KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 18.
Pracownica (lat 30), która złożyła pracodawcy oświadczenie uprawniające do zwolnienia z podatku, w listopadzie 2026 r. otrzymała tylko zasiłek macierzyński w wysokości brutto 4 750,00 zł. Zasiłek macierzyński jest zwolniony z podatku dochodowego (do limitu 85 528 zł rocznie). Jaką kwotę zasiłku macierzyńskiego przekazano na rachunek bankowy pracownicy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro zasiłek macierzyński w 2026 r. korzysta ze zwolnienia z PIT (w granicach limitu 85 528 zł), płatnik nie pobiera zaliczki na podatek. Od zasiłku nie potrąca się też składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotnej, więc kwota netto równa się kwocie brutto: 4 750,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu wypłacono wyłącznie zasiłek macierzyński w kwocie brutto 4 750,00 zł. Kluczowe są dwie zasady, które odróżniają zasiłek od typowego wynagrodzenia z listy płac.

1) Podatek dochodowy (PIT)
Z treści wynika, że zasiłek macierzyński jest zwolniony z PIT do limitu 85 528 zł rocznie. Oznacza to, że w tej sytuacji płatnik (ZUS albo pracodawca wypłacający zasiłek) nie pobiera zaliczki na podatek. Skoro nie ma zaliczki, nie ma też potrzeby stosowania miesięcznej "kwoty zmniejszającej", bo ta działa wyłącznie wtedy, gdy podatek w ogóle jest naliczany.

2) Składki ZUS i zdrowotna
Zasiłek macierzyński nie stanowi podstawy do naliczania składek na ubezpieczenia społeczne ani składki zdrowotnej. To częsty punkt pomyłek, bo studenci przenoszą automatycznie schemat potrąceń z wynagrodzenia (emerytalna, rentowa, chorobowa, zdrowotna) na świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Wniosek dla kwoty "na rękę"
Skoro nie potrąca się ani zaliczki na PIT (zwolnienie), ani składek, to kwota przekazana na rachunek bankowy = kwota brutto:

4 750,00 zł

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • "4 322,50 zł" sugeruje potrącenie części kwoty (np. jakiejś składki lub podatku), ale w warunkach zadania takie potrącenia nie występują.
  • "4 703,67 zł" odpowiada sytuacji, w której pobrano niewielkie potrącenie podatkowe (lub zastosowano mechanizm z innego roku), co stoi w sprzeczności z informacją o zwolnieniu z PIT.
  • "3 941,00 zł" jest typowe dla historycznych zasad, gdy od zasiłku liczono zaliczkę na podatek według stawki i odejmowano kwotę zmniejszającą. Po uwzględnieniu zwolnienia nie jest to właściwy tok rozumowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zwolnienie z PIT i brak składek od zasiłku, w praktyce "netto = brutto". Zawsze jednak sprawdź, czy zadanie nie wspomina o przekroczeniu limitu zwolnienia (wtedy opodatkowaniu podlegałaby nadwyżka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasiłek macierzyński to świadczenie z ubezpieczenia społecznego wypłacane za okres urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego osobie ubezpieczonej chorobowo. W praktyce wypłatę realizuje ZUS albo pracodawca (gdy jest płatnikiem zasiłków). Na egzaminie ważne jest, że to nie jest "zwykłe wynagrodzenie".
Jeżeli zasiłek jest zwolniony z PIT (do rocznego limitu) i jednocześnie nie stanowi podstawy do naliczania składek społecznych ani zdrowotnej, to nie ma potrąceń typowych dla listy płac. Wtedy kwota netto przekazana na konto jest taka sama jak kwota brutto zasiłku.
Co do zasady zasiłek macierzyński nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, więc nie potrąca się z niego składek emerytalnej, rentowej ani chorobowej. To częsta pułapka egzaminacyjna: studenci przenoszą schemat potrąceń z wynagrodzenia na świadczenia.
W zadaniach egzaminacyjnych z tego zakresu zwykle zakłada się, że od zasiłku macierzyńskiego nie potrąca się składki zdrowotnej tak jak od wynagrodzenia. Dlatego przy zwolnieniu z PIT kwota do wypłaty często jest równa brutto. Zawsze czytaj polecenie i sprawdzaj, czy nie wprowadzono wyjątków.
Limit 85 528 zł oznacza roczną granicę kwoty świadczeń objętych zwolnieniem z PIT. Dopóki suma w danym roku mieści się w limicie, płatnik nie pobiera zaliczki na podatek od zasiłku. Po przekroczeniu limitu opodatkowana może być tylko nadwyżka, co zmienia obliczenia netto.
Szukaj w treści sformułowań typu: "zasiłek jest zwolniony z podatku dochodowego" oraz informacji o limicie. Jeśli jest jednoznacznie podane zwolnienie i brak mowy o przekroczeniu limitu, to zaliczki na PIT nie liczysz. Wtedy przechodzisz do oceny, czy są jakiekolwiek składki do potrącenia.
PIT-2 dotyczy mechanizmu pomniejszania zaliczki na podatek (kwota zmniejszająca) przy dochodach opodatkowanych. Jeżeli w zadaniu świadczenie jest zwolnione z PIT i zaliczka nie jest pobierana, to samo PIT-2 nie "obniży" niczego, bo nie ma podatku do obniżenia.
Najczęściej: (1) odruchowe potrącanie składek jak od wynagrodzenia, (2) liczenie kosztów uzyskania przychodu, (3) stosowanie starych zasad opodatkowania mimo informacji o zwolnieniu, (4) nieuwzględnienie limitu rocznego zwolnienia. Na egzaminie zawsze najpierw ustal, czy PIT w ogóle występuje.
Może się tak zdarzyć, gdy w danym roku przekroczony zostanie limit zwolnienia 85 528 zł. Wtedy zwolnienie obejmuje kwotę do limitu, a opodatkowana może być nadwyżka. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle jest to wprost wskazane, np. przez podanie wcześniejszych wypłat w roku.
Stosuj stałą kolejność: 1) ustal rodzaj wypłaty (wynagrodzenie czy świadczenie), 2) sprawdź składki (czy są naliczane), 3) sprawdź PIT (opodatkowane czy zwolnione, czy jest limit), 4) policz potrącenia i dopiero wyznacz netto. Ta procedura minimalizuje "automatyczne" błędy.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Skoro zasiłek macierzyński w 2026 r. korzysta ze zwolnienia z PIT (w granicach limitu 85 528 zł), płatnik nie pobiera zaliczki na podatek."

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), art. 21 ust. 1 pkt 93 (zwolnienie zasiłku macierzyńskiego do limitu 85 528 zł) – wskazane w kontekście zadania
  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych z 1998 r., art. 18 ust. 2 (zasiłki a podstawa wymiaru składek) – wskazane w kontekście zadania

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (zasiłki z ubezpieczenia społecznego)
  • Poradniki ZUS dotyczące zasiłku macierzyńskiego i zasad opodatkowania
  • Aktualne opracowania do kwalifikacji EKA.5 (listy płac, świadczenia, PIT)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego