KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Jaką metodę kontroli stanu mikrobiologicznego powietrza opisano w ramce?
Ilustracja przedstawia tekst w ramce, który opisuje metodę kontroli stanu mikrobiologicznego powietrza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda sedymentacyjna to pasywny pobór drobnoustrojów z powietrza: na określony czas eksponuje się otwartą płytkę Petriego z podłożem, a mikroorganizmy osiadają na niej grawitacyjnie. Metody zderzeniowa i filtracyjna wymagają wymuszonego przepływu powietrza przez aparat, a odśrodkowa – wirowania próbki.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola stanu mikrobiologicznego powietrza może być prowadzona metodami pasywnymi lub aktywnymi. Odpowiedź "Sedymentacyjną." jest właściwa wtedy, gdy opis dotyczy sytuacji, w której nie zasysa się powietrza przez urządzenie, tylko umożliwia się opad cząstek biologicznych na podłoże.

Na czym polega metoda sedymentacyjna?

  • Stosuje się płytkę Petriego z odpowiednim podłożem mikrobiologicznym.
  • Płytkę pozostawia się otwartą przez ustalony czas ekspozycji w badanym miejscu.
  • Mikroorganizmy i cząstki kurzu z powietrza opadają grawitacyjnie i osiadają na powierzchni podłoża.
  • Po inkubacji liczy się wyrosłe kolonie i ocenia poziom zanieczyszczenia w sposób porównawczy (trend, strefy, porównanie przed/po działaniach higienicznych).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Odśrodkową." – odśrodkowanie dotyczy zwykle rozdziału składników w próbce podczas wirowania (np. zagęszczanie zawiesin). Sama kontrola powietrza tą drogą wymagałaby najpierw pobrania próbki do medium, a to nie jest typowy opis metody powietrznej.
  • "Zderzeniową." – metoda zderzeniowa (impakcyjna) jest aktywna: aparat zasysa znaną objętość powietrza i uderza strumieniem w podłoże/element zbierający, co pozwala wiązać wynik z objętością.
  • "Filtracyjną." – również aktywna: powietrze przepuszcza się przez filtr, na którym zatrzymują się mikroorganizmy, a następnie filtr przenosi się na podłoże lub wypłukuje. W opisie tej metody zwykle pojawia się filtr i pompa/aspirator.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie jest "otwarta płytka" i "osadzanie się z powietrza", myśl o sedymentacji. Jeśli pojawia się "zasysanie/objętość powietrza/aparat", rozważ metody aktywne (zderzeniową lub filtracyjną).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pasywna metoda oceny mikrobiologicznej powietrza, w której drobnoustroje opadają grawitacyjnie na otwarte podłoże w płytce Petriego podczas ekspozycji. Po inkubacji liczy się kolonie i porównuje wyniki między miejscami lub w czasie.
Sedymentacja nie wymaga aparatu zasysającego powietrze: kluczowe jest "pozostawienie otwartej płytki". Metoda zderzeniowa jest aktywna: pojawia się pobór określonej objętości powietrza i zderzanie cząstek z powierzchnią zbierającą.
Bo nie wymusza przepływu powietrza przez urządzenie. Wykorzystuje naturalny opad cząstek i drobnoustrojów z powietrza na podłoże. Z tego powodu wyniki często służą do porównań i trendów, a nie do precyzyjnego przeliczenia na objętość powietrza.
Największym ograniczeniem jest brak kontroli objętości powietrza: wynik zależy od ruchu powietrza, turbulencji i czasu ekspozycji. Metoda preferuje cząstki cięższe, słabiej wykrywa drobne aerozole, więc bywa traktowana jako metoda orientacyjna.
To metoda aktywna: znana objętość powietrza jest przepuszczana przez filtr, który zatrzymuje mikroorganizmy. Potem filtr przenosi się na podłoże lub wypłukuje do roztworu i wykonuje posiew. W opisie zwykle występuje pompa i filtr.
Tak, zwykle jest to możliwe, bo aparat pobiera określoną objętość (np. w litrach) i dzięki temu da się odnieść liczbę kolonii do objętości powietrza. W zadaniach testowych wskazówką jest informacja o przepływie, czasie zasysania lub objętości.
Częste pomyłki to porównywanie wyników bez uwzględnienia czasu ekspozycji i miejsca ustawienia płytek, ignorowanie przeciągów oraz traktowanie wyniku jak precyzyjnego przeliczenia na objętość powietrza. Ważne jest też unikanie kontaminacji podczas otwierania i zamykania płytek.
Gdy potrzebna jest szybka, prosta i tania ocena porównawcza (np. kontrola stref, wstępny monitoring czystości, sprawdzenie wpływu sprzątania). Do pomiarów ilościowych z odniesieniem do objętości częściej wybiera się metody aktywne.
Czas ekspozycji wpływa na liczbę osiadających drobnoustrojów: dłuższy czas zwykle daje więcej kolonii. Dlatego w porównaniach trzeba stosować stały, z góry ustalony czas oraz porównywalne warunki (wysokość ustawienia, miejsce, ruch powietrza).
Odśrodkowanie to technika obróbki próbki w wirówce (np. zagęszczanie zawiesiny), a nie standardowy sposób bezpośredniego pobierania z powietrza. W opisach monitoringu powietrza dominują metody z opadem, impakcją lub filtracją, bo dotyczą bezpośrednio aerozolu.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Metoda sedymentacyjna to pasywny pobór drobnoustrojów z powietrza: na określony czas eksponuje się otwartą płytkę Petriego z podłożem, a mikroorganizmy osiadają na niej grawitacyjnie."

Źródła:

  • ISO 14698-1:2003, Cleanrooms and associated controlled environments — Biocontamination control — Part 1: General principles and methods
  • ISO 14698-2:2003, Cleanrooms and associated controlled environments — Biocontamination control — Part 2: Evaluation and interpretation of biocontamination data

Materiały:

  • Podręczniki z mikrobiologii środowiskowej i sanitarnej (rozdziały o powietrzu i aerozolach biologicznych)
  • Instrukcje laboratoryjne dotyczące monitoringu mikrobiologicznego (SOP) w pracowniach mikrobiologicznych
  • Materiały dydaktyczne o metodach: sedymentacyjnej (pasywnej), zderzeniowej (impakcyjnej) i filtracyjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego