KWALIFIKACJA CHM6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 35.
Badanie wykazało, że kwas siarkowy(VI) zalicza się do gatunku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gatunki "Kt" odnoszą się do jakości kwasu siarkowego(VI) technicznego i wynikają z wymagań normowych (m.in. stężenie oraz limity zanieczyszczeń, pozostałość po prażeniu).
"Oleum 25" to inny produkt (H2SO4 z nadmiarem SO3), a pozostałe skróty nie opisują gatunku Kt kwasu technicznego.

Pełne wyjaśnienie:

W przemyśle chemicznym kwas siarkowy(VI) (H2SO4) występuje w różnych odmianach jakościowych. Oznaczenia typu "Kt" dotyczą kwasu siarkowego technicznego i służą do rozróżnienia gatunków jakościowych, które spełniają różne wymagania dotyczące parametrów takich jak stężenie oraz dopuszczalne ilości zanieczyszczeń (np. związki metali, chlorki) czy pozostałość po prażeniu.

Odpowiedź "Kt II" wskazuje na jeden z gatunków kwasu technicznego w tej klasyfikacji. W praktyce dobór gatunku jest ważny, bo inne procesy technologiczne wymagają innej czystości: część instalacji toleruje większy poziom zanieczyszczeń, a inne (lub katalizatory, aparatura) wymagają surowca o wyższych parametrach jakości.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • "Kt I" to inny gatunek w tej samej rodzinie oznaczeń, ale pytanie dotyczy konkretnego wyniku klasyfikacji po badaniu. Bez znajomości wymagań przypisanych do próbki nie można automatycznie wybierać "I" tylko dlatego, że brzmi jak "lepszy".
  • "Nt" nie jest w podanym kontekście jednoznacznie zdefiniowany jako gatunek kwasu siarkowego technicznego w systemie Kt, więc jako odpowiedź jest nieadekwatny do pytania o "gatunek" Kt.
  • "Ol 25" (oleum 25%) oznacza produkt z nadmiarem tritlenku siarki (SO3) rozpuszczonego w H2SO4. Oleum nie jest "gatunkiem Kt" kwasu technicznego, tylko odrębną postacią surowca o innym przeznaczeniu i właściwościach.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "gatunek" oraz skrót "Kt", myśl o klasyfikacji jakościowej kwasu technicznego, a nie o odczynnikach laboratoryjnych ani o oleum. Numer gatunku zwykle wiąże się z wymaganiami czystości, a nie wyłącznie z procentowym stężeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Kt" odnosi się do gatunku (klasy jakości) kwasu siarkowego(VI) technicznego. Taki gatunek opisuje wymagania jakościowe surowca, m.in. dopuszczalne zanieczyszczenia i inne parametry kontrolne, a nie tylko samą nazwę związku H2SO4.
To częsty błąd: stężenie to zawartość H2SO4 (np. w %), a gatunek dotyczy jakości, czyli limitów zanieczyszczeń, pozostałości po prażeniu i innych kryteriów. Dwa gatunki mogą mieć podobne stężenie, ale różnić się czystością.
Oleum to kwas siarkowy z nadmiarem SO3 (tritlenku siarki). "25" zwykle odnosi się do zawartości wolnego SO3. Oleum jest innym produktem niż standardowy roztwór H2SO4 i nie jest traktowane jako "gatunek Kt".
W kontroli jakości typowo sprawdza się m.in. stężenie (lub gęstość jako wskaźnik), zawartość zanieczyszczeń (np. chlorków, żelaza), pozostałość po prażeniu oraz obecność substancji redukujących. Zakres zależy od wymagań procesu.
Wyższy gatunek wybiera się, gdy proces jest wrażliwy na zanieczyszczenia, np. ze względu na katalizator, jakość produktu końcowego albo ryzyko korozji aparatury. W praktyce decyzja wynika ze specyfikacji procesu i wymagań jakościowych surowca.
Mechanizm pomyłki wynika z podobieństwa skojarzeń: "oleum" brzmi jak "bardzo stężony kwas", a "Kt I" sugeruje "najlepszy". Tymczasem pytanie dotyczy klasyfikacji jakościowej (gatunku), a oleum to inny produkt, nie gatunek w systemie Kt.
To potoczne określenie podkreśla, że H2SO4 jest jednym z najważniejszych surowców w przemyśle: używa się go m.in. do produkcji nawozów, wielu chemikaliów, w obróbce metali i w akumulatorach. Duża skala zastosowań wymusza kontrolę jakości i klasyfikację.
W metodzie kontaktowej SO2 utlenia się do SO3 na katalizatorze (często wanadowym), a następnie SO3 absorbuje się w wodzie lub w kwasie siarkowym. Proces jest kluczowy przemysłowo i dlatego parametry surowca (jakość, zanieczyszczenia) mają znaczenie.
Nie. Kwas techniczny jest przeznaczony do zastosowań przemysłowych i może mieć inne dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń niż odczynniki laboratoryjne (np. o wysokiej czystości analitycznej). Na egzaminie ważne jest rozpoznanie, że "Kt" dotyczy jakości przemysłowej.
Ucz się rozróżniać: nazwę substancji (H2SO4), postać handlową (oleum) oraz klasę jakości (gatunek). Przećwicz, jakie parametry bada się w kontroli jakości i dlaczego zanieczyszczenia wpływają na proces oraz aparaturę.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii nieorganicznej (produkcja kwasu siarkowego metodą kontaktową)
  • Instrukcje zakładowe i karty charakterystyki (SDS) dla H2SO4 i oleumu
  • Skrypty z kontroli jakości surowców chemicznych (analiza zanieczyszczeń, pozostałość po prażeniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego