KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 34.
Agregację płytek krwi hamuje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klopidogrel jest lekiem przeciwpłytkowym: hamuje aktywację i agregację płytek przez blokowanie receptora P2Y12 dla ADP, co zmniejsza powstawanie skrzepu płytkowego. Loperamid działa przeciwbiegunkowo, omeprazol hamuje pompę protonową, a enalapryl jest inhibitorem ACE — nie są to leki przeciwpłytkowe.

Pełne wyjaśnienie:

Agregacja płytek krwi to element hemostazy pierwotnej. Jest pobudzana m.in. przez ADP, które aktywuje receptor P2Y12 na płytkach, nasilając ich aktywację, "zlepianie się" i tworzenie czopu płytkowego. Leki, które blokują ten szlak, mają działanie przeciwpłytkowe i zmniejszają ryzyko zakrzepicy tętniczej.

Odpowiedź "klopidogrel" jest poprawna, ponieważ klopidogrel (prolek) po aktywacji metabolicznej nieodwracalnie hamuje receptor P2Y12 (ADP) na płytkach krwi. Skutkiem jest zahamowanie aktywacji płytek i ich agregacji, co klinicznie wykorzystuje się m.in. w prewencji incydentów sercowo-naczyniowych zgodnie ze wskazaniami.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do mechanizmu hamowania agregacji płytek:

  • "loperamid" to lek przeciwbiegunkowy działający głównie na receptory opioidowe w jelitach, ograniczając perystaltykę; nie jest lekiem wpływającym na płytki.
  • "omeprazol" jest inhibitorem pompy protonowej (IPP), zmniejsza wydzielanie kwasu solnego w żołądku; nie jest lekiem przeciwpłytkowym. (W praktyce może występować jako element terapii osłonowej, ale to inny cel terapeutyczny.)
  • "enalapryl" to inhibitor ACE stosowany w nadciśnieniu i niewydolności serca; wpływa na układ renina–angiotensyna–aldosteron, a nie na agregację płytek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawia się klopidogrel, tikagrelor lub prasugrel, są to typowe leki przeciwpłytkowe z grupy inhibitorów P2Y12; warto kojarzyć je z hasłem "ADP–P2Y12–płytki".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Agregacja płytek to proces "zlepiania się" trombocytów w miejscu uszkodzenia naczynia. Jest częścią hemostazy pierwotnej i prowadzi do powstania czopu płytkowego. Nadmierna agregacja sprzyja zakrzepicy, dlatego stosuje się leki przeciwpłytkowe.
Klopidogrel jest lekiem przeciwpłytkowym hamującym aktywację płytek przez blokowanie receptora P2Y12 dla ADP. W efekcie spada zdolność płytek do aktywacji i agregacji, co zmniejsza ryzyko powstania zakrzepu w krążeniu tętniczym.
Ponieważ jego głównym efektem farmakodynamicznym jest zahamowanie funkcji płytek krwi, a nie wpływ na osoczowe czynniki krzepnięcia. Działa na hemostazę pierwotną, czyli etap zależny od płytek, co odróżnia go od typowych leków przeciwkrzepliwych.
P2Y12 to receptor na powierzchni płytek krwi, który jest aktywowany przez ADP i nasila aktywację oraz agregację płytek. Inhibitory P2Y12 (np. klopidogrel) blokują ten receptor, przez co ograniczają tworzenie czopu płytkowego.
Najpierw sprawdź, czy lek działa na płytki (np. aspiryna, klopidogrel, tikagrelor) czy na inne układy. Leki na zgagę (IPP), na biegunkę czy na nadciśnienie zwykle nie hamują agregacji płytek. Kluczowe są skojarzenia: ADP/P2Y12, COX-1, tromboksan.
Nie jest lekiem przeciwpłytkowym. Omeprazol to inhibitor pompy protonowej, którego celem jest zmniejszenie wydzielania kwasu żołądkowego. W praktyce klinicznej bywa stosowany osłonowo u pacjentów z ryzykiem krwawień z przewodu pokarmowego, ale nie służy do hamowania płytek.
Loperamid działa głównie w jelitach jako lek przeciwbiegunkowy (zmniejsza perystaltykę i wydzielanie). Nie jest przeznaczony do wpływania na hemostazę ani funkcję płytek. W testach jest typowym "dystraktorem" z zupełnie innej grupy terapeutycznej.
Enalapryl to inhibitor ACE stosowany w chorobach układu sercowo-naczyniowego (np. nadciśnienie, niewydolność serca). Jego działanie dotyczy regulacji ciśnienia i układu RAA, a nie bezpośredniej aktywacji płytek. Nie klasyfikuje się go jako lek przeciwpłytkowy.
Częsty błąd to mylenie leków "kardiologicznych" z przeciwpłytkowymi oraz utożsamianie każdego leku "przeciwzakrzepowego" z hamowaniem płytek. Pomaga szybkie sprawdzenie mechanizmu: P2Y12/ADP (klopidogrel) vs ACE (enalapryl) vs IPP (omeprazol) vs przeciwbiegunkowe (loperamid).
Twórz fiszki według schematu: grupacel receptorowyefektzastosowanie. Dla klopidogrelu: inhibitor P2Y12 → blok ADP na płytkach → mniej agregacji → profilaktyka powikłań zakrzepowych. To ułatwia rozwiązywanie testów jednokrotnego wyboru.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Klopidogrel jest lekiem przeciwpłytkowym: hamuje aktywację i agregację płytek przez blokowanie receptora P2Y12 dla ADP, co zmniejsza powstawanie skrzepu płytkowego."

Źródła:

  • European Medicines Agency (EMA) – Plavix (clopidogrel): EPAR – Product information (mechanism/action), https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/plavix (dostęp: 2026-03-01)
  • URPL – wyszukiwarka / baza ChPL: Clopidogrel (Charakterystyka Produktu Leczniczego, działanie farmakodynamiczne), https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public (dostęp: 2026-03-01)
  • PubChem – Clopidogrel: opis i mechanizm działania (P2Y12 antagonist), https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Clopidogrel (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) klopidogrelu (sekcje: właściwości farmakodynamiczne)
  • Podręcznik farmakologii klinicznej (dział: leki przeciwpłytkowe i hemostaza)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MED.9 z farmakologii i asortymentu aptecznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego