KWALIFIKACJA HAN3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Ilustracja przedstawia prostokątną ramkę zawierającą tekst w języku polskim.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Nut." jest właściwa, ponieważ opis bibliograficzny dotyczy wydawnictwa muzycznego (muzykalia): wskazuje na utwory na fortepian, a także zawiera numer ISMN, typowy dla druków muzycznych. Pozostałe typy (mapy, książki, czasopisma) nie są identyfikowane tym numerem.

Pełne wyjaśnienie:

Opis bibliograficzny pozwala rozpoznać typ dokumentu na podstawie charakterystycznych elementów treści i danych identyfikacyjnych. W podanym opisie pojawiają się wyraźne wskazówki, że chodzi o wydawnictwo muzyczne: tytuł "Muzyka filmowa na fortepian" oraz określenie "zeszyt" w tym kontekście odnoszą się do druków nutowych przeznaczonych do gry.

Kluczową przesłanką jest także obecność numeru ISMN. Ten numer znormalizowany stosuje się do oznaczania publikacji nutowych (druków muzycznych), a więc prowadzi do wyboru odpowiedzi "Nut.".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Map." byłoby właściwe, gdyby opis dotyczył kartografii (np. arkuszy map, atlasów mapowych) i zawierałby sygnały typowe dla map, a nie instrument i repertuar muzyczny.
  • "Książek." to częsta pułapka: wiele publikacji ma postać "zeszytu", ale tutaj treść i identyfikator wskazują na muzykalia, nie na zwykłą książkę.
  • "Czasopism." odpada, ponieważ czasopisma mają cechy wydawnictwa ciągłego (np. numerację roczników/zeszytów, częstotliwość), a opis dotyczy pojedynczego wydania z rokiem i wydawcą, bez cech periodyku.

W praktyce księgarskiej takie rozpoznanie pomaga właściwie skatalogować produkt, umieścić go w odpowiednim dziale (muzykalia) oraz szybko odpowiedzieć klientowi, czy chodzi o nuty do grania, a nie o książkę o muzyce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis bibliograficzny to uporządkowany zestaw danych o publikacji (autor, tytuł, wydanie, miejsce i nazwa wydawcy, rok, cechy fizyczne, numery). W księgarni pomaga identyfikować towar, poprawnie go wprowadzić do systemu oraz szybko wyszukać i zamówić właściwą pozycję.
W nutach zwykle pojawia się informacja o przeznaczeniu wykonawczym (np. "na fortepian", "partytura", "głosy") oraz numery i dane typowe dla muzykalii. Książka o muzyce częściej ma charakter opisowy (historia, biografia) i nie wskazuje instrumentu jako celu wykonania.
ISMN jest numerem znormalizowanym stosowanym do identyfikacji druków muzycznych. Jeśli w opisie widzisz ISMN, jest to silna przesłanka, że publikacja należy do muzykalii (nut, partytur), a nie do map, czasopism czy typowych książek.
Najczęściej decydują: tytuł i podtytuł (np. wskazanie instrumentu), dane o odpowiedzialności (autor/kompozytor), rodzaj wydawnictwa (np. "partytura"), numer znormalizowany, a także cechy wydawnictwa ciągłego (rocznik, numer, częstotliwość) w przypadku czasopism.
Nie zawsze. "Zeszyt" bywa używany w nutach jako określenie zeszytu/zbioru utworów (np. "zeszyt 1"). O czasopiśmie decydują cechy wydawnictwa ciągłego: numeracja roczników, regularność ukazywania się i struktura periodyku, a nie samo słowo "zeszyt".
Mapy i materiały kartograficzne mają w opisie cechy typowe dla kartografii (np. informacja o skali, typie mapy, często inne oznaczenia fizyczne). Jeśli opis wskazuje instrument, utwory lub wydawnictwo muzyczne, to nie jest mapa. W praktyce warto szukać słów kluczowych związanych z kartografią.
Częste błędy to: wybór "książek" z przyzwyczajenia, pominięcie numeru znormalizowanego, nadinterpretacja pojedynczego słowa (np. "zeszyt" = czasopismo) oraz nieuwzględnienie informacji o przeznaczeniu (np. "na fortepian"). Pomaga czytanie opisu od tytułu do numerów.
Warto je sprawdzać przy przyjęciu dostawy, zamawianiu tytułów, reklamacji i wyszukiwaniu w systemie. Numery znormalizowane ułatwiają jednoznaczną identyfikację właściwego wydania, co ogranicza pomyłki (np. zamówienie innej edycji lub innej publikacji o podobnym tytule).
Czasopismo jest wydawnictwem ciągłym, więc w danych identyfikacyjnych zwykle widać elementy takie jak rocznik, numer zeszytu, częstotliwość lub oznaczenia ciągłości. Opis pojedynczej pozycji z jedną datą wydania, liczbą stron i bez cech periodyczności częściej dotyczy książki lub innego wydawnictwa zwartego.
Ćwicz na przykładach opisów: porównuj książki, czasopisma, mapy i muzykalia. Zwracaj uwagę na słowa sygnalizujące typ (instrument, skala, rocznik) oraz na numery. Dobrą metodą jest tworzenie własnej listy "cech rozpoznawczych" i szybkie sprawdzanie ich w opisie.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "Nut." jest właściwa, ponieważ opis bibliograficzny dotyczy wydawnictwa muzycznego (muzykalia): wskazuje na utwory na fortepian, a także zawiera numer ISMN, typowy dla druków muzycznych."

Źródła:

  • ISO 10957:2009 Information and documentation — International standard music number (ISMN), zakres normy (identyfikacja druków muzycznych)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/International_Standard_Music_Number - dostęp 2026-04-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z bibliografii i informacji naukowej (rozdziały o typach dokumentów)
  • Materiały dydaktyczne bibliotek/instytucji kultury o opisach bibliograficznych i numerach znormalizowanych
  • Ćwiczenia z rozpoznawania dokumentów: przykładowe opisy książek, czasopism, map i muzykalii

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego