Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2017


PYTANIE NR 22.
Aby przygotować 100 cm3 roztworu mianowanego, należy użyć kolby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roztwór o objętości końcowej 100 cm3 przygotowuje się w kolbie miarowej o tej pojemności.
100 cm3 = 100 mL = 0,1 dm3, więc właściwa jest kolba miarowa 0,1 dm3. Kolby stożkowe nie służą do dokładnego odmierzania objętości końcowej.

Pełne wyjaśnienie:

Przy sporządzaniu roztworu mianowanego (standardowego) kluczowe jest uzyskanie dokładnie określonej objętości końcowej. Do tego celu stosuje się kolbę miarową, ponieważ ma ona kreskę miarową i jest wzorcowana tak, aby po napełnieniu do kreski roztwór miał deklarowaną objętość (w praktyce z zależnością od temperatury wzorcowania szkła).

W treści podano objętość: 100 cm3. W chemii laboratoryjnej przyjmuje się równoważność jednostek: 1 cm3 = 1 mL, a 1 dm3 = 1 L. Stąd:
100 cm3 = 100 mL = 0,1 L = 0,1 dm3.

Dlatego poprawny wybór to kolba miarowa o pojemności 0,1 dm3 – dokładnie odpowiada wymaganemu wolumenowi 100 cm3, tylko zapisanym w innej jednostce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "miarowej o pojemności 10 cm3" – to kolba o zbyt małej objętości. Nie pozwoli uzyskać roztworu o objętości końcowej 100 cm3 w jednym naczyniu miarowym. W tym zadaniu chodzi o dobór naczynia o docelowej pojemności.
  • "stożkowej o pojemności 0,1 dm3" – choć liczbowo odpowiada 100 cm3, kolba stożkowa nie jest naczyniem do dokładnego wyznaczania objętości końcowej; służy głównie do mieszania, ogrzewania, prowadzenia reakcji lub miareczkowania (jako naczynie odbiorcze), a jej podziałki (jeśli są) mają charakter orientacyjny.
  • "stożkowej o pojemności 100 cm3" – analogicznie: nawet przy zgodnej liczbie, typ naczynia jest niewłaściwy do sporządzania roztworów mianowanych, bo nie zapewnia wymaganej dokładności objętości końcowej.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o przygotowaniu roztworu o zadanej objętości szukaj zawsze kolby miarowej o pojemności równej objętości końcowej, a następnie sprawdź przeliczenie jednostek (cm3 ↔ dm3). To typowy "punkt kontrolny", na którym łatwo stracić punkt przez błąd jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest kolba miarowa i do czego służy?
Kolba miarowa to naczynie laboratoryjne z jedną kreską miarową, służące do przygotowania roztworu o ściśle określonej objętości końcowej. Uzupełnia się roztwór rozpuszczalnikiem dokładnie do kreski, aby uzyskać wymaganą objętość.
Jak przeliczyć 100 cm3 na dm3 w chemii?
W laboratorium przyjmuje się, że 1 cm3 = 1 mL, a 1 dm3 = 1000 cm3. Dlatego 100 cm3 to 100/1000 dm3, czyli 0,1 dm3.
Dlaczego do roztworu mianowanego wybiera się kolbę miarową, a nie stożkową?
Kolba miarowa jest wzorcowana do dokładnego wyznaczania objętości końcowej (kreska miarowa). Kolba stożkowa służy głównie do mieszania i prowadzenia reakcji, a jej objętość nie jest wyznaczana z taką dokładnością, więc zwiększa błąd przygotowania roztworu.
Jaką kolbę wybrać do przygotowania 0,1 dm3 roztworu?
Należy wybrać kolbę miarową 0,1 dm3, ponieważ ta pojemność odpowiada objętości końcowej roztworu. Po rozpuszczeniu substancji i przeniesieniu do kolby uzupełnia się do kreski, a następnie miesza przez odwracanie.
Czy 0,1 dm3 to to samo co 100 mL?
Tak. Ponieważ 1 dm3 = 1 L, a 1 L = 1000 mL, to 0,1 dm3 = 0,1 L = 100 mL. Z kolei 100 mL to 100 cm3, bo 1 mL = 1 cm3.
Jakie są najczęstsze błędy przy doborze szkła miarowego na egzaminie?
Najczęściej myli się typ naczynia (kolba miarowa vs stożkowa) oraz jednostki (cm3 i dm3). Częsty jest też automatyczny wybór odpowiedzi z "100 cm3" bez analizy, czy naczynie zapewnia dokładną objętość końcową.
Kiedy używa się kolby stożkowej w chemii analitycznej?
Kolby stożkowej używa się m.in. do mieszania, ogrzewania oraz jako naczynia do miareczkowania (łatwo mieszać przez koliste ruchy bez rozchlapywania). Nie jest to jednak podstawowe naczynie do dokładnego odmierzania objętości końcowej roztworu.
Jak przygotować roztwór o zadanej objętości w kolbie miarowej?
W praktyce: rozpuść odważoną substancję w części rozpuszczalnika, przenieś ilościowo do kolby miarowej, spłucz naczynia pomocnicze, dopełnij rozpuszczalnikiem do kreski (na menisku), a potem dokładnie wymieszaj przez wielokrotne odwracanie kolby.
Czy można sporządzić roztwór 100 cm3 w kolbie 10 cm3?
Nie w sensie poprawnego doboru szkła do objętości końcowej. Kolba 10 cm3 jest przeznaczona do roztworów o objętości 10 cm3. Oczywiście można wykonywać kolejne porcje, ale to zwiększa ryzyko błędu i nie odpowiada typowej procedurze przygotowania jednego roztworu 100 cm3.
Jak rozpoznać, że zadanie dotyczy objętości końcowej roztworu?
Jeśli w poleceniu jest "przygotować X cm3/dm3 roztworu", to X oznacza zwykle objętość końcową. Wtedy dobiera się szkło miarowe o tej pojemności (np. kolbę miarową), a nie naczynie do mieszania czy reakcji.
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Roztwór o objętości końcowej 100 cm3 przygotowuje się w kolbie miarowej o tej pojemności.100 cm3 = 100 mL = 0,1 dm3, więc właściwa jest kolba miarowa 0,1 dm3."

Źródła:

  • ISO 1042:1998, Laboratory glassware — One-mark volumetric flasks (zakres: definicja i zastosowanie kolb miarowych; tolerancje).
  • IUPAC Gold Book (Compendium of Chemical Terminology): hasła dotyczące jednostek objętości (centimetre cubed, litre, decimetre cubed) – https://goldbook.iupac.org (dostęp 2026-03-01).
  • Vogel's Textbook of Quantitative Chemical Analysis (red. J. Mendham i in.), rozdziały o analizie objętościowej i szkle miarowym (volumetric glassware), wydanie współczesne; weryfikacja pojęć i zastosowań.

Materiały:

  • Podręczniki do analizy ilościowej (działy: analiza objętościowa, szkło miarowe)
  • Instrukcje i procedury pracowni dotyczące sporządzania roztworów mianowanych/standardowych
  • Karty katalogowe producentów szkła laboratoryjnego (zakresy tolerancji, klasa A/B)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego