KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
Przyrządu pokazanego na rysunku należy użyć do pomiaru
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, która jest narzędziem pomiarowym używanym do mierzenia średnicy gniazda.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Macka pomiarowa wewnętrzna ma końcówki ramion wygięte na zewnątrz, aby opierały się o ścianki otworu od środka.
Dlatego służy do przenoszenia wymiarów wewnętrznych, typowo średnicy gniazda (otworu). Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych geometrii i zwykle innych przyrządów.

Pełne wyjaśnienie:

Macka pomiarowa wewnętrzna (sprężynowa) jest przyrządem do pomiarów/przenoszenia wymiarów wewnętrznych. Kluczową cechą rozpoznawczą są końcówki ramion wygięte na zewnątrz (od osi narzędzia). Dzięki temu, po włożeniu do otworu lub gniazda, końcówki mogą oprzeć się o wewnętrzne ścianki mierzonego elementu.

Odpowiedź "średnicy gniazda." jest właściwa, ponieważ gniazdo rozumiane jako otwór/wgłębienie walcowe ma wymiar wewnętrzny, który ustawia się macką: ramiona rozszerza się regulacją (np. śrubą rzymską) do delikatnego kontaktu ze ściankami, a następnie wymiar przenosi na linijkę albo suwmiarkę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu:

  • "szerokości wpustu." Wpust jest rowkiem, a jego szerokość często mierzy się suwmiarką lub sprawdzianem. Macka wewnętrzna bywa używana do szczelin/rowków, ale w pytaniu rozstrzygające jest typowe zastosowanie wskazane przez geometrię odpowiedzi "średnica gniazda", która jednoznacznie odnosi się do otworu.
  • "rozstawienia wczepów." Rozstaw wczepów to najczęściej wymiar zewnętrzny/między elementami, wymagający pomiaru odległości na zewnątrz (np. przymiarem, liniałem, suwmiarką), a nie typowej macki wewnętrznej.
  • "odległości między kołkami." To również wymiar zewnętrzny (między osiami/elementami). Do takiego pomiaru stosuje się narzędzia do pomiaru odległości lub trasowania, a nie mackę przeznaczoną do kontaktu z wewnętrznymi ściankami otworów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz ramiona zakończone haczykami odgiętymi na zewnątrz, myśl "otwór/gniazdo/wymiar wewnętrzny". Gdy końcówki są zagięte do środka, częściej chodzi o pomiar wymiarów zewnętrznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Macka pomiarowa wewnętrzna to przyrząd z dwiema sprężynującymi nogami i regulacją, służący do przenoszenia wymiarów wewnętrznych (np. otworów i gniazd). Końcówki są wygięte na zewnątrz, aby dotykały wewnętrznych ścianek mierzonego otworu.
Najpewniejsza cecha to kierunek zagięcia końcówek: w mackach wewnętrznych końcówki są odgięte na zewnątrz (jak małe haczyki), żeby oprzeć się o ścianki od środka. Często widać też sprężynę i śrubę do precyzyjnej regulacji rozwarcia.
Średnica gniazda jest wymiarem wewnętrznym. Mackę wkłada się do otworu, rozsuwa ramiona do lekkiego kontaktu ze ściankami, a potem przenosi ustawiony rozstaw na suwmiarkę lub linijkę. Dzięki temu uzyskuje się wymiar otworu bez bezpośredniego odczytu na mackach.
1) Ściśnij i włóż końcówki do otworu.
2) Rozsuń ramiona regulacją aż do delikatnego kontaktu ze ściankami.
3) Wyjmij mackę bez zmiany nastawy.
4) Zmierz rozstaw końcówek suwmiarką/liniałem. Ważne: nie dociskaj zbyt mocno, bo zafałszujesz wynik.
Da się to zrobić, jeśli wpust jest rowkiem wewnętrznym i końcówki mają stabilny kontakt ze ściankami. W praktyce jednak częściej używa się suwmiarki lub sprawdzianów, bo dają bezpośredni odczyt i mniejszą podatność na błąd ustawienia. Na egzaminie liczy się dobór narzędzia do typowego zastosowania.
Różnica dotyczy geometrii końcówek i zastosowania. Macka wewnętrzna ma końcówki odgięte na zewnątrz i mierzy wymiary wewnątrz otworów/gniazd. Macka zewnętrzna ma końcówki zagięte do środka i służy do wymiarów zewnętrznych, np. średnicy wałka czy grubości elementu.
Najczęstsze błędy to: zbyt mocny docisk ramion (zawyżenie wymiaru), przekoszenie narzędzia w otworze (błędny punkt styku), pomylenie macki wewnętrznej z zewnętrzną oraz zmiana nastawy podczas wyjmowania. Warto ćwiczyć "lekki kontakt" i stabilne prowadzenie.
Suwmiarka jest lepsza, gdy potrzebujesz bezpośredniego odczytu wymiaru (zewnętrznego lub wewnętrznego) i masz dość miejsca na szczęki pomiarowe. Macka sprawdza się, gdy chcesz przenieść wymiar z trudno dostępnego gniazda albo gdy otwór ma nietypową geometrię.
W tym kontekście "gniazdo" to najczęściej otwór lub walcowe wgłębienie wykonane pod kołek, zawias, tuleję albo inny element osprzętu. Kluczowe jest to, że mierzony jest wymiar wewnętrzny (np. średnica), czyli taki, do którego przykładamy końcówki narzędzia od środka.
Sprawdź, czy odpowiedź mówi o otworze/gnieździe (wtedy chodzi o wymiar wewnętrzny, np. średnicę) czy o relacji między dwoma elementami na zewnątrz (rozstaw, odległość). Następnie dopasuj narzędzie: macka wewnętrzna = otwór, liniał/suwmiarka = odległości zewnętrzne.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Macka pomiarowa wewnętrzna ma końcówki ramion wygięte na zewnątrz, aby opierały się o ścianki otworu od środka.Dlatego służy do przenoszenia wymiarów wewnętrznych, typowo średnicy gniazda (otworu)."

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z metrologii warsztatowej (pomiary długości i średnic)
  • Instrukcje BHP i organizacji stanowiska pracy w stolarstwie (część o narzędziach pomiarowych)
  • Karty dydaktyczne/atlas narzędzi stolarskich: macki, suwmiarki, przymiary

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego