Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 4.
67-letni podopieczny, który jest głuchy i choruje na zakrzepowo-zarostowe zapalenie tętnic miał wykonaną amputację lewej kończyny dolnej. Obecnie podopieczny jest zaliczany do osób z niepełnosprawnością
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niepełnosprawność sprzężona dotyczy sytuacji, gdy u tej samej osoby współwystępują co najmniej dwa różne rodzaje ograniczeń. W opisie podopieczny jest głuchy (ograniczenie sensoryczne) oraz po amputacji kończyny dolnej (ograniczenie ruchowe), więc nie jest to wyłącznie jeden typ niepełnosprawności.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionym przypadku występują dwa niezależne obszary ograniczeń funkcjonowania:

  • Głuchota – zaliczana do niepełnosprawności sensorycznej, ponieważ dotyczy narządu zmysłu (słuchu) i wpływa m.in. na komunikację, odbiór informacji, bezpieczeństwo (np. sygnały dźwiękowe) oraz kontakty społeczne.
  • Amputacja kończyny dolnej – powoduje ograniczenia ruchowe (mobilność, lokomocja, transfery, samoobsługa), często wymagające rehabilitacji, nauki chodu z protezą lub innego sprzętu pomocniczego.

Gdy u jednej osoby współwystępują różne rodzaje niepełnosprawności, używa się określenia niepełnosprawność sprzężona. Taka klasyfikacja jest praktyczna dla pracy asystenta, bo sygnalizuje konieczność planowania wsparcia wielotorowo: jednocześnie w obszarze komunikacji (np. zasady porozumiewania się z osobą głuchą) oraz w obszarze mobilności i samoobsługi po amputacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • Sensoryczną – byłoby prawidłowe tylko wtedy, gdyby jedynym istotnym ograniczeniem była utrata słuchu. Tu występuje także istotne ograniczenie ruchowe.
  • Ruchową – byłoby prawidłowe, gdyby problem dotyczył wyłącznie narządu ruchu. W opisie wyraźnie podano również głuchotę.
  • Intelektualną – w treści nie ma informacji o obniżeniu funkcjonowania intelektualnego; nie należy go domniemywać na podstawie wieku, choroby naczyniowej ani amputacji.

Wskazówka egzaminacyjna: przy opisach przypadków zawsze wypisz w myślach wszystkie podane ograniczenia i sprawdź, czy odpowiedź obejmuje je łącznie, czy tylko jedno z nich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest niepełnosprawność sprzężona?
To sytuacja, gdy u jednej osoby współwystępują co najmniej dwa różne rodzaje ograniczeń (np. sensoryczne i ruchowe), które razem wpływają na funkcjonowanie i sposób organizacji wsparcia. W praktyce oznacza to potrzebę łączenia różnych metod pomocy, a nie skupiania się na jednym problemie.
Jak odróżnić niepełnosprawność sprzężoną od ruchowej?
Niepełnosprawność ruchowa dotyczy głównie ograniczeń narządu ruchu (chodzenie, transfery, samoobsługa). Sprzężona występuje wtedy, gdy poza ruchem pojawia się drugi obszar ograniczeń, np. słuch, wzrok lub funkcje poznawcze. Kluczowe jest zauważenie współwystępowania.
Dlaczego głuchota zalicza się do niepełnosprawności sensorycznej?
Głuchota dotyczy narządu zmysłu (słuchu), dlatego jest przykładem niepełnosprawności sensorycznej. Wpływa szczególnie na komunikację, odbiór informacji i bezpieczeństwo. Dla asystenta oznacza to konieczność stosowania zasad skutecznego porozumiewania się i dostosowania otoczenia.
Czy amputacja kończyny zawsze oznacza niepełnosprawność ruchową?
Najczęściej amputacja kończyny dolnej powoduje ograniczenia ruchowe, bo wpływa na mobilność i samoobsługę. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych trzeba sprawdzić, czy nie ma dodatkowych informacji (np. ubytek słuchu). Wtedy właściwsza może być odpowiedź o niepełnosprawności sprzężonej.
Jakie wsparcie asystenta jest ważne po amputacji kończyny dolnej?
Najczęściej obejmuje pomoc w transferach, higienie, ubieraniu, bezpiecznym poruszaniu się, a także organizację rehabilitacji i sprzętu pomocniczego. Ważne jest też wsparcie w adaptacji do protezy (jeśli jest stosowana) i obserwacja trudności, które mogą zwiększać ryzyko upadku.
Jak komunikować się z osobą głuchą podczas czynności opiekuńczych?
Stosuj jasne, krótkie komunikaty, kontakt wzrokowy i upewniaj się, że osoba widzi Twoją twarz. Pomagają gesty, pisanie, obrazki lub ustalone sygnały. Warto ograniczyć hałas tła i nie mówić z innego pomieszczenia. Zawsze potwierdzaj zrozumienie informacji zwrotnej.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o rodzaje niepełnosprawności?
Najczęstszy błąd to wybór jednej "najbardziej widocznej" dysfunkcji (np. amputacja) i pominięcie drugiej (np. głuchoty). Innym błędem jest dopowiadanie informacji, których nie ma w treści, np. łączenie wieku z niepełnosprawnością intelektualną. Warto analizować każde zdanie opisu.
Czy niepełnosprawność intelektualną można wnioskować z wieku lub choroby?
Nie. W zadaniach egzaminacyjnych niepełnosprawność intelektualna musi wynikać z podanych danych (np. rozpoznanie, opis funkcji poznawczych). Wiek, choroba naczyniowa czy amputacja nie są same w sobie podstawą do takiej kwalifikacji. Domyślanie się prowadzi do błędnych odpowiedzi.
Jakie znaczenie ma rozpoznanie niepełnosprawności sprzężonej dla planu wsparcia?
Ułatwia zaplanowanie wsparcia wielotorowego: równolegle dla mobilności (np. pomoc po amputacji) i dla komunikacji (np. głuchota). Pomaga też w doborze narzędzi i organizacji otoczenia, tak aby działania nie wykluczały się wzajemnie (np. instrukcje pisemne + bezpieczne transfery).
Jak przygotować się do egzaminu z klasyfikacji niepełnosprawności w SPO.1?
Ćwicz na krótkich opisach przypadków: wypisz ograniczenia, przypisz je do kategorii (sensoryczna, ruchowa, intelektualna), a potem sprawdź, czy występuje więcej niż jedna kategoria. Ucz się też praktycznych konsekwencji dla pracy asystenta: komunikacja, mobilność, bezpieczeństwo i organizacja wsparcia.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że niepełnosprawność sprzężona dotyczy sytuacji, gdy u tej samej osoby współwystępują co najmniej dwa różne rodzaje ograniczeń.

Źródła:

  • WHO, International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pedagogiki specjalnej omawiające rodzaje niepełnosprawności
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji z osobą głuchą (np. podstawy PJM i zasady komunikacji alternatywnej)
  • Materiały edukacyjne z opieki po amputacji: bezpieczeństwo transferów, profilaktyka powikłań, zasady doboru sprzętu pomocniczego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego