KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Aby nie dopuścić do powstawania odłupań na dolnej powierzchni elementu podczas wiercenia otworu wiertarką ręczną, należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odłupania powstają najczęściej w chwili, gdy wiertło przebija się na wylot i wyrywa włókna od strony wyjścia.
Aby temu zapobiec, wykonuje się wiercenie z jednej strony do momentu nawiercenia, a następnie kończy od strony przeciwnej, utrzymując czystą krawędź otworu na dolnej powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

Odłupania (wyrwania włókien) na dolnej powierzchni elementu podczas wiercenia pojawiają się zwykle w końcowej fazie, gdy wiertło przechodzi na wylot. Wtedy materiał od strony wyjścia nie jest już podparty, a krawędzie otworu mogą zostać "wyrwane" przez skrawanie i nacisk narzędzia.

Najprostszą i bardzo skuteczną metodą ograniczenia tego zjawiska jest wiercenie z obu stron: zaczyna się wiercenie od jednej strony, wykonuje nawiercenie (tak, by był widoczny punkt/stożek prowadzący), a następnie odwraca element i dokańcza otwór od strony przeciwnej. Dzięki temu każda strona jest w praktyce stroną "wejścia" wiertła, a ryzyko wyrywania włókien przy wyjściu znacząco maleje.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe lub nie stanowią najlepszej zasady?

  • Używać wierteł śrubowych z rozwartym kątem wierzchołkowym – sama zmiana kąta wierzchołkowego nie rozwiązuje problemu braku podparcia przy wyjściu wiertła. O jakości decyduje też technika (podparcie, docisk, stabilizacja) i dopasowanie rodzaju wiertła do materiału.
  • W końcowej fazie wiercenia zwiększyć obroty wiertła – podniesienie obrotów przy wyjściu może wręcz nasilić uszkodzenia, jeśli nadal brakuje podparcia. Kluczowe jest kontrolowane zakończenie wiercenia, a nie "przyspieszanie" procesu.
  • Wiercić jednocześnie w dwóch złożonych elementach – samo złożenie dwóch elementów nie gwarantuje czystej dolnej powierzchni właściwego elementu; istotne jest właściwe podparcie (np. materiałem ofiarnym) i brak przesunięcia. W pytaniu najpewniejszą metodą jest dokończenie od strony przeciwnej.

W praktyce warsztatowej warto dodatkowo pamiętać o stabilnym unieruchomieniu elementu, właściwym docisku oraz o podparciu materiałem ofiarnym, gdy wiercenie "na wylot" musi być wykonane z jednej strony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej pojawiają się przy wyjściu wiertła z materiału, gdy włókna nie są podparte i zostają wyrwane zamiast czysto przecięte. Dzieje się to w końcowej fazie wiercenia "na wylot", szczególnie w drewnie o niekorzystnym układzie włókien lub w płytach.
Bo każda strona elementu staje się stroną wejścia wiertła, a nie stroną wyjścia. Przy wejściu krawędź otworu jest zwykle czystsza, a siły skrawania nie "odrywają" włókien tak jak przy przebiciu na wylot. To prosta technika poprawy estetyki.
Wtedy stosuje się podparcie od strony wyjścia, np. dociska się materiał ofiarny (deskę/płytę) pod wiercony element. Dzięki temu wiertło wychodzi w podparty materiał, a krawędź otworu w elemencie właściwym jest mniej narażona na wyrywanie.
Zwykle nie jest to najlepsza metoda. Problemem jest brak podparcia i mechanika wyjścia wiertła, a nie "za małe obroty". Zwiększenie prędkości może pogorszyć kontrolę i nasilić uszkodzenia. Lepiej zmniejszyć docisk, stabilnie prowadzić narzędzie i zadbać o podparcie.
Najczęściej dobre efekty daje wiertło przeznaczone do drewna o geometrii ułatwiającej centrowanie i nacinanie włókien (np. z ostrzem prowadzącym i krawędziami nacinającymi). Sama geometria jednak nie zastąpi poprawnej techniki: podparcia, stabilnego prowadzenia i właściwego docisku.
Nie zawsze. Jeśli drugi element pełni rolę podkładki i jest dobrze dociśnięty (materiał ofiarny), może ograniczyć wyrwania. Gdy jednak elementy się przesuną, są nierówno dociśnięte albo mają różną twardość/strukturę, efekt może być słaby, a nawet dojść do dodatkowych uszkodzeń.
Docisk powinien być stabilny, ale nie nadmierny. Zbyt duży docisk przy końcu wiercenia zwiększa ryzyko wyrwania włókien przy wyjściu wiertła. Dobrą praktyką jest zmniejszenie docisku w końcowej fazie oraz utrzymywanie prostopadłego prowadzenia wiertła do powierzchni.
Podkładkę (materiał ofiarny) stosuje się szczególnie przy wierceniu na wylot, gdy zależy na estetycznej dolnej powierzchni, a elementu nie da się odwrócić. Jest też pomocna w płytach drewnopochodnych i w elementach, w których wyrwania są bardziej widoczne lub trudne do naprawy.
Najczęściej wystarczy nawiercić do momentu, aż czubek wiertła lekko się zarysuje lub będzie wyczuwalny/ widoczny po drugiej stronie (bez pełnego przebicia). To daje punkt centrowania do dokończenia od drugiej strony. Ważne, by nie "przebić" materiału w pierwszym podejściu.
Ucz się przez zrozumienie mechanizmu: gdzie powstają uszkodzenia (wejście vs wyjście), jak działa podparcie i jak wpływają obroty oraz docisk. Przećwicz typowe sytuacje warsztatowe: wiercenie na wylot, z podkładką oraz z odwracaniem elementu. Na egzaminie wybieraj odpowiedzi eliminujące przyczynę, nie skutek.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii obróbki drewna (wiercenie, jakość otworów)
  • Instrukcje producentów wierteł do drewna (opis geometrii i zastosowań)
  • Poradniki warsztatowe o zapobieganiu wyrywaniu włókien (backer board, wiercenie z dwóch stron)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego