KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 19.
Andrzej Malinowski dokonał darowizny na rzecz Dariusza Kowalczyka. W tej sytuacji mamy do czynienia ze zobowiązaniem wynikającym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Darowizna jest umową prawa cywilnego, czyli czynnością prawną opartą na zgodnych oświadczeniach woli stron. Dlatego zobowiązanie powstaje z czynności prawnej. Nie jest to akt administracyjny (władcza decyzja organu), bezpodstawne wzbogacenie (brak podstawy prawnej) ani orzeczenie konstytutywne sądu.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji jedna osoba dokonuje darowizny na rzecz drugiej. Darowizna co do zasady ma postać umowy zawieranej między darczyńcą i obdarowanym, a więc jest czynnością prawną (skutki prawne wynikają z oświadczeń woli stron). Z tego powodu zobowiązanie powstaje z czynności prawnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Akt administracyjny (np. decyzja) jest władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej, wydawanym w ramach kompetencji administracyjnej. Darowizna nie jest działaniem władczym organu, tylko prywatnoprawną umową między osobami.
  • Bezpodstawne wzbogacenie dotyczy sytuacji, gdy ktoś uzyskuje korzyść majątkową bez podstawy prawnej kosztem innej osoby. W darowiźnie podstawa prawna istnieje: jest nią umowa (czynność prawna) i związane z nią oświadczenia woli.
  • Konstytutywne orzeczenie sądu tworzy, zmienia albo znosi stosunek prawny (np. w niektórych sprawach rodzinnych lub rzeczowych). W darowiźnie skutek zobowiązaniowy co do zasady wynika z zawartej umowy, a nie z wyroku czy postanowienia sądu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w stanie faktycznym pojawia się nazwa umowy (np. darowizna, sprzedaż, najem), najpierw rozważ źródło zobowiązania jako czynność prawną. Po "akt administracyjny" sięgaj wtedy, gdy występuje organ i władcze rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynność prawna to działanie (zwykle złożenie oświadczenia woli), które ma wywołać określone skutki prawne, np. zawarcie umowy. Jeżeli zobowiązanie powstaje, bo strony coś uzgodniły i oświadczyły, to źródłem jest właśnie czynność prawna.
Darowizna jest umową między darczyńcą a obdarowanym. Skutek (przysporzenie i ewentualne obowiązki) wynika ze zgodnych oświadczeń woli stron, a nie z decyzji urzędu. To typowy przykład zobowiązania powstałego z czynności prawnej.
Akt administracyjny to władcze rozstrzygnięcie organu administracji (np. decyzja), wydawane na podstawie kompetencji publicznej. Darowizna to relacja prywatna między osobami, zawierana w trybie cywilnym, więc nie ma tu elementu władczego.
Bezpodstawne wzbogacenie dotyczy sytuacji, gdy ktoś uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby bez ważnej podstawy prawnej. Stosuje się je m.in. przy świadczeniu nienależnym. W darowiźnie podstawa prawna istnieje, bo jest nią umowa.
Orzeczenie konstytutywne sądu tworzy lub zmienia stosunek prawny, np. w niektórych sprawach rodzinnych albo w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje taki skutek wyroku. W typowej darowiźnie zobowiązanie powstaje z umowy, nie z orzeczenia.
Najczęściej spotkasz: czynności prawne (umowy), czyny niedozwolone (odpowiedzialność deliktowa), oraz bezpodstawne wzbogacenie. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dopasowanie stanu faktycznego do właściwej kategorii.
Tak, bo w obsłudze klienta w jednostkach administracji ważne jest rozróżnienie spraw cywilnych od administracyjnych. Pracownik powinien umieć wstępnie zakwalifikować problem klienta i wskazać, czy chodzi o umowę (cywilne), czy np. decyzję (administracyjne).
W akcie administracyjnym występuje organ i władcze rozstrzygnięcie (decyzja, postanowienie). W umowie cywilnej są strony równorzędne, które składają oświadczenia woli (np. "zawarli umowę", "darował", "sprzedał"). To zwykle wskazuje na czynność prawną.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "aktu administracyjnego", bo kojarzy się z urzędem. Inny to mylenie każdego przysporzenia z bezpodstawnym wzbogaceniem. Pomaga zasada: jeśli jest nazwana umowa i zgoda stron, to najpierw sprawdź "czynność prawną".
Wystarczy wychwycić słowo-klucz "darowizna". To nazwa umowy, więc prowadzi do kategorii "czynność prawna". Dopiero gdy w opisie pojawia się decyzja organu lub brak podstawy prawnej przysporzenia, rozważ odpowiednio "akt administracyjny" albo "bezpodstawne wzbogacenie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Darowizna jest umową prawa cywilnego, czyli czynnością prawną opartą na zgodnych oświadczeniach woli stron."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: "czynność prawna" (definicja i charakter oświadczenia woli) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/czynnosc-prawna;3893796.html (dostęp 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN: "bezpodstawne wzbogacenie" (istota roszczenia i przesłanki) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/bezpodstawne-wzbogacenie;3876086.html (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw prawa cywilnego (część ogólna i zobowiązania) dla szkół branżowych/technikum
  • Komentarze i repetytoria egzaminacyjne z zakresu "podstaw prawa" dla technika administracji
  • Materiały dydaktyczne o rozróżnieniu: prawo cywilne vs prawo administracyjne (schematy/porównania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego