KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 12.
Jaką minimalną ilość koksu należy dostarczyć do procesu konwertorowania stopu Cu-Pb-Fe, jeżeli masa przerabianego stopu wynosi 150 Mg, a koks dozuje się w ilości 0,35+0,45% masy przerabianego stopu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna dawka wynika z dolnej granicy 0,35% masy wsadu. Liczymy 0,35% z 150 Mg: 150 · 0,0035 = 0,525 Mg. Pozostałe odpowiedzi są o rzędy wielkości większe albo odpowiadają dawce 0,45% (maksimum), a nie minimum.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wyznaczyć minimalną ilość koksu dla wsadu o masie 150 Mg, gdy dozowanie podane jest jako wartości procentowe masy przerabianego stopu. Minimalna ilość odpowiada najmniejszemu udziałowi procentowemu, czyli 0,35%.

Krok 1: Zamiana procentu na ułamek dziesiętny
0,35% = 0,35/100 = 0,0035.

Krok 2: Obliczenie masy koksu
mkoksu = 150 Mg · 0,0035 = 0,525 Mg.

Dlatego odpowiedź "0,525 Mg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "0,675 Mg" odpowiadałoby dawce 0,45% (150 · 0,0045 = 0,675), czyli wartości maksymalnej, a pytanie wymaga minimum.
  • "52,5 Mg" powstaje zwykle z pomylenia procentu z ułamkiem (np. potraktowanie 0,35% jak 0,35) lub błędnego przesunięcia przecinka o dwa miejsca.
  • "67,5 Mg" to także błąd rzędu wielkości (np. 0,45 potraktowane jako 45% albo inne nieprawidłowe przeliczenie), kompletnie nieadekwatny do typowego dozowania dodatku procentowego.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z dozowaniem procentowym zawsze sprawdź rząd wielkości: przy ułamkach procenta wynik powinien być znacznie mniejszy od 1% masy wsadu (tu 1% z 150 Mg to 1,5 Mg, więc 0,35% musi dać około 0,5 Mg).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamień procent na ułamek: 0,35% = 0,35/100 = 0,0035. Następnie pomnóż przez masę wsadu: 150 Mg × 0,0035 = 0,525 Mg. To jest minimalna masa koksu, jeśli 0,35% traktujesz jako dolną granicę dozowania.
Pytanie zawiera słowo "minimalną", więc interesuje Cię najmniejsza wartość z podanego poziomu dozowania. Jeśli 0,35% i 0,45% oznaczają zakres, to minimum odpowiada 0,35%. Dawka 0,45% daje wynik większy i nie spełnia warunku "minimalna".
Mg to megagram, czyli jednostka masy równa 1000 kg (1 Mg = 1 tona). W zadaniach technologicznych często podaje się masę wsadu w Mg, a dodatki liczy się jako procent tej masy, otrzymując wynik również w Mg.
W praktyce taki zapis bywa rozumiany jako zakres (0,35–0,45%). Gdy zadanie pyta o minimum, przyjmuje się dolną wartość. Sumowanie 0,35% i 0,45% dałoby 0,80%, co powinno być jednoznacznie zapisane jako 0,8% — dlatego warto czytać polecenie w kontekście "minimalnej" dawki.
Ustal rząd wielkości: 1% z 150 Mg to 1,5 Mg. Skoro 0,35% jest około trzykrotnie mniejsze od 1%, wynik powinien być w okolicach 0,5 Mg. To szybka kontrola, czy nie pomyliłeś procentu z ułamkiem lub przecinka.
Bo przy dozowaniu rzędu ułamka procenta wynik powinien być mały w porównaniu z 150 Mg. Kilkadziesiąt Mg oznaczałoby dziesiątki procent wsadu, a nie 0,35% czy 0,45%. Takie wartości zwykle wynikają z błędu w zamianie procentów na ułamki.
Najczęściej: (1) użycie 0,35 zamiast 0,0035, (2) przesunięcie przecinka o jedno miejsce zamiast o dwa, (3) pomylenie minimum z maksimum w podanym zakresie, (4) brak kontroli rzędu wielkości. Pomaga zapis wzoru: m = M × p/100.
Postępuj analogicznie jak dla minimum: 0,45% = 0,0045. Następnie 150 Mg × 0,0045 = 0,675 Mg. Ta wartość odpowiada górnej granicy dozowania, więc nie jest "minimalna", ale bywa przydatna jako kontrola zakresu.
Gdy dodatek (topnik, reduktor, utleniacz lub inny składnik pomocniczy) jest dozowany proporcjonalnie do ilości przerabianego materiału. Procenty ułatwiają skalowanie procesu: przy zmianie masy wsadu można szybko przeliczyć potrzebną masę dodatku.
Ćwicz schemat: dane → procent → ułamek → mnożenie → kontrola sensu. Rób krótką kontrolę 1% i 0,1% danej masy, żeby szybko wykrywać błędy rzędu wielkości. Warto też trenować zadania na minimum/maksimum w zakresie dozowania.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Minimalna dawka wynika z dolnej granicy 0,35% masy wsadu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-04)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikibooks (PL), "Matematyka/Procenty" — https://pl.wikibooks.org/wiki/Matematyka/Procenty (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Powtórka z działań na procentach (zadania: oblicz p% z liczby)
  • Zestaw zadań rachunkowych z przeliczeń mas i udziałów procentowych w technologii
  • Notatka wzorów: x% z m = m · x/100 oraz minimum/maximum dla zakresu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego