KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 38.
Jaką stawkę za 1 km przyjęło przedsiębiorstwo przewozowe, jeżeli w rozpatrywanym czasie koszty stałe wyniosły 35 000 zł, koszty zmienne 5 000 zł, przeciętny przebieg pojazdu 20 000 km, a zysk 10%?
(UWAGA: Na egzaminie w tym pytaniu przyznawany jest 1 punkt, niezależnie od odpowiedzi)
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stawka za 1 km wynika z kosztu całkowitego przypadającego na przebieg oraz narzutu zysku.
Najpierw: 35 000 + 5 000 = 40 000 zł. Koszt na 1 km: 40 000 / 20 000 = 2,00 zł/km. Zysk 10%: 2,00 · 1,10 = 2,20 zł/km, więc wskazana w odpowiedziach wartość 3,50 zł/km nie wynika z podanych danych.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji stawki za 1 km najpierw ustala się koszt całkowity w analizowanym okresie, a następnie przelicza go na jednostkę miary (tu: 1 km). Dopiero na tej podstawie dolicza się zakładany narzut zysku.

Krok 1. Zsumuj koszty
Koszty stałe: 35 000 zł
Koszty zmienne: 5 000 zł
Razem: 35 000 + 5 000 = 40 000 zł

Krok 2. Oblicz koszt jednostkowy na 1 km
Przebieg: 20 000 km
Koszt na 1 km: 40 000 / 20 000 = 2,00 zł/km

Krok 3. Dolicz zysk 10%
Jeżeli "zysk 10%" rozumiany jest jako narzut na koszt (typowe ujęcie w prostych zadaniach kalkulacyjnych), to stawka powinna wynieść: 2,00 · 1,10 = 2,20 zł/km.

Dlatego odpowiedź "3,50 zł/km" nie wynika z przedstawionych danych wejściowych przy standardowym rozumieniu narzutu zysku. Pozostałe propozycje ("3,80 zł/km", "4,40 zł/km", "4,50 zł/km") również nie odpowiadają obliczeniom i mogą być skutkiem typowych błędów: nieuwzględnienia przebiegu, dodania zysku do błędnej podstawy albo pomylenia "10%" z inną wartością (np. 10% od przychodu lub marżą liczoną inaczej).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki (zł, km, zł/km) i wykonuj działania w kolejności: suma kosztów → podział przez przebieg → narzut procentowy. To ogranicza ryzyko pomyłek i pozwala szybko wychwycić nielogiczny wynik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zsumuj koszty stałe i zmienne, aby mieć koszt całkowity okresu. Następnie podziel go przez przebieg w km, aby dostać koszt 1 km. Na końcu dolicz narzut zysku (np. 10%), mnożąc wynik przez 1,10.
Koszty stałe to wydatki, które w krótkim okresie nie zależą bezpośrednio od liczby przejechanych kilometrów, np. opłaty administracyjne, stałe elementy wynagrodzeń, część kosztów ubezpieczeń czy stałe opłaty za bazę transportową.
Koszty zmienne rosną wraz z realizacją przewozów i przebiegiem, np. paliwo, część serwisów zależna od km, ogumienie w ujęciu przebiegowym czy opłaty drogowe zależne od trasy. W zadaniach są dodawane do kosztów stałych.
Dzielenie przez przebieg pozwala przeliczyć koszt całkowity na jednostkę usługi (1 km). Dzięki temu można porównywać opłacalność, tworzyć stawki dla klientów i ocenić wpływ wzrostu przebiegu na koszt jednostkowy, szczególnie gdy duża część kosztów jest stała.
Jeśli zysk jest narzutem na koszt, to do kosztu 1 km doliczasz 10% przez mnożenie: koszt/km × 1,10. Typowy błąd to dodanie 10% do złej podstawy (np. tylko do kosztów zmiennych) albo policzenie 10% od przychodu zamiast od kosztu.
Nie zawsze. W zadaniach szkolnych "zysk 10%" często oznacza narzut na koszt (koszt × 1,10). Marża bywa liczona od ceny (przychodu), a wtedy przeliczenie wygląda inaczej. Na egzaminie czytaj uważnie, od czego liczony jest procent.
Najczęstsze są: pominięcie kosztów stałych, dzielenie przez zły przebieg, pomylenie jednostek (km vs tys. km), błędne rozumienie procentu zysku oraz zbyt wczesne zaokrąglanie. Pomaga zapis: koszty razem → koszt/km → narzut %.
Robi się to m.in. przy budowie cennika, analizie opłacalności kontraktów, kontroli kosztów floty, rozliczaniu pojazdów oraz planowaniu budżetu. Koszt 1 km jest też użyteczny do szybkiej oceny wpływu zmian cen paliwa lub przebiegów na wynik finansowy.
Porównaj wynik z kosztem 1 km bez zysku: po doliczeniu 10% stawka powinna wzrosnąć o 10% i nadal mieć jednostkę zł/km. Jeśli wyszła liczba wielokrotnie większa, zwykle oznacza to błąd w dzieleniu przez przebieg lub w przestawieniu przecinka.
Ćwicz schemat: suma kosztów → przeliczenie na jednostkę (km) → narzut/zysk. Rozwiązuj zadania z różnymi danymi, zapisuj jednostki i kontroluj rachunek na końcu (czy stawka jest realistyczna). Pomaga też arkusz w Excelu z gotowym wzorem.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_zmienne - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_jednostkowy - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów w transporcie (koszt jednostkowy, kalkulacje)
  • Zadania treningowe z kalkulacji stawek transportowych (koszt/km, koszt/tonokm)
  • Notatki z podstaw ekonomiki transportu (struktura kosztów w przedsiębiorstwie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego