KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 37.
Aby nie doszło do zatrucia pszczół podczas stosowania środka ochrony roślin w uprawie kwitnących bylin, należy przestrzegać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okres prewencji dotyczy bezpieczeństwa po zabiegu (m.in. ograniczenia narażenia ludzi i zwierząt na kontakt z opryskiem). W uprawach kwitnących pomaga zmniejszyć ryzyko zatrucia pszczół poprzez przestrzeganie zaleceń ograniczających ich kontakt ze środkiem.
Karencja odnosi się do zbioru plonu, a rotacja i klasa toksyczności nie zastępują wymogów prewencji.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce ochrony roślin kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć z etykiety środka: okresu prewencji i okresu karencji. Jeśli celem jest uniknięcie zatrucia pszczół w czasie stosowania środka w kwitnących bylinach, istotne są ograniczenia związane z bezpieczeństwem po wykonaniu zabiegu oraz minimalizowaniem kontaktu owadów z cieczą użytkową i świeżymi pozostałościami na roślinach. Temu służy właśnie przestrzeganie okresu prewencji oraz powiązanych zaleceń z etykiety (np. dotyczących warunków i czasu wykonania zabiegu).

Odpowiedź "okresu prewencji" jest właściwa, bo prewencja odnosi się do ograniczeń mających zapobiec narażeniu na środek po zabiegu. W przypadku zapylaczy chodzi o to, aby pszczoły nie miały kontaktu z roślinami/pozostałościami środka w krytycznym czasie po oprysku.

Pozostałe propozycje nie rozwiązują problemu wprost:

  • "okresu karencji" dotyczy czasu od ostatniego zabiegu do zbioru lub wykorzystania plonu do konsumpcji. Chroni konsumenta i zgodność pozostałości w plonie, a nie jest podstawową zasadą zapobiegania zatruciom pszczół.
  • "zasady rotacji pestycydów" służą głównie ograniczaniu ryzyka powstawania odporności agrofagów na substancje czynne. To ważne agronomicznie, ale nie jest bezpośrednią regułą ochrony pszczół podczas jednego zabiegu w kwitnieniu.
  • "stosowania pestycydów o najniższej klasie toksyczności" brzmi sensownie, lecz sama "klasa toksyczności" nie zastępuje wymogów z etykiety dotyczących prewencji. Nawet środek relatywnie mniej toksyczny może być niebezpieczny przy złym terminie lub sposobie aplikacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się bezpieczeństwo ludzi/zwierząt po zabiegu lub ryzyko kontaktu z opryskiem, myśl o prewencji. Gdy mowa o zbiorze i spożyciu plonu – o karencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okres prewencji to czas po wykonaniu zabiegu, w którym należy ograniczyć narażenie na kontakt ze środkiem (np. wejście na plantację lub kontakt zwierząt z roślinami). W kontekście zapylaczy pomaga ograniczyć ryzyko zetknięcia pszczół z świeżymi pozostałościami preparatu.
Okres karencji dotyczy bezpieczeństwa żywności: to minimalny czas od ostatniego zabiegu do zbioru lub wykorzystania plonu. Chroni konsumenta przed nadmiernymi pozostałościami środka w plonie, ale nie jest podstawową zasadą zapobiegania zatruciom pszczół podczas kwitnienia.
W czasie kwitnienia pszczoły intensywnie odwiedzają kwiaty, więc łatwo o kontakt z cieczą użytkową lub świeżymi pozostałościami na roślinach. Ryzyko rośnie, gdy zabieg wykonuje się w nieodpowiednim czasie lub nie przestrzega ograniczeń z etykiety dotyczących bezpieczeństwa po zabiegu.
Myśl skrótem: prewencja = kontakt po zabiegu (kiedy można wejść na plantację, kiedy zwierzęta mogą mieć kontakt), a karencja = zbiór i jedzenie (kiedy wolno zebrać i przeznaczyć plon do spożycia). To rozróżnienie najczęściej rozstrzyga podobne pytania testowe.
Rotacja środków (substancji czynnych) jest ważna głównie w zapobieganiu odporności szkodników i chorób. Nie jest jednak bezpośrednią zasadą zapobiegania zatruciom pszczół w trakcie jednego oprysku. O ochronie zapylaczy decydują przede wszystkim zapisy etykiety i warunki wykonania zabiegu.
Nie zawsze. Nawet środek uznawany za mniej toksyczny może być groźny przy złym terminie (np. gdy pszczoły są aktywne) lub niewłaściwej aplikacji. Kluczowe jest stosowanie się do etykiety, w tym ograniczeń związanych z bezpieczeństwem po zabiegu (prewencja) oraz zaleceń dot. zapylaczy.
Termin zabiegu należy dobrać zgodnie z etykietą środka oraz warunkami ograniczającymi kontakt zapylaczy z opryskiem. W praktyce unika się wykonywania zabiegów w czasie największej aktywności pszczół, a planowanie opiera się na zaleceniach z etykiety i ocenie ryzyka dla owadów pożytecznych.
Najpewniejszym źródłem jest etykieta-instrukcja stosowania danego środka ochrony roślin. Zawiera ona m.in. okres karencji, okres prewencji oraz dodatkowe ostrzeżenia i warunki stosowania. Na egzaminie warto pamiętać, że te pojęcia są standardowo używane właśnie w etykietach.
Najczęstsze pomyłki to automatyczne utożsamianie "karencji" z każdym ograniczeniem czasowym oraz wybieranie odpowiedzi związanej z żywnością, nawet gdy pytanie dotyczy zwierząt lub kontaktu po zabiegu. Pomaga sprawdzenie, czy pytanie mówi o zbiorze plonu (karencja) czy o bezpieczeństwie po oprysku (prewencja).
W pytaniach egzaminacyjnych pszczoły traktuje się jako organizmy szczególnie wrażliwe na kontakt z preparatami w uprawach kwitnących. Dlatego kluczowe jest przestrzeganie ograniczeń mających zapobiec ich narażeniu po zabiegu. Szczegóły zawsze wynikają z zapisów etykiety danego środka.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Okres prewencji dotyczy bezpieczeństwa po zabiegu (m.in. ograniczenia narażenia ludzi i zwierząt na kontakt z opryskiem)."

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) – materiały/poradniki dot. bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin i ochrony zapylaczy (strony tematyczne PIORiN), https://www.gov.pl/web/piorin (dostęp 2026-03-02)
  • Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – informacje dot. środków ochrony roślin i zasad ich stosowania (serwis gov.pl, sekcje tematyczne), https://www.gov.pl/web/rolnictwo (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe PIORiN dotyczące bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin
  • Etykiety-instrukcje stosowania wybranych środków ochrony roślin (sekcje: prewencja, karencja, zagrożenie dla pszczół)
  • Podręczniki i skrypty z ochrony roślin w ogrodnictwie (działy: BHP, organizmy pożyteczne i zapylacze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego