Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)



PYTANIE NR 37.
Na podstawie informacji i danych zawartych w tabeli oblicz, ile wyniesie opłata za wprowadzenie do kanalizacji 20 000 m3 ścieków o temperaturze 43°C.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą opłat za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz przekroczenie temperatury: (43°C − 35°C) = 8°C, czyli jest to przekroczenie o 5°C i więcej, więc stosuje się stawkę 1,32 zł/m³. Następnie podstaw do wzoru O=(Tś−Td)×V×S: 8×20 000×1,32 = 211 200 zł. Pozostałe kwoty wynikają z użycia złej stawki lub błędnego rachunku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba skorzystać z danych z tabeli i z podanego wzoru O = (Tś − Td) × V × S, gdzie: Tś to temperatura ścieków rzeczywista, Td to temperatura dopuszczalna, V to objętość ścieków, a S to jednostkowa stawka opłaty.

Krok 1: wyznacz przekroczenie temperatury.
Temperatura dopuszczalna wynosi 35°C, a rzeczywista 43°C, więc przekroczenie to: 43 − 35 = 8°C.

Krok 2: dobierz właściwą stawkę.
Tabela rozróżnia dwa przypadki: przekroczenie o mniej niż 5°C oraz przekroczenie o 5°C i więcej. Ponieważ 8°C spełnia warunek "5°C i więcej", należy zastosować stawkę 1,32 zł/m³ (a nie 0,66 zł/m³).

