KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 40.
Pracodawca zatrudnił od 19 kwietnia 2021 r. 43-letniego pracownika na podstawie umowy o pracę na pełny etat z wynagrodzeniem brutto 4 200,00 zł. Wymiar czasu pracy w kwietniu wynosił 168 godzin. Pracownik przepracował w kwietniu 10 dni po 8 godzin. Ustal kwotę łącznej składki na Fundusz Pracy (1%) i Fundusz Solidarnościowy (1,45%) do zapłaty za kwiecień za nowo zatrudnionego pracownika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawę FP i FS stanowi wynagrodzenie należne za faktycznie przepracowaną część miesiąca.
W kwietniu: 10×8=80 h, norma 168 h, więc podstawa 4 200×80/168=2 000 zł. Łączna stopa FP+FS to 2,45%, zatem 2 000×2,45% = 49,00 zł. Warunek minimalnego wynagrodzenia po przeliczeniu na pełny etat jest spełniony.

Pełne wyjaśnienie:

Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy pracodawca nalicza od tej samej podstawy, od której liczone są składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, ale za dany miesiąc rozliczeniowy. Gdy zatrudnienie rozpoczyna się w trakcie miesiąca, podstawą nie jest "umowne" 4 200 zł za pełny miesiąc, tylko wynagrodzenie należne za część przepracowaną (proporcja do wymiaru czasu pracy).

Krok 1: ustalenie przepracowanych godzin
Pracownik przepracował 10 dni po 8 godzin, czyli 10×8 = 80 godzin.

Krok 2: wyliczenie proporcjonalnej podstawy
Wymiar czasu pracy w kwietniu wynosi 168 godzin, więc wynagrodzenie należne za kwiecień (podstawa) to:
4 200 zł × (80/168) = 2 000 zł.

Krok 3: zastosowanie właściwej stopy
W 2021 r. stopa na FP wynosi 1,0%, a na FS 1,45%, razem 2,45%. Składka łączna wynosi więc:
2 000 zł × 2,45% = 49,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartość 102,90 zł odpowiada naliczeniu 2,45% od pełnych 4 200 zł, czyli pominięciu faktu, że pracownik nie przepracował całego miesiąca.
  • Wartość 0,00 zł może wynikać z błędnego założenia, że przy zatrudnieniu od połowy miesiąca nie opłaca się FP/FS. W praktyce trzeba jeszcze sprawdzić warunek minimalnego wynagrodzenia w przeliczeniu na pełny etat; tutaj po przeliczeniu wychodzi 4 200 zł, więc obowiązek pozostaje.
  • Wartość 34,30 zł wskazuje na pomyłkę w stopie procentowej (np. użycie tylko części stawki) albo na błędną podstawę, inną niż 2 000 zł.

Na egzaminie warto zapamiętać schemat: godziny faktyczne → proporcja do normy → podstawa → 2,45% oraz zawsze rozdzielać "wynagrodzenie umowne" od "wynagrodzenia stanowiącego podstawę za miesiąc".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal liczbę godzin faktycznie przepracowanych i normę godzin w miesiącu. Następnie policz wynagrodzenie proporcjonalne: miesięczne brutto × (godziny przepracowane / norma). Od tej kwoty naliczasz łącznie FP+FS według właściwej stopy.
Bo składki FP i FS nalicza się od podstawy wymiaru za dany miesiąc, czyli od wynagrodzenia należnego za czas faktycznie podlegający ubezpieczeniom w tym miesiącu. Gdy pracownik pracował tylko część miesiąca, podstawa jest proporcjonalnie niższa.
To suma dwóch stawek: 1,0% na Fundusz Pracy oraz 1,45% na Fundusz Solidarnościowy. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle trzeba naliczyć jedną kwotę "FP+FS" właśnie od tej łącznej stopy, a nie liczyć każdą składkę osobno.
W praktyce występują zwolnienia zależne od wieku (dla starszych pracowników), ale w tym typie zadań trzeba sprawdzić, czy pracownik spełnia warunek wieku. Dla osoby 43-letniej zwolnienie wiekowe nie ma zastosowania, więc składkę rozpatruje się normalnie.
Nie porównuj "wypłaty za część miesiąca" z minimalnym wynagrodzeniem. Przelicz ją na pełny etat i pełny miesiąc: wynagrodzenie za część miesiąca × (norma godzin / godziny przepracowane). Jeśli po przeliczeniu przekracza próg minimalny, FP/FS naliczasz.
Najczęściej nalicza się składkę od pełnych 4 200 zł, ignorując proporcję godzin (czyli traktuje się umowę jak przepracowany pełny miesiąc). Drugi błąd to uznanie, że skoro wypłata wyszła niższa, to automatycznie nie ma FP/FS, bez przeliczenia do pełnego etatu.
Najpierw liczysz godziny pracy: 10 dni × 8 godzin = 80 godzin. Następnie dzielisz przez normę czasu pracy w miesiącu: 80/168. Tę proporcję stosujesz do miesięcznego wynagrodzenia brutto, aby uzyskać podstawę za przepracowaną część kwietnia.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle pokazuje się wynik w złotych i groszach. Bezpieczna praktyka to liczyć na pełnych wartościach (z groszami) i finalną składkę zaokrąglić do 2 miejsc po przecinku. Jeśli podstawa wychodzi równo (np. 2 000 zł), rachunek jest prostszy.
Najważniejsze są: miesięczne wynagrodzenie brutto z umowy, norma godzin w miesiącu oraz faktycznie przepracowane godziny (dni × 8 h). Wiek pracownika bywa podany, aby wykluczyć zwolnienie wiekowe. Dopiero potem stosujesz właściwą stopę procentową FP+FS.
Ćwicz schematy: proporcja godzin, podstawy składek oraz dobór właściwych stawek. Rób zadania, w których zatrudnienie zaczyna się w trakcie miesiąca, bo to generuje najwięcej pomyłek. Sprawdzaj też warunki szczególne (np. minimalne wynagrodzenie po przeliczeniu i zwolnienia).
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 104-104b, Dz.U. 2021 poz. 1100
  • Ustawa budżetowa na rok 2021, art. 26, Dz.U. 2021 poz. 190
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – Encyklopedia ZUS: Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS) – zasady opłacania składek (strona informacyjna), https://www.zus.pl/ - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Tekst ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 104-104b)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu wynagrodzeń i narzutów płacowych (kadry i płace)
  • Ćwiczenia rachunkowe z proporcjonalnego ustalania wynagrodzenia i składek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego