W statystyce opisowej, gdy analizujemy rozkład cechy (tu: wiek pracowników) i widzimy, że najwięcej obserwacji przypada na konkretną wartość albo na konkretny przedział, mówimy o dominancie (modzie). Dla danych grupowanych dominanta nie musi być pojedynczą liczbą – bardzo często jest to przedział modalny, czyli przedział o największej liczebności.
Dlatego zdanie: "najwięcej zatrudnionych jest w przedziale 30–40 lat" wskazuje bezpośrednio na miarę, która opisuje najczęstsze wystąpienie. Tą miarą jest dominanta.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "średnia arytmetyczna" opisuje przeciętny poziom cechy liczbowej (suma wartości podzielona przez liczbę obserwacji). Informacja o tym, że jeden przedział jest najliczniejszy, nie jest jeszcze informacją o średniej.
- "średnia geometryczna" stosowana jest głównie do wielkości o charakterze multiplikatywnym (np. tempo wzrostu), a nie do wskazywania najczęściej występującej klasy w rozkładzie wieku.
- "mediana" to wartość środkowa (dzieli zbiór na dwie równe części liczebnie). Najliczniejszy przedział nie musi zawierać mediany; rozkład może być skośny i wtedy mediana może leżeć w innym przedziale niż dominanta.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się sformułowania typu "najczęściej", "najwięcej", "najliczniejsza grupa", szukaj odpowiedzi związanej z dominantą. Jeśli jest "połowa obserwacji jest mniejsza/większa" – to zwykle mediana. Jeśli mowa o "przeciętnie" – to średnia arytmetyczna.
