układzie świetlówki element 1 to zapłonnik (starter): zawiera zestyk bimetaliczny i zwykle kondensator równoległy."

Źródła:

  • Wikipedia: Fluorescent lamp — section on starting and preheat systems, https://en.wikipedia.org/wiki/Fluorescent_lamp (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: Glow starter — description of glow starter construction and operation, https://en.wikipedia.org/wiki/Glow_starter (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: Ballast (electrical) — lighting ballast role in limiting current and generating starting pulse, https://en.wikipedia.org/wiki/Electrical_ballast (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektrotechniki: schematy i symbole elementów obwodów
  • Instrukcje serwisowe opraw świetlówkowych ze statecznikiem indukcyjnym i zapłonnikiem
  • Ćwiczenia z czytania schematów: identyfikacja elementów i ich funkcji w obwodzie
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego