KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 6.
Jaką maksymalną pracę przewozową wyrażoną w tonokilometrach (tkm) może wykonać dziennie przedsiębiorstwo transportowe dysponujące 4 pojazdami o ładowności 15 ton i 5 pojazdami o ładowności 24 tony. jeżeli każdy pojazd wykonuje jeden przewóz dziennie na średnią odległość 200 km?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca przewozowa w tkm to iloczyn masy ładunku (w tonach) i odległości (w km). Suma ładowności floty: 4×15 t + 5×24 t = 60 t + 120 t = 180 t na jeden dzienny przewóz. Każdy pojazd jedzie 200 km, więc 180 t × 200 km = 36 000 tkm.

Pełne wyjaśnienie:

Tonokilometr (tkm) jest miarą pracy przewozowej w transporcie: pokazuje, jaką pracę wykonano, przewożąc określoną masę na określoną odległość. W najprostszym ujęciu:

tkm = tony × kilometry

W zadaniu podano dwie grupy pojazdów oraz informację, że każdy pojazd wykonuje jeden przewóz dziennie na średnią odległość 200 km. Aby policzyć maksymalną dobową pracę przewozową, sumujemy "możliwą do przewiezienia masę" we wszystkich kursach i mnożymy przez długość trasy.

Krok 1: suma ładowności floty

  • 4 pojazdy o ładowności 15 t: 4 × 15 = 60 t
  • 5 pojazdów o ładowności 24 t: 5 × 24 = 120 t

Razem: 60 t + 120 t = 180 t.

Krok 2: przeliczenie na tonokilometry

Skoro cała ta masa jest przewożona na dystansie 200 km, to:

180 t × 200 km = 36 000 tkm.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki typu 18 000 tkm zwykle wynikają z pominięcia części floty (np. policzenia tylko połowy ładowności) albo z błędnego przyjęcia mniejszej ładowności łącznej.
  • 24 000 tkm może pojawić się przy policzeniu wyłącznie pojazdów 24-tonowych (120 t × 200 km) i zapomnieniu o pojazdach 15-tonowych.
  • 12 000 tkm to typowy skutek błędu rachunkowego lub pomylenia liczby pojazdów z ładownością (np. 60 t × 200 km = 12 000 tkm, czyli policzenie tylko 4 pojazdów).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sumuj ładowność całej floty (lub masę w kursach), dopiero potem mnoż przez odległość. To ogranicza ryzyko pominięcia jednej z grup pojazdów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej: 1 tkm oznacza przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km. W praktyce tkm liczy się jako iloczyn masy (w tonach) i odległości (w km), co pozwala porównywać skalę przewozów.
Najpierw ustal masę przewożoną w danym okresie (np. suma ładowności pojazdów w kursach), potem pomnóż przez odległość trasy. Schemat: tkm = (tony w kursach) × (km). Przy wielu pojazdach zsumuj ich ładowności lub policz osobno i dodaj wyniki.
Ponieważ tkm ma opisywać jednocześnie ile przewieziono i jak daleko. Sama masa nie pokazuje obciążenia systemu transportowego, a sama odległość też nie. Iloczyn tony×km lepiej oddaje "pracę" wykonaną przez flotę.
Nie zawsze. W realnych warunkach masa ładunku może być mniejsza od ładowności (np. brak pełnego załadunku, ograniczenia gabarytowe). W zadaniach egzaminacyjnych "maksymalna praca przewozowa" zwykle oznacza przyjęcie pełnego wykorzystania ładowności, o ile nie podano inaczej.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie jednej grupy pojazdów, błędne zsumowanie ładowności, pomnożenie tylko przez km albo tylko przez tony oraz pomylenie liczby pojazdów z ich ładownością. Pomaga zapis w dwóch krokach: suma ton, potem mnożenie przez km.
Masz dwa równoważne podejścia: (1) policzyć tkm dla każdej grupy pojazdów i zsumować, albo (2) najpierw zsumować ładowność wszystkich pojazdów (w danym kursie/dniu), a potem pomnożyć przez odległość. Oba dają ten sam wynik, jeśli dystans jest taki sam.
tkm stosuje się m.in. do oceny skali przewozów, porównywania wydajności floty, raportowania wyników działalności transportowej oraz planowania zasobów (ile pracy przewozowej można zrealizować dziennie/tygodniowo). To także wygodna miara do analiz kosztów w przeliczeniu na pracę.
Tak. Jeśli ładunek (w tonach) i odległość (w km) na kurs są stałe, to podwojenie liczby kursów podwaja tkm. Wzór można zapisać jako: tkm = ładunek × odległość × liczba kursów. Dlatego w zadaniach trzeba uważnie czytać, ile kursów wykonuje każdy pojazd.
W zadaniach szkolnych "maksymalna" zwykle oznacza wynik przy założeniu pełnego wykorzystania podanej ładowności i realizacji wszystkich wskazanych przewozów. Nie dodaje się dodatkowych, nieopisanych elementów (np. powrotów na pusto), chyba że treść wyraźnie każe je uwzględnić.
Użyj szacowania: zsumuj ładowności do "okrągłej" liczby, a potem pomnóż przez 200 km. Np. 180 t × 200 km = 180 × 2 × 100 = 360 × 100 = 36 000. Taka kontrola pozwala wykryć zbyt małe wyniki wynikające z pominięcia części floty.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Praca przewozowa w tkm to iloczyn masy ładunku (w tonach) i odległości (w km)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Tonokilometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr (dostęp: 2026-03-02)
  • Eurostat, Statistics Explained, glossary: "Tonne-kilometre" — https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Tonne-kilometre (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw transportu i spedycji: pojęcie pracy przewozowej i tkm
  • Zadania rachunkowe z planowania zdolności przewozowej floty (arkusze ćwiczeń)
  • Słowniki/encyklopedie pojęć transportowych wyjaśniające "tonokilometr"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego