KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 32.
Na rysunku przedstawiono położenie punktów kontrolowanych. Na którym z wymienionych obiektów mogły one zostać rozmieszczone?
Ilustracja przedstawia trzy wykresy w układzie współrzędnych XYZ, które mogą być związane z pomiarami geodezyjnymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ punktów na kolejnych poziomach osi Z oraz wykresy w rzutach X–Z i Y–Z wskazują na analizę odchylenia od pionu na różnych wysokościach.
Taki sposób rozmieszczenia punktów kontrolowanych jest typowy dla monitoringu pionowości obiektu kubaturowego (budynku), a nie dla obiektów liniowych w planie.

Pełne wyjaśnienie:

Punkty kontrolowane rozmieszcza się tak, aby dało się ocenić geometrię obiektu: jego przemieszczenia, odkształcenia lub odchylenie od pionu. Gdy na rysunku/wykresach widać, że punkty są ułożone jeden nad drugim na kolejnych poziomach (oś Z opisana kolejnymi wartościami, np. 1–10), oznacza to, że obserwacje dotyczą zmian położenia w funkcji wysokości.

Rzuty X–Z i Y–Z pokazują, jak zmieniają się odchyłki w dwóch prostopadłych płaszczyznach pionowych. Linia łamana łącząca punkty na kolejnych poziomach obrazuje, czy konstrukcja "ucieka" w kierunku osi X lub Y wraz ze wzrostem wysokości. To klasyczny sposób prezentacji wyników badania pionowości (np. ściany, naroża, trzonu budynku).

  • Odpowiedź "Na budynku mieszkalnym." pasuje, ponieważ budynek jest obiektem pionowym i wielopoziomowym; punkty mogą być zakładane na narożach lub krawędziach na kolejnych kondygnacjach, a następnie analizuje się odchyłki od pionu.
  • Odpowiedź "Na uzbrojeniu terenu." jest nieadekwatna: uzbrojenie (przewody, armatura) jest zasadniczo obiektem sytuacyjnym/liniowym w planie, a wykres "poziomów" w osi Z (1–10) nie jest typowym sposobem jego prezentacji.
  • Odpowiedź "Na sieci kanalizacyjnej." również nie pasuje: sieć kanalizacyjna przebiega głównie poziomo, a jej analiza dotyczy trasy w X–Y i spadków/niwelety, nie pionowego "słupa" punktów na wielu wysokościach jak dla pionowości ściany.
  • Odpowiedź "Na trasie drogowej." jest błędna, bo droga to obiekt liniowy; w praktyce przedstawia się ją w planie (X–Y) i profilu podłużnym, a nie jako serię punktów na kolejnych wysokościach służącą do oceny odchylenia od pionu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku dominują wykresy z osią Z jako osią "poziomów" i są jednocześnie dwa rzuty pionowe (X–Z i Y–Z), najczęściej chodzi o monitoring pionowości/wychylenia obiektu budowlanego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Punkty kontrolowane to stabilizowane lub jednoznacznie identyfikowalne punkty pomiarowe zakładane na obiekcie, aby cyklicznie mierzyć jego położenie i oceniać zmiany geometrii (przemieszczenia, odkształcenia, pionowość). Dzięki nim można porównywać wyniki z różnych terminów i wykrywać niepożądane deformacje.
Charakterystyczne jest ułożenie punktów na kolejnych wysokościach (oś Z jako poziomy) oraz wykresy w rzutach X–Z i Y–Z, które pokazują odchylenia w dwóch prostopadłych płaszczyznach pionowych. Taki zapis służy ocenie, czy obiekt "odchyla się" wraz ze wzrostem wysokości.
Bo odchylenie od pionu może występować w różnych kierunkach. Rzut X–Z pokazuje zmianę położenia w osi X wraz z wysokością Z, a rzut Y–Z analogicznie dla osi Y. Razem pozwalają ocenić przestrzenny kierunek wychylenia konstrukcji.
Najczęściej oznacza kolejne poziomy wysokościowe (np. kondygnacje) albo numery punktów odpowiadające tym poziomom. Kluczowe jest to, że punkty są analizowane "warstwami" w pionie, co pasuje do kontroli geometrii obiektu pionowego, a nie do typowego przebiegu sieci w planie.
Zwykle nie. Uzbrojenie terenu jest obiektem sytuacyjnym/liniowym, więc dominują opracowania w planie (X–Y) oraz ewentualnie rzędne wysokości w punktach charakterystycznych. Seria punktów na wielu "poziomach" Z i wykresy X–Z/Y–Z są nietypowe dla uzbrojenia.
Sieć kanalizacyjna przebiega głównie poziomo w terenie, a jej opis geodezyjny dotyczy przebiegu trasy w planie oraz spadków/niwelet. Układ punktów jeden nad drugim na wielu wysokościach (Z=1–10) wskazuje na obiekt pionowy wielopoziomowy, co nie jest typowe dla kanalizacji.
Najczęściej są to obiekty kubaturowe i pionowe, np. budynki wielokondygnacyjne, wieże, kominy czy trzon konstrukcyjny. Punkty zakłada się na kolejnych poziomach, aby sprawdzić, czy odchylenie od pionu rośnie wraz z wysokością i w jakim kierunku następuje wychylenie.
W praktyce wykorzystuje się m.in. tachimetry (pomiary kątowo-liniowe do współrzędnych punktów) oraz niwelatory do kontroli wysokości, zależnie od metody i wymaganej dokładności. Kluczowe jest zapewnienie porównywalności pomiarów w czasie (ta sama metoda i stabilne stanowiska).
Typowe jest skupienie się wyłącznie na rzucie X–Y i odruchowe uznanie, że chodzi o obiekt liniowy (droga, sieć), bez analizy osi Z. Drugim błędem jest niezauważenie, że wykresy X–Z i Y–Z opisują zmianę położenia wraz z wysokością, czyli wskazują na badanie pionowości.
Sprawdź, czy występuje oś Z jako "poziomy" oraz czy są pokazane rzuty pionowe (X–Z i/lub Y–Z). Jeśli punkty tworzą ciąg na wielu wysokościach, zwykle chodzi o obiekt pionowy (np. budynek). Dla obiektów liniowych dominują plan (X–Y) i profil podłużny.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej (monitoring przemieszczeń i odkształceń)
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące interpretacji wykresów X–Y, X–Z, Y–Z
  • Zadania egzaminacyjne z działu: pomiary realizacyjne i kontrolne obiektów budowlanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego