Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 23.
Aby zapobiec powstawaniu odleżyn u pacjentki unieruchomionej po złamaniu szyjki kości udowej, należy co dwie godziny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana pozycji ciała regularnie odciąża miejsca narażone na stały ucisk (np. kość krzyżowa, pięty), poprawia ukrwienie tkanek i ogranicza niedotlenienie skóry. Dlatego w praktyce opieki nad osobą unieruchomioną jedną z kluczowych metod profilaktyki odleżyn jest systematyczne przekładanie chorego.

Pełne wyjaśnienie:

Odleżyny powstają głównie w wyniku długotrwałego ucisku (często także tarcia i sił ścinających), który upośledza perfuzję tkanek. U pacjentki unieruchomionej po złamaniu szyjki kości udowej szczególnie zagrożone są okolice wyniosłości kostnych, np. okolica krzyżowa, biodra, pięty oraz łokcie.

Odpowiedź "zmieniać pozycję ciała" jest właściwa, ponieważ regularne przekładanie chorej:

  • zmniejsza czas działania ucisku na te same obszary,
  • umożliwia ponowne ukrwienie i dotlenienie tkanek,
  • daje okazję do kontroli stanu skóry i szybkiego wychwycenia zaczerwienienia nieblednącego po uciśnięciu.

Pozostałe propozycje nie są działaniami ukierunkowanymi na główną przyczynę odleżyn:

  • "zmieniać bieliznę osobistą" wspiera higienę i komfort, ale sama w sobie nie usuwa ucisku na tkanki. Może być elementem opieki, jednak nie zastępuje odciążania.
  • "wykonywać gimnastykę bierną" pomaga w profilaktyce przykurczów, wspiera krążenie i sprawność stawów, ale nie eliminuje długotrwałego nacisku na te same miejsca, jeśli pacjent pozostaje w tym samym ułożeniu.
  • "wykonywać toaletę całego ciała w łóżku" jest ważna dla czystości i zapobiegania maceracji skóry, jednak bez zmiany ułożenia nie rozwiązuje problemu ucisku, który jest kluczowy w powstawaniu odleżyn.

W praktyce klinicznej coraz częściej podkreśla się, że częstość zmiany pozycji powinna być dostosowana indywidualnie do stanu chorego, ryzyka i zastosowanej powierzchni (np. materaca). Niezależnie od tego, w ujęciu egzaminacyjnym regularna zmiana pozycji pozostaje podstawowym filarem profilaktyki przeciwodleżynowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są odleżyny i dlaczego powstają u pacjenta leżącego?
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek podskórnych powstające głównie przez długotrwały ucisk, a także tarcie i siły ścinające. U osoby leżącej ucisk na wyniosłości kostne ogranicza ukrwienie, co prowadzi do niedotlenienia i martwicy tkanek.
Jak zmiana pozycji ciała zapobiega odleżynom w praktyce opieki?
Zmiana pozycji przerywa długotrwały ucisk na te same miejsca, poprawia ukrwienie i zmniejsza ryzyko uszkodzeń tkanek. Dodatkowo pozwala obejrzeć skórę w newralgicznych okolicach (krzyż, pięty, biodra) i szybko zauważyć niepokojące zmiany.
Dlaczego w pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się interwał "co dwie godziny"?
Interwał "co dwie godziny" to uproszczona, klasyczna zasada regularnego przekładania pacjenta, łatwa do zapamiętania i stosowana w wielu materiałach szkoleniowych. W nowoczesnym podejściu częstotliwość może być indywidualizowana, ale idea regularnego odciążania pozostaje kluczowa.
Jakie miejsca na ciele są najbardziej narażone na odleżyny u osoby unieruchomionej?
Najczęściej zagrożone są okolice wyniosłości kostnych: kość krzyżowa i pośladki, biodra (krętarze), pięty, kostki, łokcie, łopatki oraz potylica. Ryzyko zależy od pozycji (na plecach, na boku) i od tego, czy pacjent sam się przemieszcza.
Czy sama toaleta całego ciała w łóżku wystarczy, żeby zapobiec odleżynom?
Nie. Higiena jest ważna, bo wilgoć i zabrudzenia sprzyjają podrażnieniom i maceracji skóry, ale odleżyny wynikają przede wszystkim z ucisku. Bez regularnego odciążania (zmiany pozycji, właściwych podkładek, materaca) ryzyko uszkodzeń nadal będzie wysokie.
Dlaczego gimnastyka bierna nie jest główną metodą zapobiegania odleżynom?
Gimnastyka bierna wspiera zakres ruchu i pomaga w profilaktyce przykurczów, ale nie zastępuje odciążania miejsc ucisku. Jeśli pacjent pozostaje w tym samym ułożeniu, ucisk na skórę nadal działa. Dlatego ćwiczenia są dodatkiem, a nie podstawą profilaktyki odleżyn.
Jakie są najczęstsze błędy opiekuna w profilaktyce przeciwodleżynowej?
Częste błędy to: zbyt rzadkie przekładanie chorego, brak obserwacji skóry przy zmianie pozycji, ciągnięcie pacjenta po prześcieradle (tarcie i ścinanie), skupianie się wyłącznie na higienie bez odciążania oraz nieprawidłowe podkładanie wałków/poduszek zwiększające ucisk.
Kiedy trzeba szczególnie często kontrolować skórę pacjenta pod kątem odleżyn?
Kontrola jest szczególnie ważna u osób z ograniczonym czuciem, niedożywieniem, nietrzymaniem moczu/stolca, gorączką oraz u pacjentów stale unieruchomionych. W praktyce skórę warto oglądać przy każdej zmianie ułożenia i podczas czynności higienicznych.
Jakie sygnały wczesne mogą świadczyć o ryzyku powstania odleżyny?
Do wczesnych sygnałów należą: zaczerwienienie skóry, które nie blednie po uciśnięciu, bolesność lub pieczenie w danym miejscu (jeśli czucie jest zachowane), ucieplenie lub ochłodzenie skóry, obrzęk oraz stwardnienie tkanek. Wymaga to natychmiastowego odciążenia.
Jak przygotować się do egzaminu z profilaktyki odleżyn jako opiekun medyczny?
Ucz się mechanizmu powstawania odleżyn (ucisk, tarcie, ścinanie) i podstawowych działań: zmiana pozycji, odciążanie, obserwacja skóry, higiena i kontrola wilgoci. Ćwicz rozpoznawanie typowych miejsc ucisku oraz zapamiętaj, że higiena i ćwiczenia są ważne, ale nie zastępują przekładania.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zmiana pozycji ciała regularnie odciąża miejsca narażone na stały ucisk (np. kość krzyżowa, pięty), poprawia ukrwienie tkanek i ogranicza niedotlenienie skóry."

Źródła:

  • NICE guideline NG179: Pressure ulcers: prevention and management, Recommendations (updated), https://www.nice.org.uk/guidance/ng179 (dostęp: 2026-03-02)
  • NPIAP/EPUAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline (2019 edition), informacje wydawcy i opis publikacji: https://npiap.com/page/Guidelines (dostęp: 2026-03-02)
  • EPUAP (European Pressure Ulcer Advisory Panel): Materiały edukacyjne dotyczące odleżyn i profilaktyki (zasoby organizacji), https://www.epuap.org/resources/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Wytyczne kliniczne dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (organizacje międzynarodowe)
  • Materiały dydaktyczne dla opiekuna medycznego z zakresu opieki nad pacjentem leżącym
  • Szkolenia z oceny ryzyka odleżyn i obserwacji skóry
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego