KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 11.
Na podstawie fragmentu rachunku do umowy zlecenia ustal kwotę do wypłaty.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi finansowymi dotyczącymi rozliczenia umowy zlecenia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota "do wypłaty" z rachunku do umowy zlecenia to kwota netto, czyli wynagrodzenie brutto pomniejszone o potrącenia wykazane w dokumencie (np. składki i zaliczkę podatku).
Po zsumowaniu potrąceń z rachunku i odjęciu ich od brutto otrzymuje się 2 699,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W rachunku do umowy zlecenia kluczowe jest poprawne odczytanie pozycji podsumowujących. "Kwota do wypłaty" oznacza kwotę, którą zleceniobiorca faktycznie otrzyma (netto). Zasada obliczeń jest stała:

kwota netto = kwota brutto − suma potrąceń, przy czym potrącenia należy przyjąć dokładnie takie, jakie wykazuje rachunek (w tym ewentualne składki oraz zaliczka na podatek – o ile są w tym rachunku ujęte).

W praktyce rozwiązywanie tego typu zadania przebiega tak:

  • odczytaj z rachunku kwotę brutto,
  • wypisz wszystkie potrącenia wskazane w rachunku (każde w swojej pozycji),
  • zsumuj potrącenia,
  • odejmij je od brutto i sprawdź, czy wynik zgadza się z logiką dokumentu (czyli czy brutto "rozpada się" na potrącenia i wypłatę).

Poprawny wynik to 2 699,00 zł, ponieważ odpowiada kwocie brutto pomniejszonej o potrącenia przedstawione w załączonym fragmencie rachunku.

Pozostałe propozycje są błędne typowo z następujących powodów:

  • zawyżenie wyniku występuje, gdy pominie się część potrąceń albo odejmie się niewłaściwe wartości (np. tylko jedną z pozycji),
  • zaniżenie wyniku występuje, gdy potrącenia zostaną omyłkowo dodane, zdublowane lub gdy zostanie odjęta wartość, która nie jest potrąceniem pieniężnym (np. pozycja informacyjna),
  • różnice o kilkadziesiąt złotych często wynikają z błędów odczytu (przesunięcie wiersza/kolumny) albo z nieprawidłowych zaokrągleń.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj "kontrolę sumy" – jeśli rachunek prezentuje zestawienie, sprawdź, czy brutto = potrącenia + do wypłaty. Taki prosty test szybko ujawnia pomyłkę rachunkową lub błędne przepisanie liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Kwota do wypłaty" to kwota netto, którą zleceniobiorca faktycznie otrzyma. Wynika z kwoty brutto pomniejszonej o potrącenia wykazane na rachunku (np. składki, zaliczka podatku), liczone dokładnie według danych z dokumentu.
Najpierw odczytaj brutto z rachunku, potem wypisz wszystkie potrącenia widoczne w tabeli. Zsumuj potrącenia i odejmij je od brutto. Na końcu zrób kontrolę: sprawdź, czy brutto "rozpada się" na potrącenia i kwotę do wypłaty.
Różnice wynikają z tego, jakie potrącenia są ujęte w rachunku (np. rodzaj składek, zaliczka na podatek, koszty uzyskania wpływające na podatek) oraz z przyjętych zaokrągleń w dokumencie. Na egzaminie zawsze trzymaj się danych z podanego rachunku.
Najczęściej są to potrącenia składkowe oraz zaliczka na podatek dochodowy, a czasem także inne pozycje wskazane w dokumencie (np. dobrowolne ubezpieczenie, potrącenia umowne). Kluczowe jest, by brać tylko te kwoty, które rachunek wskazuje jako potrącenia od brutto.
Pracuj metodą "wiersz po wierszu": zaznacz brutto, potem zaznacz każde potrącenie, a dopiero na końcu przepisz wynik. Pomaga też dopisanie jednostek (zł) i kontrola arytmetyczna: brutto minus potrącenia powinno dać wartość z pola "do wypłaty".
Nie odejmuje się ich jako potrącenia pieniężnego "do ręki". Koszty uzyskania zwykle wpływają na podstawę opodatkowania, a więc na wysokość zaliczki podatku, ale sama wypłata netto wynika z brutto pomniejszonego o potrącenia wskazane w rachunku.
Zwykle wtedy, gdy w rachunku jest mniej potrąceń (np. brak pewnych składek lub niższa zaliczka podatku) albo gdy część pozycji ma charakter informacyjny i nie pomniejsza wypłaty. Dlatego trzeba czytać nagłówki kolumn i nazwy wierszy, a nie zgadywać.
Na egzaminie rachunek jest źródłem danych do obliczeń i może zawierać konkretne wartości już policzone według przyjętych zasad. Liczenie "ze stawek" bez zgodności z dokumentem zwiększa ryzyko rozjazdu z oczekiwanym wynikiem, zwłaszcza przy zaokrągleniach i specyficznych potrąceniach.
Zrób szybki test: zsumuj potrącenia i dodaj do obliczonej kwoty "do wypłaty". Jeśli wynik daje brutto (albo brutto pozycjonowane jako "razem"), to arytmetyka jest spójna. Gdy nie pasuje, najczęściej pomylono wiersz lub znak działania.
Najczęściej: przepisanie kwoty z niewłaściwej rubryki, pominięcie jednego potrącenia, zdublowanie potrącenia, błędne zaokrąglenie oraz potraktowanie pozycji informacyjnej jako potrącenia pieniężnego. Pomaga checklist: brutto → potrącenia → suma → netto → kontrola sumy.
info

Statystycznie 36% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych – poradnik/informacje: "Umowy cywilnoprawne (umowa zlecenia) – ubezpieczenia i składki", https://www.zus.pl/ (nawigacja: Ubezpieczenia → Umowy cywilnoprawne) – dostęp 2026-03-02
  • Ministerstwo Finansów / Portal podatki.gov.pl – informacje o zaliczkach na PIT i rozliczeniach podatkowych, https://www.podatki.gov.pl/pit/ – dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (umowy cywilnoprawne – przykładowe rachunki i rozliczenia)
  • Instrukcje/ćwiczenia: jak czytać rachunek do umowy zlecenia (brutto, potrącenia, netto)
  • Kalkulatory płacowe jako narzędzie do sprawdzania wyniku (z zachowaniem zgodności z danymi z rachunku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego