KWALIFIKACJA SPO1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 18.
U podopiecznego w wyniku urazu rdzenia kręgowego nastąpiło porażenie kończyn dolnych. Stan ten nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Paraplegia oznacza porażenie (lub znaczne osłabienie) obu kończyn dolnych, często po uszkodzeniu rdzenia kręgowego poniżej poziomu unerwienia kończyn górnych.
Tetraplegia dotyczy czterech kończyn, hemiplegia jednej strony ciała, a monoplegia jednej kończyny.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie wskazano, że po urazie rdzenia kręgowego wystąpiło porażenie kończyn dolnych. Taki stan nazywa się paraplegią. Termin odnosi się do porażenia (czasem także ciężkiego niedowładu) obejmującego obie kończyny dolne, zwykle w następstwie uszkodzenia rdzenia na poziomie piersiowym lub lędźwiowym, czyli poniżej struktur odpowiadających za funkcje kończyn górnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Tetraplegia (porażenie czterokończynowe) dotyczy sytuacji, gdy zaburzenia obejmują zarówno kończyny górne, jak i dolne. W pytaniu wskazano wyłącznie kończyny dolne, więc ten termin nie pasuje.
  • Hemiplegia oznacza porażenie jednej strony ciała (np. prawa ręka i prawa noga). Typowym przykładem jest udar mózgu, a nie izolowane porażenie obu nóg.
  • Monoplegia to porażenie jednej kończyny (np. tylko jednej nogi). Również nie odpowiada opisowi obejmującemu obie kończyny dolne.

W praktyce opiekuńczej poprawne nazwanie rodzaju porażenia pomaga zrozumieć potrzeby podopiecznego: w paraplegii zwykle zachowana jest sprawność kończyn górnych, co wpływa na możliwości samodzielnego przemieszczania się (np. wózek, transfery), wykonywania czynności dnia codziennego i dobór sprzętu pomocniczego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Paraplegia to porażenie (lub bardzo ciężki niedowład) obejmujące obie kończyny dolne. Najczęściej wiąże się z uszkodzeniem rdzenia kręgowego na poziomie piersiowym lub lędźwiowym, przez co zaburzenia dotyczą nóg, a ręce zwykle pozostają sprawne.
Paraplegia dotyczy dwóch kończyn dolnych. Tetraplegia (porażenie czterokończynowe) obejmuje zarówno kończyny dolne, jak i górne. Różnica wynika z poziomu i rozległości uszkodzenia układu nerwowego.
Hemiplegia oznacza porażenie jednej strony ciała, np. prawej ręki i prawej nogi jednocześnie. Często kojarzy się z uszkodzeniem mózgu (np. po udarze), a nie z sytuacją, w której porażone są obie nogi.
Monoplegia to porażenie jednej kończyny, np. tylko jednej nogi albo tylko jednej ręki. Rozpoznaje się ją, gdy zaburzenia ruchu są ograniczone do pojedynczej kończyny, a pozostałe kończyny zachowują funkcję ruchową.
Rdzeń kręgowy przewodzi impulsy nerwowe między mózgiem a ciałem. Jeśli uraz przerwie lub uszkodzi drogi nerwowe poniżej poziomu unerwienia kończyn górnych, sygnał do mięśni nóg nie dociera prawidłowo, co może skutkować porażeniem obu kończyn dolnych.
W terminach medycznych często pomagają przedrostki: mono- (jedna), para- (dwie, zwykle nogi), tetra- (cztery), hemi- (połowa ciała, jedna strona). Na egzaminie warto je kojarzyć z liczbą i zakresem objawów.
Niekoniecznie. W praktyce termin bywa używany również przy bardzo ciężkim niedowładzie obu nóg. Zakres objawów zależy od stopnia uszkodzenia układu nerwowego. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: paraplegia = obie kończyny dolne.
Znajomość terminów (paraplegia, tetraplegia itd.) ułatwia rozumienie dokumentacji i zaleceń oraz precyzyjną komunikację z zespołem terapeutycznym. Pomaga też ocenić, jakie czynności podopieczny może wykonać rękami samodzielnie, a gdzie potrzebuje wsparcia przy mobilności i transferach.
Częsty błąd to skupienie się na samym słowie "porażenie" bez analizy zasięgu: hemiplegia dotyczy jednej strony ciała (ręka i noga po tej samej stronie), a paraplegia obejmuje obie nogi. Na egzaminie zawsze sprawdź, czy opis mówi o stronności czy o kończynach dolnych.
Przeczytaj uważnie, które kończyny są objęte porażeniem. Jeśli opis dotyczy obu kończyn dolnych, właściwym terminem jest paraplegia. Gdy w grę wchodzą także ręce, myśl o tetraplegii, a gdy porażona jest jedna strona ciała – o hemiplegii.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – hasło "Paraplegia" (opis i definicja) – https://medlineplus.gov/ (wyszukiwanie hasła w serwisie), dostęp: 2026-02-18
  • MSD Manuals (Merck Manual) – dział o urazach rdzenia kręgowego / porażeniach oraz definicje kliniczne (paraplegia vs tetraplegia) – https://www.msdmanuals.com/ (odpowiednie hasła w wersji dla specjalistów), dostęp: 2026-02-18
  • ICD-11 (WHO) – klasyfikacja i nazewnictwo stanów neurologicznych, w tym terminologia porażeń – https://icd.who.int/, dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy anatomii i fizjologii człowieka (podręcznik dla szkół medycznych/opiekunów)
  • Słownik terminów medycznych (hasła: paraplegia, tetraplegia, hemiplegia, monoplegia)
  • Materiały edukacyjne z rehabilitacji/neurologii: rodzaje porażeń po uszkodzeniu rdzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego