KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 18.
Aby sporządzić profil podłużny terenu dla odcinka A-B, przedstawionego na mapie sytuacyjno-wysokościowej, należy przyjąć poziom porównawczy równy
Ilustracja przedstawia fragment mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000, co jest typowe dla zadań związanych z geodezją.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziom porównawczy do profilu podłużnego dobiera się tak, aby leżał poniżej najniższej rzędnej na analizowanym odcinku i zapewniał czytelne, dodatnie odcięcia w profilu. Dla odcinka A–B, na podstawie danych z mapy, spełnia to wartość 193,0 m.

Pełne wyjaśnienie:

Profil podłużny przedstawia zmiany wysokości terenu (rzędnych) wzdłuż wybranego odcinka, np. A–B. Aby wykres był czytelny, w profilu przyjmuje się poziom porównawczy (rzędną odniesienia), od której odkłada się w górę wartości wysokościowe terenu.

Podstawowa zasada doboru poziomu porównawczego jest praktyczna: powinien on znajdować się poniżej najniższej rzędnej występującej na odcinku, tak aby wszystkie odkładane wysokości na wykresie były dodatnie i aby nie "ucinać" wykresu przy dolnej krawędzi. Często wybiera się go także jako wartość wygodną do rysowania (np. pełne metry), by ułatwić skalowanie osi pionowej.

W tym zadaniu odczytuje się z mapy sytuacyjno-wysokościowej rzędne w punktach charakterystycznych na linii A–B (np. na przecięciach z warstwicami lub przy punktach wysokościowych), ustala minimalną rzędną na odcinku, a następnie dobiera poziom porównawczy nieco niższy od tej wartości. Odpowiedź "193,0 m" jest poprawna, ponieważ jest zgodna z regułą doboru odniesienia: stanowi poziom leżący poniżej najniższych wysokości terenu na analizowanym fragmencie i pozwala sporządzić profil bez wartości ujemnych.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe typowo z powodów praktycznych: mogą być zbyt wysokie (co prowadziłoby do ujemnych odcięć części terenu względem poziomu porównawczego) albo nie spełniają kryterium "poniżej minimum" odczytanego z mapy. W efekcie profil byłby mniej czytelny lub niezgodny z zasadą konstrukcji wykresu wysokościowego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal najniższą rzędną na odcinku, dopiero potem wybieraj poziom porównawczy. Nie utożsamiaj go z wysokością punktu A, punktu B ani z przypadkową wartością "ładnie wyglądającą" w odpowiedziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Profil podłużny to wykres pokazujący zmiany wysokości (rzędnych) terenu wzdłuż wybranego odcinka, np. trasy drogi lub linii A–B. Ułatwia analizę spadków, zagłębień i wzniesień oraz późniejsze projektowanie niwelety i robót ziemnych.
Poziom porównawczy to przyjęta rzędna odniesienia (umowna "zero" profilu), od której odkłada się w górę wysokości terenu. Dobiera się go tak, aby wykres był czytelny, a wartości odłożone w profilu nie wymagały ujemnych wysokości.
Najpierw odczytaj rzędne wzdłuż odcinka (np. na przecięciach z warstwicami i w punktach wysokościowych), znajdź minimalną rzędną na całym odcinku, a potem przyjmij poziom porównawczy nieco niższy od tej wartości. To zapewnia dodatnie odcięcia w profilu.
Gdy poziom porównawczy jest poniżej minimum, wszystkie wysokości odkładane na osi pionowej są dodatnie, a profil nie "wpada" pod oś odniesienia. Dzięki temu rysunek jest prostszy do wykonania, łatwiejszy do odczytu i mniej podatny na błędy przy nanoszeniu punktów.
Nie. Poziom porównawczy jest wartością umowną dobieraną dla wygody rysunku, a niekoniecznie wysokością któregokolwiek punktu. Punkt A i B mają własne rzędne terenu, natomiast poziom porównawczy ma tylko zapewnić czytelny układ osi profilu.
Częste błędy to: wybór poziomu porównawczego "na oko", nieuwzględnienie punktów pośrednich (szukanie minimum tylko w A i B), pomylenie rzędnej terenu z poziomem odniesienia oraz błędny odczyt warstwic lub punktów wysokościowych z mapy.
Rzędne odczytuje się w miejscach przecięcia linii profilu z warstwicami (wartość warstwicy jest znana) oraz w punktach wysokościowych, jeśli są podane. Gdy punkt leży między warstwicami, stosuje się interpolację, aby oszacować wysokość w danym miejscu.
Interpolacja jest potrzebna, gdy linia profilu przechodzi przez obszar bez dokładnie opisanej rzędnej w danym punkcie, a punkt znajduje się między dwiema warstwicami. Pozwala wtedy oszacować wysokość na podstawie odległości od warstwic i ich wartości.
Skala pozioma określa rozciągłość odcinka na rysunku, a skala pionowa decyduje o "wyolbrzymieniu" różnic wysokości. Zbyt mała skala pionowa spłaszczy profil, a zbyt duża może utrudnić odczyt. Dobór skali wiąże się też z doborem poziomu porównawczego.
Ćwicz odczyt warstwic i punktów wysokościowych, wyznaczanie punktów charakterystycznych na linii profilu oraz dobór poziomu porównawczego na podstawie minimalnej rzędnej. Rozwiązuj zadania na różnych mapach, aby nabrać wprawy w szybkim wyszukiwaniu minimum na odcinku.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poziom porównawczy do profilu podłużnego dobiera się tak, aby leżał poniżej najniższej rzędnej na analizowanym odcinku i zapewniał czytelne, dodatnie odcięcia w profilu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej dotyczące profili i przekrojów
  • Ćwiczenia z czytania map sytuacyjno-wysokościowych i odczytu rzędnych
  • Przykładowe opracowania profili podłużnych (arkusze ćwiczeniowe) używane w kształceniu geodezyjnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego