W sytuacji, gdy pacjent odmawia przyjęcia leków, kluczowe jest zachowanie bezpieczeństwa oraz działania w granicach kompetencji opiekuna medycznego. Odmowa może wynikać z wielu przyczyn (ból, nudności, lęk, brak zrozumienia, działania niepożądane, problemy z połykaniem). Zadaniem opiekuna jest zauważyć problem, spokojnie porozmawiać z pacjentem, zebrać podstawowe informacje i przekazać je osobie uprawnionej do prowadzenia farmakoterapii.
- Poinformować o tym lekarza prowadzącego – to działanie właściwe, ponieważ lekarz (ew. w praktyce także pielęgniarka zgodnie z organizacją oddziału) może ocenić ryzyko, zmienić sposób podania, zaproponować inne postępowanie lub ponownie omówić z pacjentem cel leczenia. Opiekun nie podejmuje sam decyzji terapeutycznych.
- Zmusić pacjenta do przyjęcia leków – nieprawidłowe. Przymus zwiększa ryzyko urazu, zachłyśnięcia oraz eskalacji konfliktu. Ponadto narusza podstawowe zasady poszanowania pacjenta i bezpieczeństwa.
- Zignorować odmowę pacjenta i kontynuować rutynowe czynności – nieprawidłowe, bo pomija istotną informację kliniczną. Odmowa może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia, a zespół terapeutyczny musi o niej wiedzieć, by odpowiednio zareagować.
- Samodzielnie zmienić dawkę leków – nieprawidłowe i potencjalnie niebezpieczne. Zmiana dawki należy do decyzji medycznych i wymaga uprawnień oraz oceny stanu pacjenta.
W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: gdy pojawia się sytuacja ryzykowna lub nietypowa (odmowa, objawy uboczne, wątpliwości pacjenta), opiekun medyczny zgłasza to osobie odpowiedzialnej za leczenie i postępuje zgodnie z procedurami placówki, zamiast działać siłowo lub "na własną rękę".
