KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Na rysunku przedstawiono jeden ze sposobów zabezpieczenia drzewek przed uszkodzeniem ze strony
Ilustracja przedstawia młode drzewko zabezpieczone przed uszkodzeniami przez zwierzęta, w szczególności jeleniowate, co jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabezpieczenia widoczne na takich rysunkach (np. osłonki, paliki lub ogrodzenia wokół sadzonki) służą głównie do ograniczenia zgryzania i uszkadzania pędów przez zwierzynę płową. Najczęstymi sprawcami tego typu szkód są jeleniowate (jeleń, sarna, daniel).

Pełne wyjaśnienie:

W uprawach leśnych stosuje się różne metody ochrony sadzonek przed uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta. Jeżeli rysunek przedstawia typowe zabezpieczenie "na wysokość pyska" (np. osłonę pędu, osłonkę indywidualną, palikowanie lub element utrudniający dostęp do wierzchołka), to celem jest zwykle ograniczenie zgryzania pędów oraz innych uszkodzeń części nadziemnej.

Takie szkody są charakterystyczne dla jeleniowatych (zwierzyny płowej). Zwierzęta te mogą obgryzać pędy i pąki, a w starszych uprawach także uszkadzać korę, co przekłada się na zahamowanie wzrostu lub deformacje drzewek. Dlatego w praktyce leśnej stosuje się m.in. osłony indywidualne, grodzenia fragmentów upraw czy środki odstraszające.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego rodzaju zabezpieczenia?

  • Ptaki zwykle nie są głównym sprawcą typowych szkód "zgryzowych" na pędach młodych drzewek; częściej problemem bywa wyjadanie nasion lub uszkodzenia w inny sposób, a nie takie, które eliminuje się osłoną przeciw zgryzaniu.
  • Gryzonie częściej uszkadzają korę przy ziemi lub pod śniegiem; ochrona bywa wtedy ukierunkowana na dolną część pnia i strefę przyglebową, a niekoniecznie na wierzchołek/pędy w typowy sposób dla zwierzyny płowej.
  • Dziki powodują szkody głównie przez rycie i rozdeptywanie, a nie przez zgryzanie pędów; zabezpieczenia przeciw dzikom mają zwykle inny charakter (np. ogrodzenia chroniące całą powierzchnię).

Wskazówka egzaminacyjna: na pytania "z rysunku" warto patrzeć funkcjonalnie: co zabezpieczenie ma uniemożliwić (dostęp do pędów, rycie w glebie, obgryzanie kory przy ziemi). Dopiero potem dopasować najbardziej typowego sprawcę szkód.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Są to uszkodzenia młodych drzew powodowane przez zwierzynę płową, najczęściej przez zgryzanie pędów i pąków oraz uszkadzanie kory. Skutkiem mogą być deformacje, zahamowanie wzrostu albo zamieranie sadzonek. W praktyce ocenia się je podczas lustracji upraw.
Najczęściej chroni ono część nadziemną sadzonki, zwłaszcza wierzchołek i pędy boczne, czyli miejsca narażone na zgryzanie. Zabezpieczenie "podnosi barierę" na wysokość pyska zwierzęcia lub utrudnia dostęp do pędu, np. przez osłonę indywidualną.
Osłonki ograniczają presję zwierzyny oraz niekiedy poprawiają mikroklimat wokół sadzonki (wiatr, przesuszenie). W kontekście egzaminu najważniejsze jest, że mają zapobiegać uszkodzeniom mechanicznym i żerowaniu, zwłaszcza zgryzaniu pędów przez zwierzynę płową.
Stosuje się m.in. osłony indywidualne, grodzenia fragmentów powierzchni, zabezpieczenia mechaniczne pędów oraz środki odstraszające (repelenty). Dobór zależy od skali zagrożenia, gatunku sadzonek, warunków terenowych i tego, jaki sprawca szkód dominuje na danym obszarze.
Dziki częściej powodują szkody przez rycie, rozdeptywanie i wywracanie gleby, co niszczy sadzonki "od dołu" i na większej powierzchni. Jeleniowate typowo uszkadzają pędy i wierzchołki przez zgryzanie. Dlatego zabezpieczenia przeciw dzikom i przeciw jeleniowatym mają zwykle inny charakter.
Tak, gryzonie mogą obgryzać korę i szyjkę korzeniową, szczególnie przy ziemi i pod osłoną śniegu. Skutkiem bywa obrączkowanie pnia i zamieranie rośliny. W zadaniach egzaminacyjnych warto pamiętać, że ochrona przeciw gryzoniom koncentruje się na strefie przyglebowej.
Wysokie ryzyko występuje zwłaszcza w młodych uprawach oraz tam, gdzie jest duże zagęszczenie zwierzyny i atrakcyjna baza pokarmowa. Znaczenie ma też pora roku i dostępność pokarmu. W praktyce planuje się zabezpieczenia przed sezonem największej presji.
W kontekście szkód w lesie do jeleniowatych zalicza się zwierzynę płową, która może zgryzać pędy i uszkadzać młode drzewka. Na egzaminie zwykle chodzi o rozróżnienie tej grupy od dzików, gryzoni i ptaków oraz powiązanie z typowym rodzajem uszkodzeń.
Częsty błąd to zgadywanie po samym słowie "zabezpieczenie" bez analizy funkcji: czy chroni pęd, pień przy ziemi, czy całą powierzchnię. Drugi błąd to mylenie sprawców szkód (gryzonie vs jeleniowate). Pomaga pytanie pomocnicze: "co to ma uniemożliwić?".
Ucz się ze zdjęć i przykładów z zajęć praktycznych: osłonki indywidualne, palikowanie, siatki, grodzenia. Do każdego przykładu dopisz: jaki sprawca szkód, jaki mechanizm (zgryzanie, rycie, obgryzanie kory) i w jakiej fazie uprawy jest to najważniejsze. To skraca czas na zadaniu.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zabezpieczenia widoczne na takich rysunkach (np. osłonki, paliki lub ogrodzenia wokół sadzonki) służą głównie do ograniczenia zgryzania i uszkadzania pędów przez zwierzynę płową.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "ochrona lasu" dla technika leśnika (rozdziały o szkodach od zwierzyny i metodach zabezpieczeń)
  • Materiały dydaktyczne nadleśnictw/LP używane na zajęciach praktycznych (przykłady osłonek, palików, grodzeń)
  • Atlasy/opracowania rozpoznawania szkód w lesie (zgryzanie, spałowanie, uszkodzenia kory) z fotografiami i opisami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego