KWALIFIKACJA CHM6 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 35.
Jaką wartość stężenia molowego roztworu otrzymamy w wyniku rozcieńczenia wodą odważki analitycznej zawierającej 0,1 mola substancji w kolbie miarowej o pojemności 200 cm3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie molowe oblicza się ze wzoru c = n/V. W kolbie miarowej 200 cm3 to 0,200 dm3. Dla n = 0,1 mola otrzymujemy c = 0,1 / 0,200 = 0,5 mol/dm3. Kluczowe jest poprawne przeliczenie jednostek objętości.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie molowe (molarność) definiuje się jako liczbę moli substancji rozpuszczonej przypadającą na 1 dm3 roztworu, czyli:

c = n / V

W zadaniu podano, że odważka analityczna zawiera 0,1 mola substancji, a roztwór przygotowuje się w kolbie miarowej o pojemności 200 cm3. Ponieważ jednostką w odpowiedzi jest dm3, trzeba wykonać konwersję:

  • 1 dm3 = 1000 cm3
  • 200 cm3 = 200/1000 dm3 = 0,200 dm3

Następnie podstawiamy do wzoru:

  • c = 0,1 mol / 0,200 dm3 = 0,5 mol/dm3

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,2 mol/dm3 zwykle wynika z pomylenia działań (np. dzielenia przez 0,5 zamiast przez 0,2) albo z nieuporządkowanego rachunku w pośpiechu.
  • 0,1 mol/dm3 to częsty efekt "przepisania" liczby moli jako stężenia, bez uwzględnienia objętości roztworu.
  • 1,0 mol/dm3 może wynikać z przyjęcia błędnej objętości 0,100 dm3 (100 cm3) albo z pomylenia 200 cm3 z 0,1 dm3.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj objętość w dm3 przed podstawieniem do wzoru. To najskuteczniej eliminuje typowe błędy jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie molowe (molarność) to liczba moli substancji rozpuszczonej przypadająca na 1 dm3 roztworu. Zapisuje się je jako c i oblicza ze wzoru c = n/V, gdzie n jest w molach, a V w dm3.
Użyj zależności: 1 dm3 = 1000 cm3. Dlatego 200 cm3 = 200/1000 dm3 = 0,200 dm3. Ten krok jest kluczowy, bo bez niego łatwo o błąd w wyniku stężenia.
Wykorzystaj wzór c = n/V. Najpierw upewnij się, że objętość V jest w dm3 (a nie w cm3 czy mL). Potem podstaw: n w molach i V w dm3, wykonaj dzielenie i podaj jednostkę mol/dm3.
W kolbie miarowej roztwór uzupełnia się do kreski, więc znana i kontrolowana jest objętość końcowa roztworu. Ilość dodanej wody zależy od objętości zajętej przez substancję i warunków, więc nie jest bezpośrednio używana do obliczeń molarności.
Nie. 0,1 mola to ilość substancji (n), a stężenie zależy jeszcze od objętości roztworu (V). Dopiero po podzieleniu n przez V w dm3 dostajesz stężenie molowe. Mylenie "moli" ze "stężeniem" to częsty błąd.
Najczęściej pojawiają się: brak konwersji cm3 na dm3, wpisanie do wzoru V=200 zamiast 0,200, oraz podanie jednostki niezgodnej z obliczeniami. Dobra praktyka: zawsze zapisuj V w dm3 jako liczbę z przecinkiem.
Obliczenia molarności stosuje się m.in. przy przygotowaniu roztworów roboczych i wzorcowych, rozcieńczaniu odczynników do analiz (np. miareczkowania), a także przy kontroli parametrów procesów, gdzie ważne jest utrzymanie określonych stężeń reagentów.
Jeśli w treści pojawia się liczba moli (lub masa i masa molowa) oraz objętość roztworu, a odpowiedzi mają jednostkę mol/dm3, to chodzi o stężenie molowe. Dla stężenia procentowego lub molalności jednostki i dane byłyby inne.
Bo objętość roztworu jest mniejsza niż 1 dm3. Molarność mówi "ile moli przypada na 1 dm3", więc gdy 0,1 mola znajduje się w 0,200 dm3, to w przeliczeniu na 1 dm3 byłoby 5 razy więcej: 0,5 mol/dm3.
Wykonaj kontrolę "na oko": 0,200 dm3 to 1/5 dm3. Skoro w 1/5 dm3 jest 0,1 mola, to w 1 dm3 będzie 5 razy więcej, czyli 0,5 mola. Taka kontrola pomaga wyłapać błędy w jednostkach.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie molowe oblicza się ze wzoru c = n/V."

Źródła:

  • IUPAC Gold Book: "amount concentration (c)" (molar concentration), https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 (dostęp: 2026-03-01)
  • BIPM: The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), rozdział dot. jednostek objętości i litra, https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy: "Molarity" (definicja i przykłady obliczeń c=n/V), https://www.khanacademy.org/science/chemistry/solutions-and-solubility/molarity-tutorial/a/molarity (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Skrypt z chemii analitycznej: dział o stężeniach i przygotowaniu roztworów
  • Tablice chemiczne z przeliczeniami jednostek i definicjami stężeń
  • Zbiór zadań rachunkowych z chemii (stężenia, rozcieńczenia, roztwory)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego