KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Do wykonania rowka wpustowego w otworze koła zębatego przedstawionego na rysunku należy zastosować
Ilustracja przedstawia koło zębate z rowkiem wpustowym, co jest istotnym elementem w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rowek wpustowy w otworze (rowek wewnętrzny w piaście koła) wykonuje się najczęściej metodą dłutowania, gdzie narzędzie wykonuje ruch posuwisto-zwrotny w osi pionowej. Dlatego właściwą obrabiarką jest dłutownica pionowa. Strugarka jest typowa dla powierzchni zewnętrznych, frezarka wymaga innej technologii, a szlifierka służy głównie do wykańczania, nie do zdzierania rowków.

Pełne wyjaśnienie:

Rowek wpustowy w otworze koła zębatego to rowek wewnętrzny wykonywany w piaście (wewnątrz otworu). Taki kształt jest trudniejszy technologicznie niż rowek na zewnętrznej powierzchni wałka, ponieważ narzędzie musi pracować wewnątrz otworu i usuwać materiał w wąskiej przestrzeni.

Odpowiedź "dłutownicę pionową" uzasadnia zasada doboru obrabiarki: dłutownica (slotter) realizuje obróbkę przez ruch posuwisto-zwrotny narzędzia, co pozwala skutecznie kształtować rowki, wielowypusty i inne profile wewnętrzne bez konieczności specjalnych głowic do frezowania w otworze. W praktyce jest to klasyczna metoda wykonywania rowków wpustowych w piastach elementów maszyn.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "strugarkę poziomą" kojarzy się z obróbką płaszczyzn i powierzchni zewnętrznych elementów o większych gabarytach. Kinematyka i typowe zastosowanie strugarki nie odpowiadają wykonywaniu rowka wewnątrz otworu piasty.
  • "frezarkę uniwersalną" rzeczywiście wykorzystuje się do rowków wpustowych, ale typowo na wałkach (rowki zewnętrzne) lub przy zastosowaniu specjalnych rozwiązań narzędziowych. W pytaniu chodzi o standardowy dobór obrabiarki do rowka w otworze, gdzie dłutowanie jest rozwiązaniem najbardziej typowym.
  • "szlifierkę do otworów" stosuje się do obróbki wykończeniowej i korygowania wymiaru oraz chropowatości otworów cylindrycznych. Szlifowanie nie jest podstawową metodą wykonywania geometrii rowka wpustowego, zwłaszcza gdy trzeba usunąć znaczną ilość materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "rowek wpustowy w otworze/piastie", najczęściej należy myśleć o dłutowaniu (dłutownica pionowa), a gdy mowa o rowku na wałku – często o frezowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wybranie (rowek) wykonane wewnątrz otworu/piasty koła zębatego, w które wchodzi wpust. Rowek i wpust umożliwiają przeniesienie momentu obrotowego między wałem a kołem oraz ustalają ich wzajemne położenie kątowe.
Najczęściej stosuje się dłutownicę pionową, ponieważ umożliwia wykonywanie rowków i profili wewnątrz otworów ruchem posuwisto-zwrotnym narzędzia. To typowe rozwiązanie warsztatowe dla piast, kół i tulei.
W dłutownicy narzędzie pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym i może wchodzić do otworu, stopniowo kształtując rowek. Dzięki temu łatwiej wykonać rowek wewnętrzny bez frezowania w ograniczonej przestrzeni i bez skomplikowanych głowic.
W pewnych przypadkach tak, ale zwykle wymaga to dodatkowego oprzyrządowania i odpowiedniego narzędzia. W ujęciu egzaminacyjnym, gdy pytanie dotyczy typowego doboru obrabiarki do rowka wewnętrznego, standardową odpowiedzią jest dłutownica pionowa.
Strugarka pozioma jest przeznaczona głównie do obróbki zewnętrznych powierzchni (np. płaszczyzn) i pracuje inną kinematyką niż dłutownica. Wykonanie rowka wewnętrznego w otworze byłoby niepraktyczne lub niemożliwe w typowej konfiguracji.
Nie jest to typowa metoda. Szlifierka do otworów służy głównie do wykańczania cylindrycznych powierzchni otworów (dokładność, chropowatość). Rowek wpustowy wymaga kształtowania profilu i usunięcia materiału w wąskim kanale, co zwykle realizuje się dłutowaniem.
Kluczowe sformułowania to: "w otworze", "w piaście", "w tulei" lub rysunek pokazujący wybranie wewnątrz średnicy. Dla rowka zewnętrznego częściej pojawi się "na wale" lub "na czopie". To podpowiada dobór technologii.
Dłutownica pionowa służy m.in. do wykonywania rowków wpustowych wewnętrznych, wielowypustów wewnętrznych oraz innych profili w otworach. Jest użyteczna w produkcji i naprawach, gdy trzeba wykonać kształt, do którego trudno podejść frezem.
Częsty błąd to automatyczny wybór frezarki, bo "rowki robi się frezem", bez sprawdzenia, czy rowek jest wewnętrzny. Drugi błąd to mylenie strugarki z dłutownicą. Warto zawsze analizować: gdzie jest rowek (otwór czy wał) i jaki ruch narzędzia jest potrzebny.
Ucz się przez skojarzenia: otwór/piasta → dłutowanie, wał → frezowanie (najczęściej). Przeglądaj rysunki techniczne z połączeniami wpustowymi i ćwicz dobór: obrabiarka, narzędzie, kolejność operacji oraz typowe ograniczenia geometryczne.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rowek wpustowy w otworze (rowek wewnętrzny w piaście koła) wykonuje się najczęściej metodą dłutowania, gdzie narzędzie wykonuje ruch posuwisto-zwrotny w osi pionowej.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obróbki skrawaniem dotyczące dłutowania i strugania
  • Podręcznik/zeszyt technologiczny z przykładami wykonywania połączeń wpustowych
  • Instrukcje stanowiskowe BHP i zasady bezpiecznej obsługi dłutownicy pionowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego