KWALIFIKACJA CHM5 - PRÓBNY

PYTANIE NR 3.
Na podstawie zamieszczonej mapy, określ stan atmosfery w Warszawie.
Ilustracja przedstawia mapę synoptyczną Europy, która jest używana w kontekście zawodowym, szczególnie w kwalifikacjach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Wyż, ciśnienie 1025 hPa, wiatr wschodni", bo z mapy synoptycznej odczytuje się typ układu barycznego nad obszarem oraz wartość ciśnienia z izobar. Kierunek wiatru wynika z oznaczenia na mapie (wiatr nazywa się od kierunku, z którego wieje).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zinterpretować mapę synoptyczną dla Warszawy, czyli odczytać trzy informacje: (1) rodzaj układu barycznego, (2) wartość ciśnienia oraz (3) kierunek wiatru.

Dlaczego poprawne jest "Wyż, ciśnienie 1025 hPa, wiatr wschodni"?
Jeżeli nad danym obszarem dominuje wyż baryczny, na mapie widoczne są izobary o relatywnie wyższych wartościach oraz układ wskazujący na maksima ciśnienia. Wartość 1025 hPa należy odczytać bezpośrednio z przebiegu i opisów izobar (lub z wartości przypisanej do pola ciśnienia w pobliżu Warszawy). Kierunek wiatru ustala się na podstawie symbolu wiatru: w meteorologii wiatr określa się jako "wschodni", gdy wieje ze wschodu (a nie "na wschód").

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Wyż, ciśnienie 1025 hPa, wiatr zachodni" – błędny kierunek wiatru. To typowa pomyłka wynikająca z odwrócenia interpretacji kierunku lub niedokładnego odczytu symbolu.
  • "Niż, ciśnienie 1020 hPa, wiatr wschodni" – niespójne z odczytem układu barycznego i wartości ciśnienia z mapy. Niż oznaczałby niższe wartości ciśnienia i inny rozkład izobar.
  • "Wyż, ciśnienie 1023 hPa, wiatr południowo-wschodni" – zawiera dwie potencjalne rozbieżności: inną wartość ciśnienia (1023 zamiast 1025) oraz inny kierunek wiatru. W zadaniach z mapą kluczowy jest precyzyjny odczyt, a nie przybliżanie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj typ układu (wyż/niż), potem dokładną wartość ciśnienia (z opisów izobar), a na końcu kierunek wiatru, pamiętając, że wiatr nazywa się od kierunku, z którego wieje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyż baryczny to obszar podwyższonego ciśnienia atmosferycznego względem otoczenia. Na mapie synoptycznej rozpoznasz go po izobarach o wyższych wartościach oraz układzie wskazującym na maksimum ciśnienia w centrum lub w pobliżu analizowanego obszaru.
Niż baryczny to obszar obniżonego ciśnienia względem otoczenia. Na mapie synoptycznej zwykle widać izobary o niższych wartościach i układ prowadzący do minimum ciśnienia. W porównaniu z wyżem, wartości na izobarach są niższe w centrum układu.
Ciśnienie odczytuje się z izobar, czyli linii łączących punkty o tym samym ciśnieniu. Wybierz izobarę przechodzącą najbliżej miasta (np. Warszawy) i sprawdź jej podpisaną wartość. Jeśli miasto leży między izobarami, nie zgaduj – szukaj jednoznacznego odczytu z mapy.
Kierunek wiatru wskazuje symbol wiatru (np. "chorągiewka" przy stacji). Najważniejsza zasada: wiatr nazywa się od kierunku, z którego wieje. "Wiatr wschodni" oznacza napływ powietrza ze wschodu, a nie ruch powietrza na wschód.
To częsty błąd, bo intuicyjnie wiele osób opisuje ruch "dokąd wieje", zamiast "skąd wieje". Na egzaminie trzymaj się definicji meteorologicznej: nazwa wiatru pochodzi od kierunku jego napływu. Warto zrobić szybki test: jeśli wieje ze wschodu, powietrze przemieszcza się na zachód.
Wyż często sprzyja stabilnej pogodzie i słabszemu mieszaniu powietrza (zwłaszcza przy małym wietrze), co może utrudniać rozpraszanie zanieczyszczeń. Dla technika ochrony środowiska to sygnał, że przy emisjach lokalnych może rosnąć ryzyko epizodów smogowych, zależnie od warunków wiatrowych.
Nie zawsze, choć często kojarzy się z pogodą stabilną. Wyż może oznaczać małe zachmurzenie, ale też inwersję temperatury i słaby wiatr, co bywa niekorzystne dla jakości powietrza. Dlatego w praktyce analizuje się jednocześnie ciśnienie, wiatr i warunki mieszania w warstwie przyziemnej.
Izobary to linie łączące punkty o jednakowym ciśnieniu. Ułatwiają szybkie rozpoznanie wyżów i niżów oraz ocenę rozkładu ciśnienia. W praktyce im gęściej ułożone izobary, tym większy gradient ciśnienia, co często wiąże się z silniejszym wiatrem (zależnie od sytuacji synoptycznej).
Gdy mapa przedstawia konkretny termin (dzień i godzinę), a zadanie nie podaje tej informacji lub używa archiwalnej mapy bez kontekstu. "Stan atmosfery" jest dynamiczny, więc bez daty/godziny trudno przenieść wynik na inne warunki. Na egzaminie jednak zawsze odpowiada się zgodnie z załączoną mapą.
Ćwicz schemat: układ baryczny → ciśnienie → wiatr. Rozwiązuj krótkie zestawy z różnymi mapami, ucz się konwencji oznaczeń i zawsze sprawdzaj definicję kierunku wiatru ("skąd wieje"). Dobrą metodą jest porównywanie kilku miast na jednej mapie, aby wyłapać typowe pułapki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 34% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Poprawna jest odpowiedź "Wyż, ciśnienie 1025 hPa, wiatr wschodni", bo z mapy synoptycznej odczytuje się typ układu barycznego nad obszarem oraz wartość ciśnienia z izobar."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z meteorologii/synoptyki (mapy synoptyczne, izobary, wiatr)
  • Materiały dydaktyczne o interpretacji map pogodowych (symbole stacji, izobary, układy baryczne)
  • Ćwiczenia: odczyt ciśnienia i kierunku wiatru dla kilku miast na mapie synoptycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego