KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Cyfrowy nakładowy wydruk plakatu o wymiarach 297 x 420 mm przy pełnym polu zadruku wymaga zastosowania podłoża o formacie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Plakat 297 × 420 mm ma format A3. Przy pełnym polu zadruku (druk do krawędzi) potrzebny jest zapas na spad i cięcie, więc podłoże musi być większe niż A3. Standardowym arkuszem poligraficznym dla A3 z takim zapasem jest SRA3, a nie A3/A4; SRA1 jest zbyt duży.

Pełne wyjaśnienie:

Wymiar 297 × 420 mm odpowiada formatowi A3 (format netto wyrobu). Gdy w zadaniu pojawia się sformułowanie pełne pole zadruku, w praktyce poligraficznej oznacza to druk "do krawędzi" po docięciu, czyli konieczność zastosowania spadów oraz pozostawienia marginesu technologicznego na stabilne prowadzenie arkusza i docinanie.

Dlatego arkusz podłoża (format brutto) nie powinien mieć dokładnie A3, bo po wydrukowaniu i docięciu do 297 × 420 mm zabrakłoby miejsca na spad. Z tego powodu w poligrafii stosuje się formaty RA i SRA, które są celowo większe od serii A i są przeznaczone właśnie do druku prac pochodnych po przycięciu.

Odpowiedź "SRA3" jest właściwa, ponieważ jest to typowy format arkusza używany jako podłoże dla prac docinanych do A3 przy druku z pełnym zadrukiem.

Pozostałe propozycje są błędne z następujących powodów:

  • "A3" – to format docelowy plakatu (netto). Przy druku do krawędzi brakuje zapasu na spad i cięcie, więc taki arkusz jest niewłaściwy.
  • "A4" – to format mniejszy niż A3, więc nie da się na nim wykonać plakatu A3, niezależnie od spadów.
  • "SRA1" – to format znacznie większy niż potrzebny dla A3; w kontekście zadania prowadziłby do nieuzasadnionego zwiększenia kosztów i odpadów materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz wymiary z serii A oraz informację o druku do krawędzi, szukaj w odpowiedziach formatu większego arkusza z rodziny RA/SRA odpowiadającego danemu A (np. dla A3: SRA3).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza druk do krawędzi po docięciu, czyli konieczność zaprojektowania i wydrukowania spadu. W praktyce wymaga to arkusza większego niż format docelowy, aby po cięciu nie powstały białe marginesy.
To standardowe wymiary serii A. Jeśli w zadaniu pojawia się 297 × 420 mm, można to bezpośrednio skojarzyć z A3 (format netto). Dalej dobiera się format arkusza (brutto) zależnie od spadów i obróbki.
Arkusz A3 ma dokładnie rozmiar wyrobu końcowego. Przy zadruku do krawędzi trzeba mieć zapas na spad oraz tolerancję cięcia. Bez większego arkusza po docięciu mogą pojawić się niezadrukowane paski na brzegach.
SRA3 to format nieprzycięty (większy od A3) używany w poligrafii jako arkusz do druku prac, które po wydrukowaniu są docinane do A3. Daje miejsce na spady, pasery, margines technologiczny i bezpieczne cięcie.
Obie serie są większe od formatów A i służą jako formaty "brutto" dla druku. Różnią się wymiarami i zakładanym zapasem; w praktyce SRA bywa wybierane częściej w druku komercyjnym, bo zapewnia wygodniejszy margines na spad i obróbkę.
Spad przewiduje się zawsze, gdy elementy graficzne lub tło mają dochodzić do krawędzi gotowego wydruku. Wtedy projekt przygotowuje się większy, a po druku całość docina się do wymiaru netto. To dotyczy także wielu plakatów i ulotek.
Nie, ponieważ A4 jest mniejsze od A3. Nawet bez spadów nie da się uzyskać wydruku A3 na arkuszu A4. Jeśli w zadaniu format wyrobu jest większy, podłoże musi być co najmniej tak duże, a przy spadach – większe.
SRA1 jest znacznie większy niż potrzeba dla A3, więc powoduje niepotrzebny wzrost kosztu arkusza i większe odpady po cięciu. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o właściwy, najbliższy technologicznie format arkusza do danego formatu netto.
Najczęstsze błędy to wybór formatu netto (np. A3) zamiast brutto, ignorowanie spadów i tolerancji cięcia oraz mylenie serii A z RA/SRA. Pomaga nawyk: przy druku do krawędzi zawsze szukaj arkusza większego z serii produkcyjnej.
Opanuj podstawowe wymiary serii A (A4, A3, A2) oraz ideę formatów nieprzyciętych RA/SRA. Ćwicz skojarzenia: format wyrobu netto → odpowiedni arkusz brutto do druku i cięcia. Warto też rozumieć pojęcia: spad, margines, docinanie.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że plakat 297 × 420 mm ma format A3.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (informacja o serii A, w tym A3)
  • ISO 217:2013, "Paper — Untrimmed sizes — Requirements for RA and SRA series" (formaty RA/SRA stosowane jako formaty nieprzycięte w poligrafii)
  • ISO.org – strona normy ISO 216 (opis normy), https://www.iso.org/standard/36631.html - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Tabele formatów ISO 216 (seria A) i ISO 217 (RA/SRA) używane w poligrafii
  • Podręczniki i skrypty do przygotowania do druku (spady, marginesy, formaty arkuszy)
  • Instrukcje/DTR maszyn cyfrowych (zakres obsługiwanych formatów arkuszy i pola zadruku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego