KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 39.
Jaką ilość tłucznia kamiennego można rozliczyć z inwestorem za wykonanie warstwy podbudowy o szerokości 5,50 m, długości 200,00 m oraz grubości 10 cm, jeżeli norma zużycia tłucznia na wykonanie 100 m2 takiej podbudowy wynosi 21,21 ton?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnia warstwy: 5,50 m × 200,00 m = 1100 m2.
Norma wynosi 21,21 t na 100 m2, więc dla 1100 m2 jest to 11 × 21,21 t = 233,31 t. Grubość 10 cm jest już uwzględniona w podanej normie (dotyczy "takiej podbudowy").

Pełne wyjaśnienie:

Aby rozliczyć ilość tłucznia według podanej normy, najpierw trzeba policzyć powierzchnię wykonanej warstwy podbudowy (bo norma jest podana w tonach na 100 m2).

Krok 1: obliczenie powierzchni
Szerokość × długość = 5,50 m × 200,00 m = 1100 m2.

Krok 2: przeliczenie normy
Norma: 21,21 t / 100 m2.
Powierzchnia 1100 m2 to 1100/100 = 11 "porcji" po 100 m2.

Krok 3: obliczenie masy
11 × 21,21 t = 233,31 t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 212,10 t – błąd polegający na przyjęciu powierzchni 1000 m2 (10 × 100 m2) zamiast 1100 m2; wtedy wychodzi 10 × 21,21 = 212,10.
  • 1 166,55 t – typowy błąd skali (kilkukrotne przeszacowanie liczby "setek" m2, np. pomylenie 11 z 55 lub błędne operowanie liczbami 5,50 i 200).
  • 2 333,10 t – błąd polegający na potraktowaniu normy jakby była "na 1 m2" i pomnożeniu 1100 × 21,21, co zawyża wynik 100 razy (bo norma jest na 100 m2).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź rząd wielkości. Skoro na 100 m2 przypada ok. 21 t, to na 1100 m2 powinno przypadać ok. 10–12 razy więcej, czyli ok. 210–250 t. Wyniki rzędu 1000–2000 t są podejrzane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powierzchnię liczysz jak pole prostokąta: szerokość × długość. Dla 5,50 m i 200 m: 5,50 × 200 = 1100 m2. Ta wartość jest kluczowa, bo norma zużycia w zadaniu jest odniesiona do 100 m2, a nie do metrów bieżących.
W robotach drogowych normy zużycia często podaje się na większą jednostkę odniesienia (np. 100 m2), żeby uniknąć ułamków i ułatwić obmiar. W obliczeniach musisz więc policzyć, ile razy 100 m2 mieści się w Twojej powierzchni i dopiero to pomnożyć przez normę.
Dzielisz 1100 m2 przez 100 m2, czyli 1100/100 = 11. Oznacza to 11 porcji normy. Następnie liczysz 11 × 21,21 t = 233,31 t. Najczęstszy błąd to pominięcie dzielenia przez 100, co zawyża wynik stukrotnie.
Nie, jeśli norma jest podana jako "na wykonanie 100 m2 takiej podbudowy", czyli właśnie o grubości 10 cm. Wtedy grubość jest już "wbudowana" w normę. Dodatkowe przeliczanie na objętość (m3) byłoby podwójnym liczeniem i zafałszowałoby wynik.
To ustalenie ilości materiału (w tonach) przyjmowanej do zapłaty na podstawie obmiaru robót i normy zużycia z kosztorysu/specyfikacji. W praktyce operatorzy i nadzór porównują ilość normatywną z dowodami dostaw oraz kontrolują, czy nie ma dużych odchyleń wynikających np. ze strat, błędów obmiaru lub technologii.
Najczęstsze są błędy skali: (1) traktowanie normy jakby była na 1 m2, (2) pomijanie faktu, że 1100 m2 to 11×100 m2, (3) zaokrąglanie powierzchni do 1000 m2. Pomaga szybka kontrola rzędu wielkości wyniku.
Zrób przybliżenie: norma 21,21 t/100 m2 to "około 21 t na 100 m2". Dla 1100 m2 masz około 11 razy więcej, więc około 11 × 21 ≈ 231 t. Jeśli wychodzi 2000 t albo 20 t, to prawie na pewno popełniono błąd w skali.
m3 stosujesz wtedy, gdy zużycie podane jest objętościowo (np. m3 kruszywa na m2) albo gdy masz gęstość i liczysz masę z objętości. W tym typie zadania norma jest masowa na 100 m2, więc właściwą podstawą obmiaru jest powierzchnia, nie objętość.
Zużycie w tonach zwykle odpowiada ilości materiału potrzebnej do uzyskania wymaganej grubości i zagęszczenia po wykonaniu robót. W praktyce zagęszczenie może wpływać na rzeczywiste zużycie, ale w rozliczeniu często punktem odniesienia jest norma z dokumentacji. Dlatego ważne jest, aby norma dotyczyła tej samej technologii.
Ćwicz schemat: obmiar (m, m2, m3) → jednostka normy (np. na 100 m2) → przeliczenie proporcji → kontrola rzędu wielkości. Rób zadania z różnymi jednostkami (cm/m, t/kg) i zapisuj każdy krok z jednostkami, aby nie zgubić "/100".
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Powierzchnia warstwy: 5,50 m × 200,00 m = 1100 m2.Norma wynosi 21,21 t na 100 m2, więc dla 1100 m2 jest to 11 × 21,21 t = 233,31 t."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pole powierzchni" – zasady obliczania pól figur płaskich (prostokąt), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność" – przeliczanie wielkości wprost proporcjonalnych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Jednostka SI" / "Układ SI" – kontekst poprawnego zapisu i rozumienia jednostek, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mi%C4%99dzynarodowy_uk%C5%82ad_jednostek_miar (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik/kurs: podstawy obmiaru robót drogowych i ziemnych (m², m³, t) dla branży budowlanej
  • Zbiory zadań: obliczenia procentowe i proporcje w praktyce budowlanej
  • Materiały szkolne z technologii robót drogowych (podbudowy, warstwy konstrukcyjne, kruszywa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego