W audiometrii progowej przewodnictwa kostnego (BC) dźwięk dociera do ślimaka przez drgania czaszki. Gdy przewód słuchowy zewnętrzny jest okludowany (zatkany) wkładką, zatyczką lub szczelną słuchawką, energia akustyczna, która normalnie "uciekałaby" na zewnątrz, zostaje zatrzymana w przewodzie. Powoduje to wzrost ciśnienia akustycznego w przewodzie i dodatkową stymulację ucha drogą powietrzną, co może wyglądać jak lepszy (niższy) próg BC, mimo że nie wynika z rzeczywistej poprawy przewodnictwa kostnego.
To właśnie nazywamy efektem okluzji. W praktyce trzeba go uwzględniać szczególnie wtedy, gdy w badaniu BC stosuje się maskowanie i jednocześnie ucho (zwykle ucho maskowane) jest zatkane – bo taka konfiguracja może zmienić obserwowany próg i wpłynąć na decyzje o poziomie szumu maskującego.
Efekt okluzji jest zależny od częstotliwości: najczęściej największy dla niskich częstotliwości (np. 250–500 Hz), a maleje wraz ze wzrostem częstotliwości. Dla 1000 Hz w wielu ujęciach dydaktycznych przyjmuje się wartość przybliżoną 10 dB, stąd taka odpowiedź najlepiej pasuje do pytania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?
- 20 dB – to wartość częściej kojarzona z większą okluzją przy niższych częstotliwościach; dla 1000 Hz bywa zbyt duża jako typowe przybliżenie.
- 5 dB – możliwe w niektórych warunkach, ale jako "wartość przybliżona" dla 1000 Hz zwykle jest zbyt mała w porównaniu z typowo nauczanymi korektami.
- 0 dB – oznaczałoby brak efektu okluzji, co przeczyłoby istocie zjawiska, jeśli ucho jest faktycznie zatkane.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zależność: okluzja jest największa w basach i stopniowo maleje; okolice 1000 Hz to zwykle wartości pośrednie (często podawane około 10 dB), a powyżej ok. 2000 Hz efekt bywa mały.