Krok 3: wykonaj obliczenie opłaty.
Podstawiamy: (Tś−Td)=8, V=20 000 m³, S=1,32 zł/m³.
O = 8 × 20 000 × 1,32 = 160 000 × 1,32 = 211 200 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 105 600 zł zwykle wynika z użycia stawki 0,66 zł/m³ mimo przekroczenia ≥5°C (albo z "połowienia" stawki).
  • Wynik 264 000 zł może pochodzić z błędnego przyjęcia większego przekroczenia (np. 10°C zamiast 8°C) albo z pomyłki w mnożeniu.
  • Wynik 462 000 zł wskazuje na poważny błąd rachunkowy (np. potraktowanie 43°C jako przekroczenia lub pomylenie danych wejściowych).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz różnicę (Tś−Td), a dopiero potem sprawdź próg z tabeli i dobierz stawkę. Na końcu wykonaj szybkie oszacowanie: 8×20 000=160 000, więc wynik powinien być nieco ponad 160 tys. (bo mnożysz przez 1,32).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć opłatę za przekroczenie temperatury ścieków w kanalizacji?
Stosuje się wzór O=(Tś−Td)×V×S: liczysz przekroczenie temperatury (Tś−Td), dobierasz stawkę S z tabeli według progu (np. <5°C lub ≥5°C), a potem mnożysz przez objętość V w m³. Kluczowe jest poprawne dobranie stawki.
Co oznacza Td we wzorze O=(Tś−Td)×V×S?
Td to temperatura dopuszczalna ścieków, czyli wartość graniczna, do której nie nalicza się opłaty za przekroczenie. W zadaniach egzaminacyjnych Td odczytuje się z tabeli (np. 35°C). Dopiero nadwyżka ponad Td tworzy "przekroczenie" do obliczeń.
Dlaczego przy 43°C wybiera się stawkę dla przekroczenia ≥5°C?
Najpierw obliczasz przekroczenie: 43°C minus temperatura dopuszczalna 35°C daje 8°C. Ponieważ 8°C jest równe lub większe niż 5°C, należy użyć stawki przypisanej w tabeli do kategorii "5°C i więcej". Błąd powstaje, gdy ktoś patrzy na 43°C bez liczenia różnicy.
Jakie są najczęstsze błędy w takich zadaniach z opłatami za ścieki?
Najczęściej myli się stawki i progi: wybiera 0,66 zł/m³ zamiast 1,32 zł/m³ mimo przekroczenia ≥5°C. Drugi typ błędu to rachunki: pomyłka w różnicy temperatur, zgubienie zera w 20 000 m³ albo przestawienie kolejności działań. Pomaga zapis kroków i szybkie oszacowanie wyniku.
Czy stawka 0,66 zł/m³ i 1,32 zł/m³ dotyczy całej objętości ścieków?
W tym modelu obliczeń stawka S jest mnożona przez całą objętość V oraz przez wielkość przekroczenia (Tś−Td). Oznacza to, że liczy się wpływ przekroczenia temperatury dla całej partii ścieków odprowadzonych do kanalizacji w danym rozliczeniu, zgodnie z tabelą w zadaniu.
Jak sprawdzić, czy wynik opłaty jest realistyczny na egzaminie?
Zrób szybkie oszacowanie: policz (Tś−Td)×V, a potem pomnóż "w głowie" przez stawkę. Przykładowo 8×20 000=160 000, a przy stawce 1,32 wynik powinien być nieco powyżej 160 tys. Jeśli wychodzi kilka milionów albo kilka tysięcy, prawdopodobnie jest błąd w zerach lub w stawce.
Co w praktyce oznacza opłata za zbyt gorące ścieki przemysłowe?
To koszt (sankcyjno-motywacyjny) związany z wprowadzaniem ścieków o parametrach przekraczających warunki. Zbyt wysoka temperatura może szkodzić mikroorganizmom w oczyszczaniu biologicznym i obciążać infrastrukturę kanalizacyjną. Dlatego w praktyce zakłady monitorują temperaturę i stosują chłodzenie lub retencję, by ograniczyć przekroczenia.
Jakie parametry poza temperaturą mogą być kontrolowane przy odprowadzaniu ścieków?
W praktyce kontroli ścieków przemysłowych ocenia się wiele wskaźników, m.in. odczyn, zawiesinę, związki organiczne i inne zanieczyszczenia specyficzne dla branży. Temperatura jest jednym z kluczowych parametrów, bo wpływa na procesy technologiczne w oczyszczalni. Na egzaminie zawsze opieraj się na wskaźnikach wskazanych w tabeli zadania.
Kiedy w obliczeniach używa się różnicy (Tś−Td), a nie samej temperatury Tś?
Różnicę (Tś−Td) stosuje się zawsze wtedy, gdy opłata dotyczy przekroczenia wartości dopuszczalnej. Sama temperatura Tś mówi tylko, jaka jest wartość mierzona, ale nie pokazuje, o ile przekroczono limit. Wzór w zadaniu wprost wymaga obliczenia nadwyżki ponad Td.
Jak przygotować się do zadań rachunkowych z ochrony środowiska na egzaminie?
Ćwicz schemat: (1) odczyt danych z tabeli, (2) wyznaczenie przekroczenia, (3) dobór progu i stawki, (4) podstawienie do wzoru, (5) kontrola wyniku przez oszacowanie. Warto robić zadania na dużych liczbach (tysiące m³), bo najwięcej punktów traci się przez zera i dobór stawki.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicz przekroczenie temperatury: (43°C − 35°C) = 8°C, czyli jest to przekroczenie o 5°C i więcej, więc stosuje się stawkę 1,32 zł/m³."

Źródła:

  • Załączona do pytania ilustracja: tabela stawek dla wskaźnika "Temperatura" (Td=35°C; stawki 0,66 zł/m³ i 1,32 zł/m³) oraz wzór O=(Tś−Td)×V×S.

Materiały:

  • Materiały szkolne z gospodarki wodno-ściekowej (parametry ścieków przemysłowych i ich wpływ na oczyszczanie biologiczne)
  • Zestawy zadań rachunkowych z opłat środowiskowych/komunalnych (ćwiczenie podstawiania do wzoru i progów)
  • Instrukcje/opracowania operatorów kanalizacji dotyczące parametrów ścieków i konsekwencji przekroczeń (temperatura jako wskaźnik)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego