KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 40.
72-letnia podopieczna z powodu zaawansowanej miażdżycy tętnic kończyn dolnych porusza się na wózku inwalidzkim. Przez wiele lat była ilustratorką książek dla dzieci. Które zajęcia terapeutyczne powinna zaproponować jej opiekunka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej adekwatna będzie arteterapia, bo wykorzystuje działania twórcze (np. rysunek, ilustrację, prace plastyczne) i pozwala oprzeć zajęcia na wieloletnim doświadczeniu podopiecznej jako ilustratorki. Jest też możliwa do realizacji w pozycji siedzącej, co ma znaczenie przy poruszaniu się na wózku.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece długoterminowej i w domu pomocy społecznej zajęcia terapeutyczne dobiera się tak, aby były bezpieczne, możliwe do wykonania przy ograniczeniach funkcjonalnych oraz znaczące dla podopiecznej (zgodne z jej zainteresowaniami, rolami życiowymi i historią zawodową). W pytaniu podano dwie kluczowe informacje: podopieczna porusza się na wózku inwalidzkim z powodu zaawansowanej miażdżycy tętnic kończyn dolnych oraz przez wiele lat pracowała jako ilustratorka książek dla dzieci.

Dlaczego arteterapia jest właściwa?
Arteterapia wykorzystuje ekspresję twórczą i kontakt ze sztuką jako narzędzie wspierania dobrostanu psychicznego, komunikacji emocji, podtrzymywania funkcji poznawczych i aktywizacji. Dla osoby, która zawodowo zajmowała się ilustracją, działania plastyczne są naturalne, mogą wzmacniać poczucie kompetencji i sprawczości oraz ułatwiają nawiązanie rozmowy (np. o tematach ilustracji, technikach, ulubionych książkach). Co ważne, wiele aktywności arteterapeutycznych można prowadzić w pozycji siedzącej, bez obciążania kończyn dolnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w tym kontekście?

  • Ludoterapia (terapia zabawą) bywa kojarzona głównie z pracą z dziećmi, choć elementy zabawy można adaptować także dla seniorów. Jednak w tym zadaniu kluczowym "zasobem" podopiecznej jest twórczość plastyczna i doświadczenie ilustratorskie, więc arteterapia lepiej wykorzystuje jej potencjał.
  • Choreoterapia (terapia tańcem i ruchem) kładzie nacisk na ekspresję poprzez ruch całego ciała. Przy istotnych ograniczeniach lokomocji (wózek) taka forma może być trudniejsza do realizacji w typowym rozumieniu i zwykle wymaga większych modyfikacji oraz nadzoru, dlatego nie jest pierwszym wyborem przy podanych danych.
  • Hortikuloterapia (terapia ogrodnicza) może być wartościowa również dla osób z ograniczoną mobilnością, ale częściej opiera się na pracy z roślinami, ogrodem i czynnościach wymagających dostępu do stanowiska ogrodniczego. W pytaniu nie ma przesłanek o zainteresowaniach ogrodniczych; za to jest silna wskazówka zawodowa kierująca do twórczości plastycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o doborze zajęć terapeutycznych szukaj "haku" w opisie osoby (zawód, hobby, wcześniejsze role). Następnie sprawdź, czy dana aktywność jest realna do wykonania przy ograniczeniach funkcjonalnych i czy spełnia cel aktywizacji lub wsparcia psychospołecznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Arteterapia to forma terapii zajęciowej wykorzystująca twórczość (rysunek, malowanie, kolaż) do wyrażania emocji i aktywizacji. U seniora może wspierać pamięć, koncentrację i poczucie sprawczości, a także ułatwia rozmowę i budowanie relacji, bo "tematem" staje się praca plastyczna.
Najlepiej odwołać się do kompetencji i ról, które były dla niej ważne. Jeśli ktoś był ilustratorem, trafne będą działania plastyczne: szkic, kolorowanie, projekt okładki, tworzenie prostych ilustracji. Takie dopasowanie zwiększa motywację i zmniejsza ryzyko frustracji.
Wózek ogranicza lokomocję, ale wiele zajęć można realizować w pozycji siedzącej: prace manualne, arteterapię, trening poznawczy czy muzykoterapię. Kluczowe jest dostosowanie stanowiska (wysokość stolika, oświetlenie, stabilizacja) i tempo pracy do możliwości podopiecznego.
Ludoterapia to terapia poprzez zabawę i gry. U seniorów może wspierać kontakt społeczny i funkcje poznawcze (np. gry planszowe, układanki), ale nie zawsze jest najlepszym pierwszym wyborem. W doborze liczą się preferencje podopiecznego i cel: aktywizacja, relaks lub trening pamięci.
Choreoterapia wykorzystuje ruch i taniec jako formę ekspresji i pracy z ciałem. Stosuje się ją, gdy podopieczny może bezpiecznie wykonywać elementy ruchowe (również w wersji łagodnej). Przy dużych ograniczeniach mobilności wymaga szczególnej adaptacji, dlatego w praktyce bywa trudniejsza organizacyjnie.
Hortikuloterapia to zajęcia terapeutyczne z wykorzystaniem roślin i prac ogrodniczych. Może poprawiać nastrój, dawać poczucie odpowiedzialności i porządkować rytm dnia (podlewanie, pielęgnacja). W DPS wymaga jednak odpowiednich warunków i dostosowania stanowiska dla osoby z ograniczoną mobilnością.
Zwykle bezpieczne są aktywności niewymagające obciążania nóg: rysowanie, malowanie, wyklejanki, praca z ilustracją, kolorowanie lub projektowanie prostych kompozycji. Należy zadbać o komfort (pozycja, przerwy, nawodnienie) i unikać długotrwałego wysiłku oraz przeciążenia.
Częste błędy to dobieranie zajęć "pod placówkę", a nie pod osobę, pomijanie zainteresowań i wcześniejszych ról życiowych oraz zakładanie, że ograniczenia ruchowe eliminują większość aktywności. Innym problemem jest brak stopniowania trudności i zbyt długi czas zajęć bez przerw.
Nie. Arteterapia obejmuje różne techniki: rysunek ołówkiem, pastele, kolaż, prace z papierem, ilustrację, a nawet analizę obrazów i rozmowę o nich. Ważny jest proces twórczy i jego znaczenie dla podopiecznego, nie "ładny efekt końcowy".
Ucz się definicji i celów podstawowych form terapii (arteterapia, muzykoterapia, ludoterapia, hortikuloterapia, choreoterapia) oraz ćwicz dobór zajęć do opisu osoby: wiek, choroby, ograniczenia, zawód i hobby. Na egzaminie szukaj w opisie podpowiedzi, co najbardziej zmotywuje podopiecznego.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Jest też możliwa do realizacji w pozycji siedzącej, co ma znaczenie przy poruszaniu się na wózku."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Arteterapia - dostęp: 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Choreoterapia - dostęp: 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Hortikuloterapia - dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z terapii zajęciowej/ergoterapii dla opiekunów osób starszych
  • Materiały szkoleniowe DPS dotyczące aktywizacji i terapii zajęciowej
  • Opisy form terapii (arteterapia, choreoterapia, hortikuloterapia, ludoterapia) w źródłach encyklopedycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego