KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 7.
Który z wymienionych narządów nie jest odpowiedzialny za regulację poziomu cukru we krwi?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa jest odpowiedź "Śledziona", ponieważ nie bierze udziału w hormonalnej ani metabolicznej regulacji glikemii. Regulację poziomu glukozy zapewniają m.in. trzustka (insulina, glukagon), wątroba (magazyn i uwalnianie glukozy) oraz nadnercza (adrenalina, kortyzol).

Pełne wyjaśnienie:

Regulacja poziomu glukozy we krwi (glikemii) jest elementem homeostazy i wymaga współpracy kilku narządów oraz hormonów. Pytanie sprawdza, który z wymienionych narządów nie pełni istotnej roli w tym mechanizmie.

Odpowiedź "Śledziona" jest poprawna, ponieważ śledziona jest narządem układu limfatycznego i krwiotwórczego. Jej główne zadania to m.in. filtracja krwi, usuwanie starych erytrocytów oraz funkcje immunologiczne. Nie produkuje hormonów regulujących glikemię i nie jest kluczowym miejscem magazynowania ani uwalniania glukozy.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo dotyczą narządów realnie uczestniczących w regulacji glikemii:

  • "Trzustka" – kluczowy narząd dokrewny: insulina obniża stężenie glukozy (ułatwia jej wykorzystanie i magazynowanie), a glukagon je podnosi, gdy jest zbyt niskie.
  • "Wątroba" – centralny "bufor" metaboliczny: magazynuje glukozę w postaci glikogenu i uwalnia ją między posiłkami; może też wytwarzać glukozę w procesie glukoneogenezy.
  • "Nadnercze" – hormony stresu wpływają na glikemię: adrenalina szybko zwiększa dostępność glukozy, a kortyzol działa dłużej, wspierając wytwarzanie glukozy.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach negatywnych zawsze podkreśl słowo "nie" i dopiero wtedy oceniaj, które narządy rzeczywiście mają wpływ na glikemię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Glikemia to stężenie glukozy we krwi. Organizm reguluje ją, bo glukoza jest podstawowym paliwem m.in. dla mózgu i mięśni. Zbyt niska glikemia może dawać osłabienie i drżenie, a zbyt wysoka długofalowo uszkadza naczynia i nerwy. Dlatego działa mechanizm homeostazy.
Trzustka reguluje glikemię hormonami: insulina obniża poziom glukozy, ułatwiając jej wykorzystanie i magazynowanie, a glukagon podnosi glikemię, gdy spada. To podstawowy "sterownik" gospodarki węglowodanowej, szczególnie po posiłku i między posiłkami.
Wątroba działa jak magazyn i bufor: przechowuje glukozę w postaci glikogenu, a gdy nie jesz, może ją uwalniać do krwi. Dodatkowo potrafi wytwarzać glukozę z innych związków (glukoneogeneza). Dzięki temu glikemia nie spada gwałtownie w przerwach między posiłkami.
W stresie organizm potrzebuje szybkiej energii. Nadnercza uwalniają hormony, które zwiększają dostępność glukozy: adrenalina działa szybko, mobilizując zapasy energii, a kortyzol działa dłużej, wspierając procesy prowadzące do wzrostu glikemii. To mechanizm adaptacyjny, ale bywa problematyczny u osób z cukrzycą.
Śledziona pełni głównie funkcje immunologiczne i hematologiczne: filtruje krew, usuwa stare erytrocyty i uczestniczy w odpowiedzi odpornościowej. Nie jest narządem dokrewnym w kontekście glikemii i nie stanowi kluczowego magazynu glukozy. Dlatego nie zalicza się jej do narządów regulujących poziom cukru we krwi.
Najczęściej uczniowie czytają pytanie zbyt szybko i wybierają narząd, który jest odpowiedzialny (np. trzustkę), bo kojarzy się z cukrzycą. Drugi błąd to mylenie funkcji śledziony z wątrobą, bo oba narządy leżą w jamie brzusznej i brzmią "poważnie" w kontekście metabolizmu.
Wątroba = metabolizm: glikogen, glukoneogeneza, gospodarka energetyczna. Śledziona = krew i odporność: filtracja krwi, rozpad starych krwinek, udział w odpowiedzi immunologicznej. Jeśli w pytaniu jest mowa o glikemii, wątroba może być poprawna, a śledziona zwykle nie.
Tak, bo w praktyce spotyka klientów z cukrzycą lub wahaniami glikemii. Znajomość podstaw pomaga bezpiecznie prowadzić wywiad (posiłek, leki), rozpoznać możliwe objawy hipoglikemii podczas zabiegu i odpowiednio zareagować (przerwać masaż, zapewnić pomoc). To element bezpieczeństwa pracy.
Ryzyko bywa większe, gdy klient jest po insulinie lub lekach obniżających glukozę, a jednocześnie jest po dłuższej przerwie od posiłku. Dodatkowo stres i wysiłek mogą zmieniać zapotrzebowanie na glukozę. W praktyce warto dopytać o ostatni posiłek i samopoczucie przed rozpoczęciem masażu.
Pomaga prosty schemat: trzustka (insulina/glukagon), wątroba (magazyn i produkcja glukozy), nadnercza (hormony stresu podnoszące glikemię). Śledziona nie pasuje do tego zestawu, bo dotyczy głównie krwi i odporności, a nie kontroli poziomu glukozy.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Prawidłowa jest odpowiedź "Śledziona", ponieważ nie bierze udziału w hormonalnej ani metabolicznej regulacji glikemii."

Źródła:

  • NCBI Bookshelf: Endocrine Pancreas (rozdziały o insulinie i glukagonie) – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 2026-02-28)
  • NCBI Bookshelf: Physiology/biochemistry chapters on liver glycogen metabolism and gluconeogenesis – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 2026-02-28)
  • NCBI Bookshelf: Adrenal hormones (epinephrine/cortisol) and carbohydrate metabolism – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik fizjologii człowieka (rozdziały: układ dokrewny, metabolizm węglowodanów)
  • Atlas anatomii z opisem funkcji narządów jamy brzusznej
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MED.10 z anatomii i fizjologii (dział: układ hormonalny i metabolizm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego