KWALIFIKACJA TWO6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 10.
Agregat pompowy przedstawiony na rysunku wyposażony jest w pompę
Ilustracja przedstawia agregat pompowy, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechanika okrętowego w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa śrubowa jest pompą wyporową, w której elementami roboczymi są śruby (rotory o uzwojeniu śrubowym) przemieszczające medium osiowo wzdłuż korpusu. Na rysunkach rozpoznaje się ją po charakterystycznych, wydłużonych śrubach, a nie po zazębiających się kołach (zębata) ani po układzie tłoka/nurnika (tłokowa, nurnikowa).

Pełne wyjaśnienie:

Pompa śrubowa należy do pomp wyporowych. Jej zasada działania polega na tym, że obracające się elementy robocze w kształcie śrub (najczęściej jedna, dwie lub trzy) tworzą zamknięte przestrzenie robocze, które przesuwają ciecz osiowo od strony ssawnej do tłocznej. Taka konstrukcja jest szczególnie korzystna przy cieczach o większej lepkości (np. oleje), ponieważ zapewnia stosunkowo równomierny przepływ i stabilną pracę.

Odpowiedź "śrubową" pasuje do sytuacji, gdy na rysunku agregatu widać elementy robocze o wyraźnym kształcie śrub/rotorów śrubowych albo przekrój pokazujący kanały transportujące medium wzdłuż osi pompy.

Pozostałe typy pomp różnią się kluczowym elementem roboczym:

  • "zębatą" rozpoznaje się po dwóch (lub więcej) zazębiających się kołach zębatych w korpusie. Medium jest przenoszone w przestrzeniach między zębami a obudową, co daje inny obraz na schemacie/przekroju niż śruby.
  • "tłokową" cechuje ruch posuwisto-zwrotny tłoka w cylindrze oraz obecność zaworów ssawnych i tłocznych. Na rysunku często widać cylinder, tłok oraz mechanizm napędowy.
  • "nurnikową" jest odmianą pompy tłokowej, w której elementem wykonującym ruch posuwisto-zwrotny jest nurnik (plunger). Charakterystyczne są rozwiązania uszczelnienia i przekrój części roboczej; ogólna geometria nadal jest "cylindryczna" jak w pompach tłokowych, a nie "śrubowa" czy "zębata".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie jest "na rysunku", szukaj jednego detalu rozstrzygającego: śruba (pompa śrubowa), zęby (pompa zębata) albo cylinder z tłokiem/nurnikiem (pompy posuwiste). To pozwala uniknąć mylenia ogólnego kształtu korpusu z typem pompy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa śrubowa to pompa wyporowa, w której obracające się śruby (rotory) przesuwają ciecz wzdłuż osi pompy. Stosuje się ją m.in. do olejów i paliw, bo dobrze radzi sobie z cieczami lepkimi i zapewnia dość równomierny przepływ.
Szukaj elementów roboczych o kształcie śrub/helis: długich rotorów z uzwojeniem śrubowym, często w układzie dwóch lub trzech śrub w korpusie. To odróżnia ją od pompy zębatej (koła zębate) i tłokowej (cylinder z tłokiem).
Pompa śrubowa przemieszcza ciecz przez komory tworzone przez śruby, zwykle daje bardziej "ciągły" przepływ. Pompa zębata wykorzystuje zazębiające się koła, a ciecz przenosi się między zębami a obudową. Na rysunku kluczowe są: śruby vs koła zębate.
W instalacjach olejowych ważna jest zdolność tłoczenia cieczy lepkich i stabilna praca. Pompy śrubowe zwykle dobrze znoszą lepkość oleju, mogą dawać równomierny przepływ i ograniczać pulsacje w porównaniu z niektórymi pompami posuwistymi.
Obie są pompami posuwistymi (wyporowymi), ale różnią się elementem roboczym i sposobem uszczelnienia. W tłokowej pracuje tłok w cylindrze, a w nurnikowej nurnik (plunger). Na schemacie w obu przypadkach zwykle widać cylinder i zawory, nie śruby ani koła zębate.
W klasycznej terminologii technicznej pompa śrubowa jest zaliczana do pomp wyporowych, bo transport cieczy wynika z przemieszczania zamkniętych objętości wzdłuż osi. Na egzaminach zawodowych zwykle właśnie tak się ją klasyfikuje.
Najczęstsze błędy to patrzenie na sam korpus zamiast na element roboczy oraz mylenie pomp wyporowych między sobą. Warto zawsze szukać "znaku firmowego" typu pompy: śruby, koła zębate albo cylinder z tłokiem/nurnikiem.
Wybór zależy od medium, wymaganej wydajności, lepkości i warunków pracy. Pompy zębate również są wyporowe i często stosowane do olejów, ale konstrukcyjnie różnią się od śrubowych. W praktyce decyzja wynika z projektu instalacji i parametrów eksploatacyjnych.
Agregat pompowy zwykle współpracuje z rurociągami ssawnym i tłocznym, armaturą odcinającą, filtrami/siatkami, zaworami zwrotnymi oraz przyrządami kontrolnymi (manometry, czujniki). Dobór tych elementów zależy od rodzaju pompy i tłoczonego medium.
Ćwicz na przekrojach i schematach: porównuj cechy charakterystyczne pomp śrubowych, zębatych i posuwistych. Rób krótką checklistę: (1) element roboczy, (2) kierunek przepływu, (3) obecność zaworów. To przyspiesza odpowiedź nawet przy uproszczonym rysunku.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pompa śrubowa jest pompą wyporową, w której elementami roboczymi są śruby (rotory o uzwojeniu śrubowym) przemieszczające medium osiowo wzdłuż korpusu.

Materiały:

  • Podręczniki z budowy i eksploatacji maszyn okrętowych (działy: pompy i urządzenia pomocnicze)
  • Materiały producentów pomp (katalogi i przekroje konstrukcyjne pomp śrubowych i zębatych)
  • Notatki/rysunki przekrojowe omawiane na zajęciach z urządzeń okrętowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego