KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 4.
Ilustracja przedstawia dokument księgowy dotyczący przyjęcia środka trwałego, w tym przypadku zestawu komputerowego DYSON.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokument OT potwierdza przyjęcie środka trwałego do użytkowania, więc zwiększa się stan aktywów na koncie "Środki trwałe" po stronie Wn.
Równocześnie rozlicza się wcześniej ujęty zakup, dlatego właściwe jest zmniejszenie konta "Rozliczenie zakupu" po stronie Ma. Taki układ Wn/Ma odpowiada "Dekret III."

Pełne wyjaśnienie:

Dokument OT ("Przyjęcie środka trwałego") służy do potwierdzenia momentu, w którym składnik majątku staje się środkiem trwałym w jednostce i zostaje wprowadzony do użytkowania. Z tego powodu operacja ma charakter przekwalifikowania/ujęcia w ewidencji aktywów trwałych, a nie naliczenia umorzenia.

Przy przyjęciu środka trwałego do użytkowania typowy sens ekonomiczny jest następujący:

  • "Środki trwałe" po stronie Wn – bo rośnie wartość aktywów trwałych (zwiększenie stanu konta aktywnego ujmuje się po Wn).
  • "Rozliczenie zakupu" po stronie Ma – bo konto rozliczeniowe gromadzi koszty nabycia do czasu przekazania środka do używania; w momencie OT następuje rozliczenie i "wyjście" tej wartości z konta rozliczeniowego (zmniejszenie stanu konta aktywnego ujmuje się po Ma).

Dlatego poprawna jest dekretacja: Wn "Środki trwałe" / Ma "Rozliczenie zakupu", czyli "Dekret III."

Pozostałe propozycje są błędne, bo nie odpowiadają treści operacji:

  • "Wn Środki trwałe / Ma Umorzenie środków trwałych" miesza przyjęcie środka z amortyzacją. Umorzenie pojawia się przy księgowaniu odpisów amortyzacyjnych, a nie w momencie OT.
  • "Wn Rozliczenie zakupu / Ma Środki trwałe" odwraca sens: powodowałoby wzrost rozliczenia i spadek środków trwałych, czyli efekt przeciwny do przyjęcia do użytkowania.
  • "Wn Pozostałe rozrachunki / Ma Środki trwałe" sugeruje rozrachunki i zmniejszenie środków trwałych, co nie wynika z OT (OT nie jest dokumentem tworzącym typowy rozrachunek z kontrahentem).

W praktyce poprawna dekretacja OT jest kluczowa także dlatego, że od daty przyjęcia do użytkowania rozpoczyna się amortyzacja środka trwałego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
OT to dokument "Przyjęcie środka trwałego", który potwierdza przekazanie składnika majątku do użytkowania i wprowadzenie go do ewidencji środków trwałych. Jest ważny, bo wskazuje moment ujęcia środka trwałego oraz praktycznie wyznacza start amortyzacji.
Typowo księguje się zwiększenie aktywów: Wn "Środki trwałe". Równocześnie rozlicza się koszty nabycia z konta technicznego: Ma "Rozliczenie zakupu". To oddaje sens operacji: środek przechodzi z etapu rozliczania zakupu do aktywów trwałych.
"Środki trwałe" to konto aktywne. Przyjęcie środka do użytkowania oznacza wzrost aktywów trwałych jednostki. Zgodnie z zasadą funkcjonowania kont aktywnych, zwiększenie stanu ujmuje się po stronie Wn (debet), a zmniejszenie po stronie Ma.
Konto "Rozliczenie zakupu" gromadzi wartość nabycia do czasu przekazania składnika do używania. Gdy wystawia się OT, ta wartość przestaje "wisieć" na rozliczeniu i zostaje przeniesiona na "Środki trwałe". Zmniejszenie konta aktywnego/rozliczeniowego księguje się po Ma.
Nie. "Umorzenie środków trwałych" dotyczy amortyzacji (odpisów) i pojawia się przy księgowaniu miesięcznych/rocznych odpisów, a nie w momencie przyjęcia środka do użytkowania. OT wprowadza środek do ewidencji i ustala jego wartość początkową.
W praktyce amortyzację rozpoczyna się od momentu przyjęcia środka trwałego do użytkowania (data OT) zgodnie z zasadami przyjętymi w jednostce. Dlatego poprawne i terminowe wystawienie OT jest ważne: wpływa na okres, za który nalicza się odpisy amortyzacyjne.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie stron Wn/Ma (skutek przeciwny do zamierzonego), użycie konta "Umorzenie" zamiast konta rozliczeniowego, oraz księgowanie OT tak, jakby tworzył rozrachunek z kontrahentem. Warto zawsze sprawdzić sens ekonomiczny operacji.
Wn to strona debetowa konta, a Ma to strona kredytowa. Nie oznaczają "zysku" i "straty" same w sobie. To, czy zapis zwiększa czy zmniejsza saldo, zależy od rodzaju konta (aktywne/pasywne). Przy OT kluczowe jest, że "Środki trwałe" to aktywa.
OT dotyczy przyjęcia środka trwałego do użytkowania niezależnie od tego, czy został kupiony, wytworzony, czy przekazany w inny sposób (np. nieodpłatnie) – o ile spełnia kryteria środka trwałego przyjęte w jednostce. Zawsze chodzi o moment wprowadzenia do używania.
Ćwicz schemat: najpierw ustal rodzaj zdarzenia (OT, FV, amortyzacja), potem określ, które elementy bilansu rosną lub maleją, a na końcu dopasuj Wn/Ma do rodzaju kont. Pomaga też analiza typowych pułapek: "Umorzenie" nie jest używane przy OT.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Taki układ Wn/Ma odpowiada "Dekret III.""

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120), art. 16–17

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – przepisy dotyczące ewidencji i wyceny środków trwałych (art. 16–17)
  • Podręcznik "Podstawy rachunkowości" (działy: aktywa trwałe, konta bilansowe, zapis Wn/Ma)
  • Zakładowy plan kont (opis funkcjonowania kont: "Środki trwałe", "Rozliczenie zakupu", "Umorzenie środków trwałych")

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego