W technologii leku recepturowego o postaci końcowej decydują przede wszystkim: rodzaj nośnika/podłoża, sposób sporządzenia oraz sposób dawkowania i droga podania.
Odpowiedź "Czopki doodbytnicze." jest właściwa wtedy, gdy recepta przewiduje przygotowanie masy czopkowej (czyli połączenie substancji leczniczej z odpowiednim podłożem) oraz uformowanie dawek jednostkowych przeznaczonych do podania doodbytniczego. W praktyce aptecznej taką postać rozpoznaje się po tym, że recepta wskazuje na podłoże typowe dla czopków oraz na konieczność uformowania i porcjowania mieszaniny do postaci stałych jednostek.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "Zawiesinę." wybiera się, gdy substancja stała jest rozproszona w cieczy i nie tworzy roztworu. Zawiesina pozostaje układem niejednorodnym, zwykle wymaga wstrząśnięcia przed użyciem i dotyczy postaci płynnej.
- "Emulsję W/O." (woda w oleju) otrzymuje się tylko wtedy, gdy recepta przewiduje dwie niemieszające się fazy (wodną i olejową) oraz emulgator i technologię emulgowania. Sama obecność składników nie przesądza o emulsji, jeśli brak jest układu dwóch faz ciekłych.
- "Roztwór." powstaje wyłącznie wtedy, gdy składniki ulegają rozpuszczeniu i tworzą układ jednorodny. Jeśli produkt końcowy ma być porcjowany do postaci stałych dawek, nie będzie to roztwór.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy produkt ma być stały czy ciekły, następnie sprawdź, czy układ jest jednofazowy czy wielofazowy, a na końcu powiąż to z drogą podania (np. doodbytniczą) i sposobem porcjowania.
