KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 36.
Wszystkie akta zaliczane do akt kategorii A w przypadku likwidacji firmy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akta kategorii A to materiały archiwalne o wartości historycznej, których nie wolno brakować ani niszczyć. W razie likwidacji podmiotu powinny zostać niezwłocznie przekazane do właściwego archiwum państwowego, a nie przechowywane przez właściciela przez określone lata ani zniszczone po 20 czy 25 latach.

Pełne wyjaśnienie:

Dokumentacja dzieli się na kategorię A (materiały archiwalne) i kategorię B (dokumentacja niearchiwalna). Kluczowa różnica jest praktyczna: kategoria A ma trwałą wartość archiwalną, więc nie podlega niszczeniu, lecz zabezpieczeniu i przekazaniu do archiwum państwowego.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "przekazuje się do archiwum państwowego." W sytuacji likwidacji podmiotu obowiązuje zasada niezwłocznego przekazania materiałów archiwalnych do właściwego archiwum państwowego. To chroni dokumentację o znaczeniu historycznym oraz zapewnia jej dalsze przechowywanie w systemie państwowej sieci archiwalnej.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo opisują działania typowe dla dokumentacji niearchiwalnej albo opierają się na mylnym założeniu, że upływ czasu automatycznie daje prawo do zniszczenia:

  • "właściciel firmy przechowuje przez 20 lat." – przechowywanie przez określoną liczbę lat może dotyczyć wybranych rodzajów dokumentacji i kategorii niearchiwalnych, ale nie rozstrzyga losu materiałów archiwalnych kategorii A przy likwidacji.
  • "niszczy się bezpośrednio po ogłoszeniu likwidacji." – materiały archiwalne nie są przeznaczone do niszczenia; takie działanie byłoby sprzeczne z ideą ochrony narodowego zasobu archiwalnego.
  • "są niszczone po 25 latach." – liczba lat może kojarzyć się z terminami przekazywania lub przechowywania w innych trybach, jednak dla kategorii A w likwidacji kluczowe jest przekazanie do archiwum, a nie niszczenie po upływie czasu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się słowo "niszczy się" przy kategorii A, traktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Kategoria A to zawsze ochrona i przekazanie do archiwum państwowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akta kategorii A to materiały archiwalne, czyli dokumentacja mająca trwałą wartość historyczną i dowodową. Nie podlega brakowaniu ani niszczeniu. Po zakończeniu działalności podmiotu co do zasady powinna trafić do właściwego archiwum państwowego, aby była dalej chroniona.
Ponieważ kategoria A oznacza, że dokumenty są uznane za materiały archiwalne. Ich celem jest zachowanie informacji o działalności podmiotu dla przyszłości (wartość historyczna/źródłowa). Niszczenie dotyczy co najwyżej dokumentacji niearchiwalnej (kategoria B) i to w określonym trybie.
W przypadku trwałego zaprzestania działalności lub likwidacji podmiotu materiały archiwalne powinny być przekazane niezwłocznie do właściwego archiwum państwowego. Nie należy czekać "ustawowych lat" ani zakładać, że właściciel może je przechowywać dowolnie długo we własnym zakresie.
Kategoria A to materiały archiwalne przeznaczone do wieczystego przechowywania i przekazania do archiwum. Kategoria B to dokumentacja niearchiwalna przechowywana przez określony czas (np. B5, B10) i potencjalnie brakowana po spełnieniu warunków. Na egzaminie szukaj słów: "niszczenie/brakowanie" → zwykle B.
Nie jest to prawidłowa zasada dla materiałów archiwalnych kategorii A w sytuacji likwidacji. Kategoria A nie jest "do przechowania przez X lat", tylko docelowo do przekazania do archiwum państwowego. Liczby lat często dotyczą innych kategorii lub innych trybów, co łatwo myli na testach.
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie kategorii A z terminami typu 20 lub 25 lat i wybieranie odpowiedzi z liczbą. Drugi błąd to mylenie z brakowaniem (niszczeniem) właściwym dla kategorii B. W pytaniach o likwidację pamiętaj: A → przekazanie do archiwum, nie niszczenie.
W praktyce przygotowanie obejmuje uporządkowanie akt, ich ewidencję oraz sporządzenie dokumentów przekazania (np. spisu zdawczo-odbiorczego zgodnie z przyjętymi zasadami). Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie kierunku postępowania: materiały archiwalne mają trafić do archiwum państwowego.
Co do zasady trafiają do archiwum państwowego właściwego dla danego obszaru lub wskazanego w trybie nadzoru archiwalnego. To archiwum przejmuje odpowiedzialność za długotrwałe przechowywanie, zabezpieczenie i udostępnianie materiałów archiwalnych zgodnie z przepisami i procedurami.
Nie zawsze. Dokumentacja kategorii B jest niearchiwalna i co do zasady jest przechowywana przez określone okresy, a następnie może zostać brakowana (zniszczona) w przewidzianym trybie. Pytanie o przekazanie do archiwum państwowego wprost wskazuje na kategorię A, czyli materiały archiwalne.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy kategorii A czy B. Jeśli jest kategoria A, odpowiedź z "niszczy się" lub z samą liczbą lat jest zwykle pułapką. W likwidacji kluczowe jest "przekazuje się do archiwum państwowego". Jeśli jest B, wtedy analizuj okresy przechowywania i tryb brakowania.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że akta kategorii A to materiały archiwalne o wartości historycznej, których nie wolno brakować ani niszczyć.

Materiały:

  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (aktualne brzmienie w ISAP)
  • Rozporządzenie w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji (ISAP)
  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki zakładowej (kategorie A/B, spisy zdawczo-odbiorcze)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego