KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 13.
Imak narzędziowy na tokarce służy do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Imak narzędziowy jest częścią suportu tokarki i służy do pewnego zamocowania narzędzia skrawającego (najczęściej noża tokarskiego) oraz jego ustawienia podczas toczenia. Zmiana kierunku lub prędkości obrotowej dotyczy napędu wrzeciona, a mocowanie przedmiotu realizuje zwykle uchwyt lub kły.

Pełne wyjaśnienie:

Imak narzędziowy w tokarce jest elementem zespołu suportu, którego podstawową funkcją jest mocowanie narzędzia skrawającego (np. noża tokarskiego) w sposób sztywny i bezpieczny. Dzięki imakowi operator może ustawić narzędzie w odpowiednim położeniu (wysokość ostrza, wysięg, orientacja) i stabilnie prowadzić obróbkę.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "mocowania noży tokarskich"?
Podczas toczenia to narzędzie wykonuje ruch posuwowy (realizowany przez suport), a detal obraca się we wrzecionie. Imak jest miejscem, w którym nóż jest unieruchomiony względem suportu, aby mógł skrawać materiał z odpowiednią dokładnością i bez drgań.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "zmiany kierunku obrotów wrzeciona" – kierunek obrotów realizuje układ napędowy i sterowanie wrzeciona (wrzeciennik, przekładnie/napęd), a nie imak. Imak nie wpływa na kierunek obrotów.
  • "zmiany prędkości obrotowej wrzeciona" – prędkość obrotowa jest ustawiana przez mechanizmy napędu (np. skrzynkę prędkości, falownik/sterowanie). Imak nie służy do regulacji obrotów.
  • "mocowania przedmiotów obrabianych" – przedmiot obrabiany mocuje się w uchwycie tokarskim, tulei zaciskowej, między kłami lub w przyrządach mocujących. Imak jest przeznaczony dla narzędzia, nie dla detalu.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą regułę: wrzeciono "trzyma i obraca detal", suport "prowadzi narzędzie", a imak "trzyma narzędzie". To pomaga szybko odróżnić funkcje uchwytu tokarskiego od imaka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Imak narzędziowy to element suportu tokarki przeznaczony do mocowania narzędzia skrawającego, najczęściej noża tokarskiego. Zapewnia sztywność i możliwość ustawienia narzędzia w odpowiednim położeniu względem obrabianego detalu.
Imak utrzymuje nóż tokarski w stabilnym położeniu, aby narzędzie mogło skrawać materiał z wymaganą dokładnością. Dobre zamocowanie ogranicza drgania i ryzyko przesunięcia narzędzia, co bezpośrednio wpływa na jakość powierzchni i bezpieczeństwo pracy.
Zmiana prędkości lub kierunku obrotów dotyczy układu napędowego wrzeciona (sterowania i mechanizmów wrzeciennika). Imak jest częścią suportu i ma zadanie mechaniczne: trzyma narzędzie. Nie ma funkcji regulacji obrotów, więc nie wpływa na pracę napędu.
Imak służy do mocowania narzędzia (np. noża), a uchwyt tokarski służy do mocowania przedmiotu obrabianego (detalu) na wrzecionie. To dwa różne zespoły tokarki: imak jest na suporcie, uchwyt na wrzecionie.
Najczęściej mocuje się noże tokarskie (do toczenia wzdłużnego, poprzecznego, przecinania, rowkowania). W zależności od konstrukcji można też mocować oprawki i narzędzia specjalne. Kluczowe jest, aby narzędzie było zamocowane sztywno i na właściwej wysokości.
Typowy błąd to pomylenie imaka z elementami wrzeciona albo z uchwytem tokarskim. Uczniowie wybierają odpowiedzi o obrotach, bo tokarka kojarzy się z wrzecionem. Warto pamiętać: imak = narzędzie, uchwyt = detal, wrzeciono = obrót.
Nóż powinien być osadzony bez luzów, z możliwie małym wysięgiem i równą powierzchnią przylegania w imaku. Po dokręceniu sprawdza się stabilność ręcznie (bez uruchamiania maszyny) i kontroluje ustawienie ostrza względem osi detalu, aby uniknąć złego skrawania.
Ustawienie imaka zmienia się przy przezbrajaniu stanowiska: gdy zmieniasz rodzaj noża (np. z wzdłużnego na przecinak), gdy potrzebujesz innej orientacji narzędzia albo po korekcie wysokości ostrza. To częsta czynność w produkcji jednostkowej i seryjnej.
Tak, pośrednio. Imak nie wyznacza obrotów, ale jego sztywność i poprawne zamocowanie noża wpływają na drgania, ugięcia i powtarzalność położenia narzędzia. Luzy w imaku mogą powodować gorszą chropowatość, stożkowatość lub błędy wymiaru.
Naucz się rozróżniać zespoły: wrzeciennik (obrót), suport (posuw), imak (mocowanie narzędzia), konik (podparcie). Pomaga też analiza rysunku poglądowego tokarki i powiązanie funkcji z czynnościami: kto trzyma detal, kto trzyma nóż, kto nadaje ruch.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Imak narzędziowy jest częścią suportu tokarki i służy do pewnego zamocowania narzędzia skrawającego (najczęściej noża tokarskiego) oraz jego ustawienia podczas toczenia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Tokarka" (opis budowy: suport, imak) https://pl.wikipedia.org/wiki/Tokarka - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Toczenie" (opis procesu i roli narzędzia skrawającego) https://pl.wikipedia.org/wiki/Toczenie - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw obróbki skrawaniem (rozdziały: tokarki, toczenie, narzędzia tokarskie)
  • Instrukcja stanowiskowa/BHP dla tokarki szkolnej (opis elementów suportu i zasad mocowania narzędzi)
  • Materiały producentów oprawek i imaków (katalogi z opisem funkcji i sposobu mocowania noży)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego